O πιο ισχυρός άνδρας από την εποχή του Μάο

Αυτή την εβδομάδα στο Πεκίνο, ο Σι Τζινπίνγκ θα προεδρεύσει σε μια από τις μεγαλύτερες παραστάσεις πολιτικού θεάτρου της χώρας του και θα σφραγίσει έναν από καιρό προγραμματισμένο πολιτικό θρίαμβο, εδραιώνοντας την εξουσία του και επεκτείνοντας την κυριαρχία του. Το Κινεζικό Κομμουνιστικό Κόμμα είναι έτοιμο να παραδώσει επίσημα στον Σι άλλα πέντε χρόνια ως επικεφαλής του κόμματος και, συνεπώς, ως ηγέτης της χώρας, σε μια σύνοδο κορυφής που θα μετακινήσει επίσης τους συμμάχους του σε ρόλους-κλειδιά και θα αναβαθμίσει το κύρος των γραπτών του για την εξουσία και την κυβέρνηση.

Το 20ό συνέδριο του κόμματος θα τον επιβεβαιώσει – εκτός απροόπτου της τελευταίας στιγμής – ως τον πιο ισχυρό άνθρωπο στην Κίνα μετά τον Μάο Τσετούνγκ και πιθανότατα θα ενσωματώσει και την προσωπική του ιδεολογία στο καταστατικό του κόμματος.

Πρόκειται για ένα δυσάρεστο προηγούμενο. Μετά τον θάνατο του Μάο, η κινεζική ελίτ ορκίστηκε να μην επιτρέψει ποτέ ξανά μια τέτοια συγκέντρωση εξουσίας και δημιούργησε ένα ανεπίσημο σύστημα συλλογικής ηγεσίας, ορίων θητείας και ηλικίας συνταξιοδότησης για τα υψηλά αξιώματα. Αυτό διευκόλυνε την ομαλή μεταβίβαση της εξουσίας – μέχρι που ανέλαβε ο Σι και σάρωσε αυτούς τους κανόνες. Ο γιος ενός αντιπροέδρου, ένας από τους απογόνους των «κόκκινων πριγκίπων» της κομμουνιστικής ελίτ, η πολυτελής παιδική του ηλικία ανατράπηκε από την πτώση του πατέρα του και στη συνέχεια από τη βίαιη αναταραχή της Πολιτιστικής Επανάστασης.

Καθώς ελισσόταν προς την απόλυτη εξουσία, πολλοί στην Κίνα και πέρα από αυτήν ήλπιζαν ότι είχε κληρονομήσει κάποια από τις σχετικά φιλελεύθερες αντιλήψεις του πατέρα του και ότι οι οδυνηρές εμπειρίες των πρώτων ετών του θα μπορούσαν να τον έχουν στρέψει ενάντια στον ολοκληρωτισμό. Αντ’ αυτού, το πρώιμο χάος φαίνεται να του έχει ενσταλάξει μια ακατανίκητη επιθυμία για σταθερότητα και έλεγχο πάνω απ’ όλα, μαζί με την ακλόνητη πεποίθηση ότι είναι ο καλύτερος άνθρωπος για να τα προσφέρει σε όλη την Κίνα.

Στα 10 χρόνια της ηγεσίας του έχει ενισχύσει την προσωπική του επιρροή στο Κομμουνιστικό Κόμμα και την επιρροή του κόμματος στη χώρα. Εξαφάνισε αντιπάλους και εχθρούς μέσω εκκαθαρίσεων κατά της διαφθοράς και κατέστειλε τη διαφωνία της βάσης με αυστηρότερη λογοκρισία και επιτήρηση. Το Χονγκ Κονγκ, κάποτε ορμητήριο για τους επικριτές του Πεκίνου, έχασε τις δημοκρατικές ελευθερίες του λόγου και της συνάθροισης, αφού ο Σι έθεσε τέρμα στο ημιαυτόνομο καθεστώς του. Στο Σιντζιάνγκ, επί των ημερών του, οι αρχές δημιούργησαν ένα τεράστιο δίκτυο στρατοπέδων εγκλεισμού, με επ’ αόριστον κράτηση, βασανιστήρια και άλλες καταχρήσεις που σύμφωνα με τον ΟΗΕ μπορεί να ισοδυναμούν με «εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας».

Ενα από τα θέματα του Σι Τζινπίνγκ τα τελευταία χρόνια ήταν η «μεγάλη αναζωογόνηση» της Κίνας. Στο πλαίσιο αυτό είναι πιθανό να προσφέρει περαιτέρω προσπάθειες για το περιβάλλον, ιδίως για την ισόρροπη αγροτική ανάπτυξη, μια οικονομική στροφή μακριά από την ανάπτυξη της ακίνητης περιουσίας και την τεχνολογική πρόοδο. Αυτό σήμαινε επίσης μια πιο επιθετική προσέγγιση στη διεθνή σκηνή, συμπεριλαμβανομένου του απότομου τερματισμού της μορφής περιορισμένης αυτονομίας του Χονγκ Κονγκ, της στρατιωτικοποίησης της Θάλασσας της Νότιας Κίνας και της απροκάλυπτης απειλής της Ταϊβάν. Στο δημοκρατικά διοικούμενο νησί, αυξάνονται οι φόβοι ότι το Πεκίνο μπορεί να εξετάζει το ενδεχόμενο να υπαναχωρήσει από μια μακροπρόθεσμη δέσμευση για «ειρηνική επανένωση».

«Είναι σχεδόν βέβαιο. Ο Σι Τζινπίνγκ θα υπηρετήσει τουλάχιστον τρεις πλήρεις θητείες», δήλωσε ο Βίκτορ Σιχ, καθηγητής πολιτικών επιστημών στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας στο Σαν Ντιέγκο. «Η μεγάλη αναζωογόνηση θα μπορούσε να είναι το κύριο θέμα στο συνέδριο του κόμματος, το οποίο φυσικά θα έχει επιπτώσεις στην οικονομία – η Κίνα θα πρέπει να συνεχίσει να αναπτύσσεται και στρατιωτικά πρέπει να γίνει ισχυρότερη, πρέπει να είναι μια δύναμη με όλο και μεγαλύτερη επιρροή στον κόσμο. Οπότε αναρωτιέται κανείς αν θα υπάρξει αλλαγή στη διατύπωση όσον αφορά την Ταϊβάν».