Κόκκινα δάνεια,«τρύπιο» πόθεν έσχες, και αποπομπή

Τα τελευταία εικοσιτετράωρα το προφίλ και η προσωπική ιστοσελίδα του διαγραφέντος βουλευτή Γρεβενών έχουν «κατέβει» από το Διαδίκτυο. Απορίας άξιον το γιατί, αφού όλα τα στοιχεία της πολυσχιδούς δημόσιας παρουσίας του βρίσκονται διάσπαρτα, σε πλήθος δημοσιευμάτων και πολλαπλά στιγμιότυπά της, από τη δραστήρια κοινωνική ζωή και τον ευρύ του κύκλο ως το παλαιότερο πέρασμά του από τον χώρο του ποδοσφαίρου στο ιστορικό (από πολλές απόψεις) σωματείο της Νίκης Βόλου.

Ο Ανδρέας Πάτσης είναι και δεν είναι, άλλωστε, μια ξεχωριστή περίπτωση στη μακρά ιστορία του δημόσιου βίου μιας χώρας μικρής, όπου τα όρια μεταξύ των δραστηριοτήτων κάποιων ανθρώπων είναι απλώς ανύπαρκτα.

ΤΟ «ΒΑΡΥ» ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ. Κατάγεται από το ορεινό Δοτσικό, το χωριό με το τοξωτό γεφύρι και τα πέτρινα σπίτια που πρόσφεραν μερικά από τα πιο συγκλονιστικά πλάνα στην ταινία «Μεγαλέξαντρος» του Θόδωρου Αγγελόπουλου. Στο μακρύ βιογραφικό του διαβάζουμε, μεταξύ άλλων, ότι «είναι απόφοιτος της Νομικής Σχολής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών και κατέχει διδακτορικό δίπλωμα PhD στο Συνταγματικό Δίκαιο», ότι «ξεκίνησε την καριέρα του το 1989 ως καθηγητής Αστικού Δικαίου, ενώ μετέπειτα διετέλεσε νομικός σύμβουλος ξένων και ελληνικών πολυεθνικών, όπως η Saint Communication στις Βρυξέλλες, η BARCLEY’S INTERNATIONAL – VISA στο Λονδίνο, και του ΣΕΒ» και ότι είναι μέτοχος στην Παγκρήτια Τράπεζα.

Το 2019 εξελέγη με 3.537 ψήφους βουλευτής Γρεβενών και έκτοτε η πλούσια προηγούμενη σταδιοδρομία του άρχισε να μπλέκεται γλυκά και με τη νέα του ιδιότητα. Στην ιστοσελίδα της δικηγορικής εταιρείας του, της JPA Global Firm, ο περιηγητής σχηματίζει την εικόνα ενός υπερδραστήριου δικηγόρου που κινείται και ως μέλος της εθνικής αντιπροσωπείας σε κύκλους που δεν είθισται να φτάνει ο μέσος βουλευτής περιφέρειας. Διαβάζουμε για συνεργασίες με ξένες χώρες όπως η Τουρκία και το Κόσοβο και συναντήσεις σε ξένα υπουργεία, συμμετοχή σε δείπνα στο Μονακό και γεύματα με λομπίστες στην Αθηναϊκή Λέσχη, ενώ μία και μοναδική ομιλία του σε νομοσχέδιο στη Βουλή προβάλλεται ως εξής: «Η JPA συμμετείχε μέσω του ιδρυτή της στην Ολομέλεια της Βουλής για το νομοσχέδιο του υπουργείου Παιδείας».

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει ότι εμφανίζεται να πραγματοποιούσε «επίσημες» επισκέψεις και συναντήσεις με πρέσβεις και αξιωματούχους άλλων χωρών. Ενδεικτικά, στις 5 Οκτωβρίου 2020 ο Ανδρέας Πάτσης επισκέφθηκε το Κόσοβο, όπου συναντήθηκε με τον τότε πρωθυπουργό Αβντουλά Χότι, την υπουργό Εξωτερικών και τον διοικητή της Κεντρικής Τράπεζας με τη βουλευτική ιδιότητα, ως εκπρόσωπος της Ελλάδας και με αντικείμενο την «εμβάθυνση των σχέσεων των δύο χωρών» και την «ενίσχυση της οικονομικής συνεργασίας». Στην ανακοίνωση, για παράδειγμα, της Κεντρικής Τράπεζας αναφέρεται ότι ο διοικητής Μεχμέτι «ενημέρωσε τον βουλευτή Πάτση για τις τελευταίες εξελίξεις στον χρηματοπιστωτικό τομέα» κι ο βουλευτής «εξέφρασε την ετοιμότητά του για περαιτέρω ενίσχυση της συνεργασίας Ελλάδας – Κοσόβου στον χρηματοπιστωτικό τομέα».

