Συσσωρεύσαμε μεγαλύτερη πίεση από όση αντέχουμε

Το καμπανάκι έχει χτυπήσει εδώ και χρόνια: Από την εποχή των Μνημονίων και μετά έχουμε διαπιστώσει ότι υπάρχουν πολλά προβλήματα και πολλές εκφράσεις παρόρμησης με βασική αιτία τα οικονομικά θέματα που αντιμετώπισε ο κόσμος. Μπήκαμε σε μια εποχή μεγάλης ανεργίας, με πολλά προβλήματα σε κοινωνικό και οικογενειακό επίπεδο εξαιτίας αυτής της ανεργίας. Οταν δεν έχεις εισόδημα, όταν δεν έχεις δουλειά αναπόφευκτα δεν θα έχεις να φας, δεν θα μπορείς να συντηρήσεις την οικογένειά σου, αλλάζει η εικόνα που έχεις για τον εαυτό σου και αυτό είναι το χειρότερο από όλα: δεν έχεις πια αυτοεκτίμηση και κίνητρο για να κάνεις πράγματα, δεν ζεις καλά, επομένως διαμορφώνεται η καθημερινότητά σου με διαφορετικό, αρνητικό τρόπο.

Τι έχει αλλάξει από τότε; Τι είναι αυτό που βελτιώθηκε; Θα έλεγα τίποτα. Ζούμε μια μεγάλη φτωχοποίηση, έχουμε γίνει κράτος επιδομάτων, οι ευάλωτες ομάδες αυξάνονται, οι δικαιούχοι έχουν γίνει εκατομμύρια. Μέσα σε αυτήν την κατάσταση προστέθηκαν τα θέματα υγείας, μπήκε ο κορωνοϊός, τις επιπτώσεις του οποίου δεν έχουν ακόμη δει σε όλα τα επίπεδα και δεν μιλούμε μόνο για τη σωματική υγεία αλλά κυρίως την ψυχική. Είμαστε λοιπόν εγκλωβισμένοι και αποκλεισμένοι σε μια κατάσταση, όπου τα πάντα μεγεθύνονται και κάθε αρνητικό θα πολλαπλασιαστεί. Σε τέτοιες καταστάσεις, προβλήματα άγχους και ψυχιατρικά προβλήματα εντείνονται και βγαίνουν στην επιφάνεια γιατί το άτομο δεν έχει τη δυνατότητα να εκτονωθεί και να απεγκλωβιστεί. Μπορεί η περίοδος της σκληρής καραντίνας της πανδημίας να έχει περάσει, όμως μάς ακολουθεί – έχουμε χάσει ανθρώπους, έχουμε βιώσει έντονο άγχος. Σήμερα, επίσης, εξακολουθούμε να πιεζόμαστε στο εργασιακό κομμάτι – εξακολουθεί να υπάρχει θέμα ανεργίας ενώ η διευρυμένη τηλεργασία προκάλεσε νέα προβλήματα στο κοινωνικό κομμάτι· οι άνθρωποι είναι κοινωνικά όντα, έχουν ανάγκη την ανθρώπινη επαφή για να ζήσουν και η τηλεργασία είναι ένας ακόμη παράγοντας που δεν μας αφήνει να κάνουμε τα πράγματα όπως τα κάναμε. Δεν πρόλαβε ο κόσμος να χαλαρώσει και να γεμίσει τις μπαταρίες του ώστε να αντιμετωπίσει με άλλη ψυχική δύναμη τα όσα έρχονται: τριδημίες, φτώχεια, πόλεμο εξαιτίας του οποίου έχουμε μια ενεργειακή κρίση, ανθρώπους που σκέφτονται πώς θα ζεσταθούν τον χειμώνα.

Εχουμε συσσωρεύσει πολύ μεγαλύτερη πίεση από αυτή μπορούμε να αντέξουμε. Οποιο ψυχικό και ψυχολογικό πρόβλημα, όποια ευαλωτότητα είχε ο καθένας κάνει την εμφάνισή του.  Αυτό είναι διαπιστωμένο, όταν ο άνθρωπος βρίσκεται κάτω από ψυχοπιεστική κατάσταση για καιρό, είναι βέβαιο ότι θα εκφραστεί με παρορμητικότητα. Οι παραπάνω ψυχολογικοί και κοινωνικοί παράγοντες μπορούν να την εξηγήσουν.

Η Λία Τσαπατσάρη είναι κοινωνιολόγος, σύμβουλος ψυχικής υγείας – ψυχοθεραπεύτρια, πρόεδρος Συλλόγου Κοινωνιολόγων