Το σχέδιο για την αντιμετώπιση της ενεργειακής ακρίβειας

Η ανάπτυξη ενός συγκεκριμένου δείκτη τιμής αναφοράς για το LNG στο τέλος του 2022, η θέσπιση μηχανισμού για όριο στις τιμές του φυσικού αερίου στην κύρια ευρωπαϊκή αγορά, το ολλανδικό TTF, καθώς και ένας μηχανισμός για τη διαχείριση της μεταβλητότητας εντός της ημέρας στις ενεργειακές τιμές αναμένεται να ανακοινώσει σήμερα η Κομισιόν με στόχο τον πολυαναμενόμενο έλεγχο των υψηλών τιμών ενέργειας. Ομως, η επιβολή πλαφόν στις τιμές του αερίου, το οποίο χρησιμοποιείται για την παραγωγή ενέργειας, δεν υιοθετείται εξαιτίας κινδύνων που ενέχει μια πανευρωπαϊκή εφαρμογή του μέτρου.

Σύμφωνα με το προσχέδιο της ανακοίνωσης της Επιτροπής, το οποίο βρίσκεται στη διάθεση των «ΝΕΩΝ», τα «έκτακτα και προσωρινά» μέτρα που προτείνει η Κομισιόν και φέρουν τον τίτλο «Ενεργειακή έκτακτη ανάγκη – προετοιμασία, αγορά και προστασία της ΕΕ από κοινού» προβλέπουν στο μέτωπο της αντιμετώπισης των υψηλών τιμών ενέργειας την ανάπτυξη ενός συμπληρωματικού δείκτη τιμής αναφοράς για το LNG στο τέλος του 2022, ώστε να είναι έτοιμος για εφαρμογή στις αρχές 2023, όταν θα αρχίσει η διαδικασία αποθήκευσης ενέργειας για τον επόμενο χειμώνα. Οσο θα προετοιμάζεται ο μηχανισμός αυτός η Κομισιόν προτείνει να υπάρξει ένας άλλος μηχανισμός για τον περιορισμό των τιμών μέσω της κύριας ευρωπαϊκής αγοράς φυσικού αερίου TTF, «ο οποίος θα ενεργοποιείται όταν χρειάζεται».

Περιορισμός μεταβλητότητας. Ο μηχανισμός αυτός διόρθωσης των τιμών «θα καθιερώσει, σε προσωρινή βάση, ένα δυναμικό όριο τιμών για τις συναλλαγές στο TTF» αναφέρεται. Επίσης, για να περιοριστεί και να αποφευχθεί ακραία μεταβλητότητα εντός της ίδιας ημέρας στις τιμές, η Κομισιόν προτείνει έναν «μηχανισμό ανώτατου ορίου τιμής εντός της ημέρας». Οπως αναφέρεται στο προσχέδιο, το οποίο αναμένεται να εγκριθεί σήμερα στη συνεδρίαση του Σώματος των Επιτρόπων και να συζητηθεί μεταξύ των ηγετών στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο 20-21 Οκτωβρίου, «οι εντάσεις στην αγορά του φυσικού αερίου φαίνεται ότι θα επιμείνουν και πέρα από τον φετινό χειμώνα». Οσον αφορά την ανάπτυξη μέτρων για τον περιορισμό των επιπτώσεων των τιμών φυσικού αερίου στις τιμές ηλεκτρικής ενέργειας η Κομισιόν δηλώνει ότι «θα αναπτύξει με τα κράτη – μέλη τρόπους» για το ζήτημα αυτό. «Η εισαγωγή ανώτατου ορίου τιμής για το φυσικό αέριο που χρησιμοποιείται για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας έχει μειώσει τις τιμές στην Ισπανία και την Πορτογαλία, αλλά ενέχει ορισμένους κινδύνους αν εισαχθεί σε ολόκληρη την ΕΕ» αναφέρεται.

Προμήθεια αερίου. Σχετικά με την κοινή προμήθεια φυσικού αερίου η Κομισιόν προτείνει, πρώτον, συγκέντρωση ζήτησης σε επίπεδο ΕΕ, ομαδοποίηση αναγκών και αναζήτησης προσφορών στην αγορά σε αυτή τη βάση. Δεύτερον, υποχρεωτική συμμετοχή των κρατών – μελών στη συγκέντρωση της ζήτησης τουλάχιστον για το 15% του όγκου πλήρωσης της αποθήκευσής τους και, τρίτον, σύστημα εθελοντικών αγορών που επιτρέπει στις εταιρείες να σχηματίσουν ευρωπαϊκή κοινοπραξία αγορών φυσικού αερίου. Επίσης, θα υπάρξει ενίσχυση των κανόνων αλληλεγγύης μεταξύ των κρατών – μελών. Η Κομισιόν προειδοποιεί ότι «σημερινές προβλέψεις δείχνουν ότι χαμηλά επίπεδα αποθήκευσης τον Μάρτιο του 2023 μπορεί να οδηγήσουν σε αβέβαιη κατάσταση τον χειμώνα του 2023-24».

Περί κρατικών ενισχύσεων. Παράλληλα, η Κομισιόν προκειμένου να «μετριαστούν οι επιπτώσεις των υψηλών τιμών φυσικού αερίου» σε πολίτες και επιχειρήσεις προτείνει τροποποίηση του Προσωρινού Πλαισίου για τις κρατικές ενισχύσεις πριν από το τέλος Οκτωβρίου, όπου θα περιλαμβάνονται νέες επιλογές για υποστήριξη εταιρειών που θα μειώσουν τη ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας, αλλά και δύο κανονισμοί για να αμβλυνθεί η αυξημένη πίεση ρευστότητας στους μη χρηματοπιστωτικούς συμμετέχοντες στην αγορά ενέργειας. Το όριο εκκαθάρισης για μη χρηματοοικονομικούς αντισυμβαλλομένους ορίζεται σε 4 δισ. ευρώ. Τέλος, στην ανακοίνωση της Κομισιόν προβλέπονται μέτρα για την προστασία μείζονος σημασίας ενεργειακών υποδομών.