Διαδικασία Βερολίνου για Δυτικά Βαλκάνια – Υπό πίεση η Σερβία

Τρεις συμφωνίες που θα φέρουν τις έξι χώρες των Δυτικών Βαλκανίων πιο κοντά στην ΕΕ υπογράφονται σήμερα στο Βερολίνο στην πρώτη, μετά την πανδημία, διά ζώσης σύνοδο σε επίπεδο ηγετών στο πλαίσιο της Διαδικασίας του Βερολίνου για τα Δυτικά Βαλκάνια. Με πρόσκληση του καγκελάριου Ολαφ Σολτς, συμμετέχουν οι ηγέτες των έξι χωρών των Δυτικών Βαλκανίων (Αλβανία, Βόρεια Μακεδονία, Σερβία, Κόσοβο, Μαυροβούνιο, Βοσνία και Ερζεγοβίνη), άλλοι ηγέτες χωρών της περιοχής, όπως ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, η πρόεδρος της Κομισιόν Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν και ο πρόεδρος του Συμβουλίου της ΕΕ Σαρλ Μισέλ.

Βαρύ είναι στο Βερολίνο το κλίμα για τη Σερβία, στην οποία ασκούνται πιέσεις να εγκαταλείψει την τακτική του εκκρεμούς ανάμεσα στις Βρυξέλλες και τη Μόσχα. Στα νέα δεδομένα της «αλλαγής εποχής» που δημιουργεί ο επιθετικός πόλεμος της Ρωσίας στην Ουκρανία και η απειλητική διείσδυση Ρωσίας, Κίνας και Τουρκίας στην περιοχή, η Σερβία πρέπει να επιλέξει είτε την πορεία της προς την ΕΕ είτε την εταιρική της σχέση με τη Ρωσία, τόνιζε κυβερνητική πηγή στο Βερολίνο ενόψει της συνόδου. «Ο χρόνος πιέζει» και «η ανάγκη να τοποθετηθεί με σαφήνεια εντείνεται εξαιτίας των γεωπολιτικών εξελίξεων».

Πέτρα του σκανδάλου είναι η συμφωνία που υπέγραψε πρόσφατα η Σερβία για αυξημένη διμερή συνεργασία με τη Ρωσία. Αυτό προκάλεσε «έκπληξη και απογοήτευση» στο Βερολίνο, διότι δεν ταιριάζει με την προσδοκία να συμμετέχουν και οι υποψήφιες προς ένταξη χώρες στις κυρώσεις της ΕΕ στη Ρωσία, σημείωνε η κυβερνητική πηγή. Ο σέρβος πρόεδρος Αλεξάνταρ Βούτσιτς «ως έμπειρος πολιτικός έχει επίγνωση της επαμφοτερίζουσας στάσης μεταξύ ΕΕ και Ρωσίας», αλλά γίνεται όλο και πιο «άβολο» το γεγονός ότι δεν αποφασίζει μεταξύ των δύο. Αν ο Βούτσιτς επιλέξει να οδηγήσει τη χώρα του στην ΕΕ, θα έχει την υποστήριξη της γερμανικής κυβέρνησης, ενώ αν επιλέξει τον άλλο δρόμο, «θα υπάρξουν συνέπειες προς την αντίθετη κατεύθυνση».

Οι συμφωνίες των έξι χωρών των Δυτικών Βαλκανίων, που υπογράφονται σήμερα στο Βερολίνο, αφορούν την αμοιβαία αναγνώριση των ταυτοτήτων, την αναγνώριση των πανεπιστημιακών τίτλων και την αναγνώριση των επαγγελματικών διπλωμάτων, ανέφερε κυβερνητική πηγή στο Βερολίνο. Επίσης, αναμένεται να υπάρξουν συγκεκριμένες οικονομικές δεσμεύσεις για τη στήριξη των έξι χωρών στην ενεργειακή κρίση.

Στις αρχές Δεκεμβρίου η ΕΕ σχεδιάζει μια νέα διάσκεψη που θα επικεντρωθεί στις προσπάθειες των χωρών να ενταχθούν στην ΕΕ. Στόχος είναι να πραγματοποιείται μία φορά τον χρόνο για να παρακολουθείται η ενταξιακή πορεία των χωρών αυτών, η οποία υποστηρίζεται και από τις ΗΠΑ και προωθείται «σε στενό συντονισμό» με την αμερικανική κυβέρνηση.

Κομβικός ο ρόλος της Ελλάδας στα ενεργειακά

Τα ενεργειακά αποτελούν σημαντικό άξονα της συνόδου στο Βερολίνο, με κομβικό τον ρόλο της Ελλάδας. Απαντώντας σε ερώτηση των «ΝΕΩΝ» για την ελληνική πρόταση μεταφοράς πράσινης ηλεκτρικής ενέργειας μέχρι την Αυστρία και τη Νότια Γερμανία, η γερμανική κυβερνητική πηγή διευκρίνισε ότι σε αυτή τη φάση δεν αναμένεται να εγκριθεί κάποιο κατασκευαστικό σχέδιο δικτύου μέσω των χωρών των Δυτικών Βαλκανίων. Αλλά χαρακτήρισε πολύ σημαντικό το ζήτημα της διασυνδεσιμότητας των έξι χωρών με τρία στάδια:

• Πρώτον, τη μεταξύ τους διασύνδεση.
• Δεύτερον, τη διασύνδεση με την ΕΕ και τους άμεσους γείτονες.
• Τρίτον, την ενσωμάτωση των Δυτικών Βαλκανίων στα ευρωπαϊκά δίκτυα.

Αυτά αποτελούν προτεραιότητα για τη γερμανική κυβέρνηση, τόνισε η πηγή παραπέμποντας και στις συνομιλίες που είχε ο καγκελάριος Ολαφ Σολτς με τον Πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη στην Αθήνα την περασμένη εβδομάδα. «Ο καγκελάριος χαιρέτισε ρητά το γεγονός ότι η ελληνική κυβέρνηση γίνεται πύλη στη Νότια Ευρώπη με τερματικούς σταθμούς υγροποιημένου αερίου LNG», είπε η πηγή. Η μεταφορά υδρογόνου θα είναι το επόμενο στάδιο. Η προώθησή τους προς την Κεντρική Ευρώπη, που συζήτησαν την Πέμπτη ο καγκελάριος Σολτς με τον Πρωθυπουργό Μητσοτάκη, ανταποκρίνεται ακριβώς σε αυτή τη φιλοσοφία.