Οι αναδυόμενες επιπλοκές του διαβήτη τύπου 2

Ο διαβήτης τύπου 2 είναι γνωστό πως έχει ενοχοποιηθεί για σοβαρές επιπλοκές, ιδίως σε εκείνους τους ασθενείς που δεν έχουν επιτύχει ικανοποιητική ρύθμισή του. Ωστόσο, ποιες είναι οι συχνότερες αιτίες που οδηγούν τους ασθενείς σε εισαγωγή στο νοσοκομείο εκτός από τα πολύ υψηλά ή πολύ χαμηλά επίπεδα σακχάρου;

Στο κρίσιμο αυτό ερώτημα έρχεται να απαντήσει μία νέα μελέτη που διεξήχθη στην Αυστραλία, μελετώντας εκατοντάδες χιλιάδες πάσχοντες. Και όπως προκύπτει από τα αποκαλυπτικά συμπεράσματά της, οι λόγοι εισαγωγής δεν είναι διαχρονικά οι… συνήθεις, αντιθέτως αλλάζουν με την πάροδο του χρόνου αποκαλύπτοντας τους νέους εχθρούς για άνδρες και γυναίκες.

Πιο συγκεκριμένα, οι ερευνητές παρακολούθησαν την πορεία της υγείας των συμμετεχόντων στην εν λόγω μελέτη επί επτά έτη, καταγράφοντας εάν αλλά και για ποιους λόγους κρίθηκε αναγκαίο να κάνουν εισαγωγή σε νοσηλευτική μονάδα.

Τι διαπίστωσαν; Κατ’ αρχάς πως πολλοί ασθενείς χρειάστηκαν ιατροφαρμακευτική φροντίδα για επιπλοκές που ομολογουμένως δεν ήταν οι αναμενόμενες, όπως λοιμώξεις (π.χ. πνευμονία, σήψη), προβλήματα ψυχικής υγείας και επίσης γαστρεντερικά προβλήματα.

Και όλα αυτά ενώ οι πιο γνωστές επιπλοκές που παραδοσιακά προκαλεί ο διαβήτης τύπου 2 είναι το έμφραγμα, το εγκεφαλικό και το διαβητικό πόδι. Εντούτοις φαίνεται, σύμφωνα πάντα με τα ευρήματα, πως την τελευταία 20ετία έχει βελτιωθεί σημαντικά η πρόληψη και η αντιμετώπιση της νόσου με αποτέλεσμα να αναδύονται νέοι κίνδυνοι.

Είναι σημαντικό δε να υπογραμμιστεί πως τα ευρήματα αυτά «κουμπώνουν» με αντίστοιχα άλλων ερευνών, επιβεβαιώνοντας πως το… τοπίο αλλάζει. Ενδεικτικά αναφέρεται πως στην Αγγλία οι κλασικές επιπλοκές ευθύνονταν το 2003 για τις μισές νοσηλείες των διαβητικών ασθενών στα νοσοκομεία. Ωστόσο 15 χρόνια μετά το αντίστοιχο ποσοστό είχε μειωθεί στο σχεδόν 30%.

Οι δύο λίστες. Η νέα μελέτη διεξήχθη σε 456.265 ασθενείς που είχαν διαγνωστεί με διαβήτη τύπου 2, ηλικίας 15 ετών και άνω. Οι ερευνητές συνέκριναν τις νοσηλείες τους στη διάρκεια μιας επταετίας με εκείνες 19 εκατομμυρίων Αυστραλών χωρίς διαβήτη. Από την ανάλυση αποκλείστηκαν οι εισαγωγές που προκαλούσε ο ίδιος ο διαβήτης – δηλαδή, υπεργλυκαιμίες και υπογλυκαιμίες.

Επειτα οι ερευνητές χώρισαν τις επιπλοκές σε δύο λίστες: στην πρώτη συμπεριέλαβαν εκείνες που προκαλεί ο διαβήτης τύπου 2 παραδοσιακά και στη δεύτερη τις αναδυόμενες. Πιο συγκεκριμένα, στις παραδοσιακές επιπλοκές συμπεριέλαβαν τα εξής:

n Αγγειακές νόσοι (π.χ. έμφραγμα, εγκεφαλικό, αγγειοπάθειες).

n Νεφρική ανεπάρκεια.

n Διαβητική αμφιβληστροειδοπάθεια και καταρράκτη.

n Νευροπάθεια.

n Παχυσαρκία.

n Διάφορες λοιμώξεις που παραδοσιακά σχετίζονται με τον διαβήτη (π.χ. ουρολοιμώξεις, κυτταρίτιδα από βακτήρια κ.λπ.).

n Το διαβητικό πόδι (συχνά οδηγεί σε ακρωτηριασμό).

Στις αναδυόμενες επιπλοκές που προκαλεί ο διαβήτης τύπου 2 συμπεριέλαβαν:

n Ηπατοπάθεια.

n Προβλήματα ψυχικής υγείας (π.χ. κατάθλιψη, αγχώδεις διαταραχές κ.λπ.).

n Διαφόρους καρκίνους (π.χ. γαστρεντερικούς, γυναικολογικούς).

n Λοιμώξεις που σχετίζονται σπανιότερα με τον διαβήτη (π.χ. αναπνευστικές, σήψη).

Η ανατροπή. Οπως διαπιστώθηκε από τα συμπεράσματα της μελέτης, οι ασθενείς με διαβήτη διέτρεχαν αυξημένο κίνδυνο να χρειαστούν εισαγωγή στο νοσοκομείο εν συγκρίσει με τον γενικό πληθυσμό. Μάλιστα, η παρατήρηση αυτή αφορούσε σχεδόν όλες τις ιατρικές καταστάσεις που εξέτασαν οι επιστήμονες, με εξαίρεση τον καρκίνο του προστάτη, το ανεύρυσμα αορτής και τα κατάγματα καρπού που διαπιστώθηκε πως ήταν συχνά στον γενικό πληθυσμό.

