ΗχοΔύναμα

I MUSICI: Οι πλήρεις αναλογικές ηχογραφήσεις στη PHILIPS
(1955-1979), 83 CD

Vivaldi, Locatelli, Torelli, Corelli, Marcello, Geminiani, Manfredini, Bonporti, αλλά παράλληλα και Bach, Händel, μα και Mozart: αυτοί είναι οι συνθέτες που βρίσκονται στην καρδιά του ρεπερτορίου του ιστορικότερου συγκροτήματος του είδους του στον κόσμο, του θρυλικού I MUSICI από τη Ρώμη, που πέρυσι συμπλήρωσε εβδομήντα χρόνια ζωής. Και που τώρα η DECCA, σε μια πολυαναμενόμενη έκδοση – σταθμό για τη δισκογραφία, εκδίδει το σύνολο των αναλογικών του ηχογραφήσεων από το 1955 έως το 1979 σε μια συλλογή κορυφαίας σημασίας.

Δύο ερωτήματα ίσως προκύψουν: Γιατί η DECCA; Επειδή εδώ και χρόνια έχει συγχωνευθεί με τη PHILIPS σε κοινή εταιρεία – και σήμερα ακόμα οι νέες ηχογραφήσεις των MUSICI γίνονται στην DECCA. Το δεύτερο πιθανό ερώτημα: Γιατί έως το 1979 ενώ μιλάμε για αναλογικές ηχογραφήσεις; Επειδή το συγκρότημα ήταν το πρώτο που ηχογράφησε ψηφιακά για τη PHILIPS, κάτι που δείχνει και τη σημασία που η εταιρεία – και ορθώς – του απέδιδε.

Οταν σχηματίστηκαν I MUSICI, το 1951, έφεραν στην ονομασία τους και τον προσδιορισμό «της Ρώμης», που λίγο αργότερα εγκαταλείφθηκε. Παρ’ όλα αυτά, η πρώτη συναυλία τους δόθηκε στο Μιλάνο το 1952. Το σχήμα ήταν ένα από τα πιο πρωτοποριακά της εποχής του και κατά κάποιο τρόπο «βγήκε μπροστά» από τα περισσότερα αντίστοιχα γερμανικά, όπως ακριβώς οι ιταλοί μεγάλοι συνθέτες είχαν εν πολλοίς προηγηθεί των αντίστοιχων γερμανών ομότεχνών τους, μέχρι που μέσα στα χρόνια οι ισορροπίες αυτές ανατράπηκαν. Αυτούς τους συνθέτες επανέφεραν κατά συστηματικό τρόπο στο ιταλικό – και έφεραν για πρώτη φορά στο διεθνές – προσκήνιο I MUSICI, δημιουργώντας έτσι και μία νέα «αγορά» για τη μουσική βιομηχανία, με την οποία και ταυτίστηκαν απόλυτα επί δεκαετίες.

Μια τεράστια ώθηση στην πορεία τους ήρθε από τον συμπατριώτη τους, πλην παγκοσμίως κορυφαίο μαέστρο Αρτούρο Τοσκανίνι, που τους χαρακτήρισε από πολύ νωρίς «την καλύτερη ορχήστρα δωματίου του κόσμου». Ο Τοσκανίνι δεν μιλούσε ως Ιταλός, αλλά ως μουσικός – και τον δικαίωσαν πλήρως τόσο τα ακροατήρια, ιταλικά και παγκόσμια, όσο και ο χρόνος. Στην πορεία των ετών, I MUSICI έφεραν κοντά τους κορυφαίους σολίστ από την Ιταλία και άλλες ευρωπαϊκές χώρες, αλλά και έχτισαν έναν πρωτοφανή και μέχρι και σήμερα αξεπέραστο κατάλογο που τους κατέστησε ταυτόσημους με τους μεγάλους ιταλούς δασκάλους, με τον τρόπο που λ.χ. μπορεί να το πει κανείς αυτό αντίστοιχα για τον Καρλ Ρίχτερ, την ορχήστρα του στο Μόναχο και τη μουσική του Μπαχ.

Δεν μπορεί κανείς να φανταστεί καν την αντίληψή μας για την (οργανική πάντα) μουσική, λ.χ. του Βιβάλντι, χωρίς αυτό το εκπληκτικό μουσικό σχήμα. Ακόμα και εκείνοι που ήρθαν αργότερα και επιχείρησαν να ανατρέψουν τις ερμηνευτικές τους αντιλήψεις έπρεπε να «πατήσουν» πάνω σε εκείνους για να το κάνουν. Στην πραγματικότητα είναι οι πρώτοι δάσκαλοι όλων, κάνοντας μουσική χωρίς μαέστρο, χωρίς καμία ερμηνευτική υπερβολή, χωρίς ίχνος περιττού στοιχείου, αλλά με ήχο και δέσιμο που ελάχιστες ορχήστρες, δωματίου ή μη, έχουν πετύχει και που οι μηχανικοί της PHILIPS έδωσαν πάντα τον καλύτερό τους εαυτό γι’ αυτόν. Και, κυρίως, υποτάσσοντάς τον στην ουσία αριστουργημάτων που οι ίδιοι επανέφεραν στο προσκήνιο, πλήθος από τα οποία είχαν βρεθεί για αιώνες άδικα στη λήθη.