Εκεί όπου δοκιμάζεται {LF}ο πολιτισμός μας

Τα τρία κείμενα του βιβλίου ανακοινώθηκαν σε εκδήλωση με τον ίδιο τίτλο, απόρροια μιας χρήσιμης πρωτοβουλίας της Εθνικής Βιβλιοθήκης με την αιγίδα του Σταύρου Ζουμπουλάκη, προέδρου του Εφορευτικού Συμβουλίου της ΕΒΕ. Η εκδήλωση πραγματοποιήθηκε στις 14 Απριλίου θέλοντας να δώσει απαντήσεις στους πανηγυρικούς που προετοίμαζε ο δικτάτορας για την επέτειο της νίκης των Σοβιετικών στις 9 Μαΐου κατά του ναζισμού.

Στην πρώτη ομιλία με τίτλο «Εισαγωγικά στην Ιστορία της Ουκρανίας» ο Γιώργος Τσακνιάς, με μεταπτυχιακές σπουδές στην έδρα Ιστορίας και Πολιτισμού των σλαβικών λαών και αρχισυντάκτης του πολύ καλού blog πολιτισμού dim/ar,  περιγράφει τις ιστορικές διαδρομές της Ουκρανίας αλλά και των υπόλοιπων ανατολικοσλαβικών λαών. Απαντώντας στο εθνικιστικό και μεγαλοϊδεατικό παραλήρημα του δικτάτορα, ο οποίος αμφισβητεί την ίδια την ύπαρξη του ουκρανικού έθνους χαρακτηρίζοντάς το «τεχνητή χώρα», εκθέτει τη δαιδαλώδη ιστορία αλλά και τις διαδρομές της ουκρανικής γλώσσας από τον 10ο αιώνα έως τις μέρες μας. Διαδρομές που άλλαξαν εδάφη αλλά και σχημάτισαν γλωσσικές ομάδες, τις οποίες αρνείται σήμερα ο μεγαλορωσικός εθνικισμός. Σημαντική είναι η θέση πως όλες οι εθνότητες (και γλωσσικές ομάδες) που ανήκουν στην ανατολική σλαβική ομάδα (Δυτική Ουκρανία, Λευκορωσία) έχουν τα ίδια δικαιώματα στην ιστορία και στον πολιτισμό του κιεβικού κράτους (9ος -13ος αιώνας). Η αντίληψη περί Μεγάλης Ρωσίας και Τρίτης Ρώμης αμφισβητεί αυτά τα δικαιώματα. Η Ουκρανία όμως δεν είναι μόνο η χώρα που έχει ως κοιτίδα της το Κίεβο, αλλά και μια «αιματοβαμμένη χώρα», όπως είχε γράψει ο Τίμοθι  Σνάιντερ. Αυτό φωτίζει τα αισθήματα και τις αντιλήψεις του ουκρανικού λαού για τους κατακτητές του.

Ο καθηγητής Πολιτειολογίας και πρόεδρος της Διεθνούς Ομοσπονδίας Δικαιωμάτων των Ανθρώπων Δημήτρης Χριστόπουλος στην ομιλία του με τίτλο «Θα είναι μακρά η δοκιμασία», αν και υποβάλλει σε κριτική – ορθώς κατ’ εμέ – τον τρόπο που ταπεινώθηκε η μετασοβιετική Ρωσία, δεν κρύβεται πίσω από διατυπώσεις «ίσων αποστάσεων». Ο πόλεμος στην Ουκρανία, παρά τα λάθη της επέκτασης του ΝΑΤΟ, στα πλευρά της Ρωσίας, δεν είναι πόλεμος του ΝΑΤΟ με τη Ρωσία, όπως ανόητες απόψεις υποστηρίζουν, αλλά πόλεμος του Πούτιν και της Ρωσίας του κατά της ανεξαρτησίας και εδαφικής κυριαρχίας μιας χώρας. Στη ρωσοφοβία όμως η απάντηση δεν μπορεί να είναι η ρωσοφιλία. Αυτό όμως δεν σημαίνει, όπως δεν αντιλαμβάνονται οι υποστηρικτές του αποκλεισμού του ρωσικού πολιτισμού, πως η Ρωσία δεν είναι Ευρώπη. Ο διχασμός της Ρωσίας – θα πρόσθετα – ανάμεσα στην Ανατολή και τη Δύση δεν είναι μικρότερος από τον διχασμό της Ελλάδας ανάμεσα στο Βυζάντιο και τη Δύση και τον διχασμό της Γερμανίας ανάμεσα στη «γαλλική» εκθηλυμένη Κοινωνία (Πολιτισμό) και την ανδροπρεπή «γερμανική» Κοινότητα (γερμανική Κουλτούρα).

Ο Σταύρος Ζουμπουλάκης στην ομιλία του με τίτλο «Η ρωσική οδός της βίας και του πολέμου» ξεκινά με την απαγόρευση μόλις τέσσερις μέρες μετά την εισβολή της Οργάνωσης Memorial, η οποία μαζί με τον λευκορώσο πολιτικό κρατούμενο και μαχητή για τα ανθρώπινα δικαιώματα Αλες Μπιαλιάτσκι και το ουκρανικό Κέντρο για τις Πολιτικές Ελευθερίες μοιράστηκαν το φετινό Νομπέλ Ειρήνης. Ο ομιλητής χαρακτηρίζει δικτάτορα, χωρίς αστερίσκους, τον Πούτιν και θεωρεί πως ο πόλεμός του δεν γίνεται για την απόκτηση εδαφών, αλλά εν ονόματι της ιδεολογίας της ρωσικής αυτοκρατορικής ταυτότητας. Ιδεολογία που με σθένος υποστηρίζει ο πατριάρχης Κύριλλος. Διαπρύσιος υποστηρικτής αυτού του πολέμου που έχει κηρύξει το τέρας του σημερινού ρωσικού δεσποτισμού. Ο Κύριλλος μάλιστα ντύνει αυτόν τον πόλεμο με τα χρώματα της σύγκρουσης με την Ευρώπη του Gay Pride. Αλλά o Ζουμπουλάκης, όπως και οι προηγούμενοι δύο ομιλητές, υποστηρίζει πως η Ρωσία με τον μεγάλο πολιτισμό της είναι Ευρώπη, καταλήγοντας πως πρέπει να κάνουμε τα πάντα για να υπερασπιστούμε την Ουκρανία και να επιμείνουμε πάση θυσία στις κυρώσεις κατά του Πούτιν. Το δίδαγμα από αυτές τις τρεις ομιλίες είναι πως δεν πρέπει να επιτρέψουμε στον Πούτιν να εξαφανίσει την Ουκρανία, αλλά και να μην αποκλείσουμε τη Ρωσία από την Ευρώπη εξαιτίας του δολοφόνου- δικτάτορα.

{2BTIT}Για τον πόλεμο της Ρωσίας εναντίον {LF}της Ουκρανίας{2BTIT}{CR}{3BEKD}Γιώργος Τσακνιάς, Δημήτρης Χριστόπουλος, Σταύρος Ζουμπουλάκης {CR}Εθνική Βιβλιοθήκη της Ελλάδος, 2022, σ. 6{3BEKD}5