Αυτό όμως που προκαλεί έκπληξη είναι πως στις 10 συχνότερες αιτίες νοσηλείας στο νοσοκομείο, σε άνδρες και γυναίκες, συμπεριλαμβάνονταν μόνο τέσσερις κλασικές επιπλοκές που προκαλεί ο διαβήτης. Πιο αναλυτικά, αυτές αφορούσαν την κυτταρίτιδα (είναι μια δυνητικά λοίμωξη των δερματικών κυττάρων που προκαλείται από βακτήρια), την καρδιακή ανεπάρκεια, τις ουρολοιμώξεις και τα αποστήματα στο δέρμα.

Παράλληλα όμως οι ερευνητές παρατήρησαν και σημαντικές διαφορές στα δύο φύλα. Ετσι, η κύρια αιτία νοσηλείας στους άνδρες με διαβήτη τύπου 2 ήταν η κυτταρίτιδα. Δεύτερη συχνότερη αιτία νοσηλείας ήταν οι διαταραχές που προκαλεί το στρες (241 περισσότερες νοσηλείες ανά 100.000 πληθυσμού). Τρίτη ήταν η σιδηροπενική αναιμία με 228 πρόσθετες νοσηλείες ανά 100.000. Μάλιστα, όπως προέκυψε, ο διαβήτης διπλασίαζε τις πιθανότητες νοσηλείας των πασχόντων από αυτές, έναντι του γενικού πληθυσμού.

Αντίστοιχα στις γυναίκες, ο διαβήτης προκαλούσε πολλές νοσηλείες λόγω σιδηροπενικής αναιμίας (558 πρόσθετες νοσηλείες ανά 100.000 πληθυσμού σε ετήσια βάση). Ακολουθούσαν δύο παραδοσιακές επιπλοκές: οι ουρολοιμώξεις (332 πρόσθετες νοσηλείες ανά 100.000) και η κυτταρίτιδα (267 ανά 100.000). Εντούτοις την 4η θέση κατέλαβαν λιγότερο γνωστές επιπλοκές, όπως η κατάθλιψη (256 πρόσθετες νοσηλείες ανά 100.000).

«Τα ευρήματα αυτά αντανακλούν τις βελτιώσεις που έχουν γίνει στην αντιμετώπιση του διαβήτη. Αντανακλούν επίσης το γεγονός ότι οι ασθενείς ζουν πλέον περισσότερο με τη νόσο τους, επομένως καθίστανται ευάλωτοι σε ποικίλες επιπλοκές» δήλωσε η επικεφαλής ερευνήτρια Dr Dee Tomic, από το Ινστιτούτο Καρδιάς και Διαβήτη Baker, στη Μελβούρνη, σχολιάζοντας τα αποτελέσματα της μελέτης.

Η ίδια όμως προειδοποίησε πως «οι αυξημένες νοσηλείες για προβλήματα ψυχικής υγείας και λοιμώξεις όπως η σήψη και η πνευμονία θα ασκήσουν πρόσθετες πιέσεις στα συστήματα υγείας, δεδομένου του τεράστιου αριθμού των ασθενών με διαβήτη τύπου 2. Επομένως πρέπει να γίνουν οι απαιτούμενες προσαρμογές στην αντιμετώπιση της νόσου, για να βελτιωθεί η πρόληψή τους».

Επιπλέον, η καθηγήτρια Dianna Magiano, που επίσης συμμετείχε στη μελέτη, έδωσε ιδιαίτερα έμφαση στις διαταραχές της ψυχικής υγείας, υπογραμμίζοντας πως όλα δείχνουν ότι αποτελεί αναδυόμενη απειλή για τους ασθενείς με διαβήτη τύπου 2. Επιπρόσθετα, χαρακτήρισε απροσδόκητο εύρημα την αναιμία, γεγονός που υποδηλώνει «την πιθανότητα βιολογικής σχέσης μεταξύ του διαβήτη και της έλλειψης σιδήρου».

Ο διαβήτης. Οι επιστήμονες όταν αναφέρονται στον διαβήτη κάνουν λόγο για μια σύγχρονη πανδημία, καθώς απειλεί ολοένα και μεγαλύτερο μέρος του παγκόσμιου πληθυσμού. Αλλωστε μπορεί η έξαρσή της να οφείλεται σε προδιαθεσικούς παράγοντες, σημαντική αιτία αποτελεί όμως και ο σύγχρονος τρόπος ζωής (κακή διατροφή, παχυσαρκία, έλλειψη φυσικής δραστηριότητας).

Υπό το πρίσμα αυτό όσο περισσότερα γνωρίζουμε για τη νόσο και για τις επιπλοκές που προκαλεί τόσο πιο πολλές σημαντικές πληροφορίες συλλέγουν οι ειδικοί για τη διαχείρισή της αλλά και την ορθή οργάνωση των συστημάτων υγείας.

Αρκεί κανείς να αναλογιστεί πως σήμερα οι διαβητικοί σε όλον τον κόσμο υπολογίζονται σε σχεδόν 500 εκατομμύρια ενώ μέχρι το 2030 αναμένεται να ξεπεράσουν τα 640 εκατομμύρια. Μόνο στη χώρα μας, το πλήθος των πασχόντων σύμφωνα με τα στοιχεία της ΗΔΙΚΑ αγγίζει το 1,05 εκατομμύριο (δηλαδή, το 10%) του πληθυσμού, με τον διαβήτη τύπου 2 να καταγράφει αύξηση της τάξεως του 5% σε μόλις ένα έτος.