Ανάγκη για διαρθρωτική χρηματοπιστωτική αποπαγκοσμιοποίηση

Η επιθετική εκστρατεία νομισματικής σύσφιγξης της Ομοσπονδιακής Τράπεζας των ΗΠΑ έχει στριμώξει τις οικονομίες παγκοσμίως, ιδιαίτερα στον αναπτυσσόμενο κόσμο. Με το δολάριο να ανατιμάται απότομα έναντι των νομισμάτων τους, πολλές αναδυόμενες και αναπτυσσόμενες οικονομίες έχουν βιώσει ραγδαίες αυξήσεις στο κόστος δανεισμού και στις τιμές καταναλωτή, αφήνοντας τους τοπικούς φορείς χάραξης πολιτικής με ελάχιστη επιλογή από το να αυξήσουν τα επιτόκια και να θέσουν σε κίνδυνο την εύθραυστη οικονομική τους ανάκαμψη.

Ενόψει του αυξανόμενου πληθωρισμού, ορισμένες χώρες με χαμηλότερο εισόδημα απώθησαν την ηγεμονία του δολαρίου. Ωστόσο, αντί να διαμαρτύρονται, οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής θα πρέπει να εξετάσουν το ενδεχόμενο να απομονώσουν τις οικονομίες τους από το δολάριο θέτοντας φραγμούς στις διασυνοριακές ροές κεφαλαίων. Για να μετριαστούν τα αποτελέσματα των δυσμενών επιπτώσεων της νομισματικής πολιτικής, ο κόσμος χρειάζεται μια περίοδο διαρθρωτικής χρηματοπιστωτικής αποπαγκοσμιοποίησης.

H δυσάρεστη αλήθεια είναι ότι χώρες σε όλο τον κόσμο επέλεξαν να ανοίξουν τις οικονομίες τους στις ροές κεφαλαίων και να εκτεθούν όχι μόνο στη νομισματική πολιτική των ΗΠΑ, αλλά και στην ασταθή ξένη χρηματοδότηση και στους θεσμούς που την ελέγχουν. Παραδίδοντας την εξουσία, και συχνά για λογαριασμό των ελίτ εγχώριων συμφερόντων, έγιναν πρόθυμα ευάλωτοι.

Οι αναδυόμενες και αναπτυσσόμενες οικονομίες πρέπει να εγκαταλείψουν την αφήγησή τους ως θύματα και να αποβάλουν τις ψευδαισθήσεις τους για την παγκόσμια συνεργασία. Αντίθετα, οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής θα πρέπει να ανακτήσουν την εξουσία και τον έλεγχο επιστρέφοντας στη σχετικά περιορισμένη κινητικότητα κεφαλαίων που χαρακτήριζε την εποχή του Μπρέτον Γουντς.

Αυτό θα απαιτούσε να προχωρήσουμε πέρα από τα μισόλογα μέτρα που πρότεινε το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο για τον μετριασμό των κινδύνων προσωρινής αύξησης των εισροών κεφαλαίων. Οι αναπτυσσόμενες και οι αναδυόμενες αγορές πρέπει να επιβάλουν περιορισμούς στη διασυνοριακή ροή ορισμένων μορφών κεφαλαίων, ιδιαίτερα στις ασταθείς ροές χαρτοφυλακίου.

Γενικότερα, ο κόσμος φαίνεται να έχει ξεχάσει ότι η υπερβολική στροφή στα χρηματοπιστωτικά είναι υπεύθυνη για μερικές από τις χειρότερες οικονομικές κρίσεις των τελευταίων τεσσάρων δεκαετιών. Οπως είπε κάποτε ο βρετανός οικονομολόγος και αρχιτέκτονας του Μπρέτον Γουντς, Τζον Μέιναρντ Κέινς, ενώ οι ιδέες, η γνώση και η επιστήμη είναι εξ ορισμού διεθνείς, τα οικονομικά θα πρέπει να είναι «πρωτίστως εθνικά». Είναι καιρός να ακούσουμε τη συμβουλή του.

O Αρβιντ Σουμπραμανιάν είναι εταίρος στο Brown University και στο Center for Global Development.