Οι θεσμοί κι οι φύλακές τους

Αφού έγινε σαφές πια ότι το θέμα των παρακολουθήσεων είναι κάθε άλλο παρά λήξαν, η κυβέρνηση ανακοίνωσε ότι θα προχωρήσει άμεσα σε νέα σχετική νομοθετική παρέμβαση. Ομως οι πρώτες σχετικές πληροφορίες δημιουργούν ερωτηματικά για τις κυβερνητικές προθέσεις. Μαθαίνουμε καταρχάς πως θα νομοθετηθεί η «καθολική απαγόρευση της εμπορίας κακόβουλων λογισμικών στην ελληνική Επικράτεια». Πράξη που, σύμφωνα με δηλώσεις του Πρωθυπουργού, «θα καταστήσει την Ελλάδα την πρώτη και μοναδική μέχρι σήμερα χώρα στην Ευρώπη που θα απαγορεύει την κυκλοφορία κακόβουλων λογισμικών». Αυτά ακούγονται πολύ όμορφα. Αλλά είναι ήδη νομοθετημένα. Στην ΕΕ ισχύει από το 2002 η οδηγία 58 για το απόρρητο των τηλεπικοινωνιών, ενώ από το 2001 έχουμε συνυπογράψει τη Σύμβαση της Βουδαπέστης του Συμβουλίου της Ευρώπης με ρητή αναφορά στα κακόβουλα λογισμικά. Επιπροσθέτως, στον Ποινικό Κώδικά μας από το 2008 ισχύει το άρθρο 292Α που προβλέπει ρητά την απαγόρευση εμπορίου ή/και εγκατάστασης «ειδικών τεχνικών μέσων» υποκλοπών. Συνεπώς η κυβέρνηση, για κάποιον ανεξήγητο λόγο, επιμένει ότι θα θέσει σε παρανομία τα ήδη παράνομα.

Παράλληλα, το νέο νομοθέτημα θα προβλέπει, λένε, «ενίσχυση της λογοδοσίας της ΕΥΠ και της εποπτείας του Κοινοβουλίου μέσω της Επιτροπής Θεσμών και Διαφάνειας». Σύμφωνα με το άρθρο 43Α του Κανονισμού της Βουλής στην Επιτροπή «ανήκει ο κοινοβουλευτικός έλεγχος για τα ζητήματα που αφορούν τη δραστηριότητα της ΕΥΠ […] εκτός αν συντρέχουν λόγοι υπέρτερου δημόσιου συμφέροντος ή προστασίας δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα, τους οποίους ο αρμόδιος υπουργός εκθέτει στην Επιτροπή». Τις φορές που κλήθηκαν να καταθέσουν στην Επιτροπή ο πρώην γενικός γραμματέας του Πρωθυπουργού, ο τέως διοικητής της ΕΥΠ, ο νυν διοικητής και η εισαγγελέας της, επικαλέστηκαν το απόρρητο άνευ περαιτέρω αιτιολόγησης. Το αυτό έπραξαν και στην Εξεταστική Επιτροπή, την ανώτερη μορφή κοινοβουλευτικού ελέγχου. Δημιουργείται, λοιπόν, η εύλογη απορία: αφού η κυβέρνηση επιθυμεί η ΕΥΠ να λογοδοτεί στον φυσικό ελεγκτή της, γιατί δεν έχει δώσει ως σήμερα το πράσινο φως στους αρμόδιους να απαντήσουν στον κοινοβουλευτικό έλεγχο;

Για να συνοψίσουμε: η ισχυρή νομοθετική προστασία της λογοδοσίας και των ατομικών δικαιωμάτων είναι, αυτονοήτως, επιθυμητή. Στην προκειμένη όμως, δεν φταίει κάποια έλλειψη θεσμικών εργαλείων που έχει μείνει η υπόθεση αυτή στο σκοτάδι. Δεν είναι, εδώ, οι θεσμοί το πρόβλημα. Οι φύλακές τους είναι.