Η επόμενη μεγάλη μεταδοτική ασθένεια

Την εποχή αυτή διαπιστώνεται μεγάλη ένταση στις κοινωνικές σχέσεις. Η βία είναι, κατά τη γνώμη μου, η επόμενη μεγάλη μεταδοτική ασθένεια στην κοινωνία. Η εξοικείωση με την αρνητική είδηση είναι κάτι που θα πρέπει να μας τρομάζει – βλέπουμε πώς ξεκίνησε ακόμη και η πανδημία, πώς ακούσαμε τα πρώτα κρούσματα, πώς ακούσαμε τα πρώτα εγκλήματα και πώς τα ακούμε τώρα. Οταν, όμως, ερχόμαστε αντιμέτωποι διαρκώς με τέτοιου είδους ειδήσεις γίνεται αυτό που έλεγε ο Χατζιδάκις «όταν συνηθίζεις το τέρας, αρχίζεις να του μοιάζεις». Η είδηση μας επηρεάζει. Εχουμε μάθει πλέον να παρακολουθούμε τις αρνητικές ειδήσεις, τα ανθρώπινα δράματα σαν σίριαλ και να τα καταναλώνουμε βουλιμικά έχοντας ξεχάσει από πού ξεκινήσαμε. Ξεχνάμε πως πίσω από αυτό το δράμα, κρύβεται μία ανθρώπινη ψυχή – αυτό μας κάνει μέρος του προβλήματος. Ο συναισθηματικός μας αλγόριθμος, όμως, δεν είναι φτιαγμένος για να δέχεται διαρκώς αρνητική τροφοδότηση. Τα αντιμετωπίζουμε πλέον όλα είτε ως μέρος της καθημερινότητας, είτε ως μια ακόμη είδηση που δεν μας αφορά, είτε έχουμε φτάσει στο σημείο να τα θεωρούμε κανονικότητα, και αυτό είναι το πιο λυπηρό.

Πώς προκύπτει, όμως αυτή η βία και η επιθετικότητα που εκφράζονται όλο και συχνότερα το τελευταίο διάστημα ακόμη και με ασήμαντη αφορμή; Αυτό συμβαίνει όταν οι θετικοί παράγοντες της καθημερινότητας είναι λιγότεροι από τους αρνητικούς. Υπάρχουν βέβαια πάντα τα βιολογικά χαρακτηριστικά του δράστη, τα ατομικά χαρακτηριστικά, οι οικογενειακοί του δεσμοί, η παιδεία του και τα αναπτυξιολογικά του χαρακτηριστικά που παίζουν ρόλο, όμως από την άλλη πολύ σημαντικό ρόλο παίζει το περιβάλλον. Δεν έχουμε μάθει να επικοινωνούμε σωστά με τους άλλους και το τελευταίο χρονικό διάστημα διεκόπη η διά ζώσης επικοινωνία, τα ραντεβού, οι συναντήσεις, κάνουμε τα πάντα από το Διαδίκτυο. Αυτό παίζει τεράστια σημασία – περιόρισε σημαντικά τη σωματικότητα των επαφών και αυτό είναι κάτι που δεν πρέπει να υποτιμούμε. Η αγκαλιά είναι θεραπευτική, το άγγιγμα είναι θεραπευτικό. Πόσες φορές ένα θυμωμένο παιδί δεν ηρεμεί μόλις το αγκαλιάσεις; Το ίδιο ισχύει και για έναν ενήλικα. Εννοείται πως δεν μιλάμε για ψυχοπαθολογικές περιπτώσεις αλλά για καθημερινές καταστάσεις που μας κάνουν πιο «ευκολοπίεστους».

Για να ανασχεθεί αυτή η κατάσταση έχει μεγάλη σημασία το πώς μεγαλώνουμε τα παιδιά μας. Πρέπει να έχουμε κατά νου ότι μεγαλώνοντας ένα παιδί δεν μεγαλώνεις μόνο το δικό σου παιδί αλλά προσπαθείς να αλλάξεις τον κόσμο. Η δική μας γενιά έχει μείνει στα δικά μας πράγματα και δεν έχει μεγαλώσει μαζί με τα παιδιά της. Η επικοινωνία είναι πολύ σημαντική, ένα παιδί που θα βρει αγάπη από το σπίτι του δεν θα εκφραστεί με βία. Αρα, θεωρώ ότι η ζοφερή αυτή κατάσταση μπορεί να είναι αναστρέψιμη αν ο καθένας από εμάς λειτουργήσει σωστά στους ρόλους του. Και ξεκινάμε πάντα από τον εαυτό μας: Βλέπω να φωνάζουν σε ένα παιδί και να λένε στο παιδί «μη φωνάζεις» – το παιδί μάς έχει ως παράδειγμα, μικρή σημασία έχει το τι λες, μεγάλη το τι κάνεις και ακόμη μεγαλύτερη το ποιος είσαι.

Η Στέλλα Αργυρίου είναι εκπαιδευτική ψυχολόγος