ΕΙΣΟΔΗΜΑ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ. Πιθανόν οι ξένοι αξιωματούχοι να αναγνωρίζουν αυτό που ο ίδιος δηλώνει για τον εαυτό του στο βιογραφικό του: ότι είχε «διορατικότητα». Αυτό εξηγεί, ίσως, το ότι πέτυχε να πολλαπλασιάσει σε τρία μόλις χρόνια την περιουσία του, σύμφωνα με τα πόθεν έσχες που βρίσκονται στο «μικροσκόπιο». Σύμφωνα με τις δηλώσεις αυτές, το 2018 είχε εισόδημα 34.700 ευρώ μαζί με τη σύζυγό του, 12,94 ευρώ έσοδα από επιχειρηματική δραστηριότητα, μετοχές αξίας 94,04 ευρώ, καταθέσεις 3.339,73 ευρώ και μηδενικό δανεισμό, ενώ συμμετείχε σε επτά εταιρείες με συνολικό μετοχικό κεφάλαιο 161.600 ευρώ. Παρ’ όλα αυτά, το 2019 δήλωσε πως έλαβε δάνειο 1.000.000 ευρώ από ελβετική τράπεζα και συμμετείχε με 1.000.000 ευρώ στο κεφάλαιο της εταιρείας LYKTOS PARTICIPATIONS. Το οικογενειακό εισόδημα έφτασε τα 91.000 ευρώ και οι καταθέσεις αυξήθηκαν σε 2.299.969,53 ευρώ από εισοδήματα προηγούμενων ετών, τα οποία όμως δεν είχαν προηγουμένως δηλωθεί. Επιπλέον, το συνολικό μετοχικό κεφάλαιο έφτασε τα 1.325.100 ευρώ σε 16 επιχειρήσεις διότι είχε «παραβλέψει» να δηλώσει ορισμένες στο πόθεν έσχες του προηγούμενου έτους. Τα αποτελέσματα της διορατικότητας Πάτση συνεχίστηκαν το 2020, οπότε και δήλωσε εισοδήματα 242.000 ευρώ, καταθέσεις 2,3 εκατ. ευρώ, δανεισμό 1,37 εκατ. ευρώ και συμμετοχές σε επιχειρήσεις ύψους 1,33 εκατ. ευρώ.

Εκείνη τη χρονιά άρχισαν να εμφανίζονται οι πρώτες σκιές, με αφορμή το ότι παρέλειψε να δηλώσει offshore εταιρείες στις οποίες συμμετείχε, αν και ο νόμος το απαγορεύει σε βουλευτές, κάτι για το οποίο επιμένει πως, αν και νομικός και ειδικός στα χρηματοπιστωτικά, αγνοούσε. Επίσης άρχισαν οι πρώτες αναφορές για συνεργασίες με το Δημόσιο. Η εταιρεία του εμφανίζεται τελικά σε συνολικά 27 συμβάσεις με τα ΕΛΤΑ για την «παροχή εξειδικευμένων νομικών υπηρεσιών για θέματα ευρωπαϊκού δικαίου» ως εκπρόσωπος, όπως απάντησε, ξένης νομικής εταιρείας. Αν και δηλώνει κάτοχος διδακτορικού στο Συνταγματικό Δίκαιο, λέει πως αγνοούσε τα σχετικά περί ασυμβίβαστου. «Ολοι ήξεραν» τη δραστηριότητά του, λέει σήμερα. Αλλά η αρχή του τέλους ήταν η ανάδειξη της συμμετοχής του στη «διαχείριση» κόκκινων δανείων που ξεκίνησε από τη μακρόχρονη συνεργασία του με την Τράπεζα Πειραιώς, από όπου έλαβε δάνειο για να αγοράσει κόκκινα δάνεια έναντι 4,3 εκατ. ευρώ χωρίς δικό του κεφάλαιο, στο 1/12 της αξίας τους, και στη συνέχεια ανέλαβε να εισπράξει τα οφειλόμενα από πολίτες που δεν είχαν μπορέσει να τα αποπληρώσουν.

Εχει ενδιαφέρον ότι, από όλα τα προβληματικά που προέκυψαν, η αποπομπή του επήλθε με αφορμή κάτι που κρίθηκε, βασικά, με όρους πολιτικής ηθικής. Ισως γιατί όλα τα προηγούμενα ενέπιπταν σε αυτό που κάποιοι θα χαρακτήριζαν, ολίγον σκωπτικά ή με κάποια μελαγχολία, ένα «ελληνικό όνειρο», εικονογραφημένο με λαμπερά φώτα, χειραψίες, πούρα και φιλοφρονήσεις. Μια περίπτωση που είναι και δεν είναι, δυστυχώς, και τόσο ξεχωριστή.