Ο επιδιορθωτής έρχεται

Στο αστυνομικό δράμα του Τζον Πρίσλεϊ «Ο επιθεωρητής έρχεται», η οικογενειακή γιορτή σε ένα πλουσιόσπιτο διακόπτεται από την έλευση του αστυνομικού επιθεωρητή που ερευνά την αυτοκτονία μίας νέας γυναίκας. Η συνέχεια, παλιά, καλή, δοκιμασμένη συνταγή πλοκής. Ολα τα μέλη της οικογένειας κρύβουν ένοχα μυστικά που, με τον έναν ή τον άλλον τρόπο, τους συνδέουν με το έγκλημα. Αυτά, βέβαια, συμβαίνουν στην ταινία. Στη σύγχρονη πραγματικότητα ο «επιθεωρητής» – ή μάλλον οι «επιθεωρητές» – δεν κάνει καμία ανάκριση. Από την αρχή ξέρουν τον «ένοχο», στερώντας από τον «θεατή» τη συγκίνηση του σασπένς (εξάλλου ποιος μας λέει ότι το σασπένς δεν είναι μια κατασκευή της αστικής προπαγάνδας για να αποπροσανατολίσει και να αποκοιμίσει τον κόσμο;). Στη σύγχρονη ειδησεογραφία οι «επιθεωρητές» δεν απαγγέλλουν καν κατηγορίες ούτε ανακοινώνουν ποινές. Απλώς, τις εκτελούν. Γιατί; Διότι μπορούν. Και διότι ξέρουν όλες τις βλάβες της μηχανής του κόσμου μας. Οτι δεν δουλεύουν καλά τα αμπραγιάζ, ότι μαγκώνουν τα φρένα, ότι ρετάρει η μίζα. Και, κυρίως, ξέρουν πώς να τις επιδιορθώσουν. Κι εδώ δεν χωράει δεύτερη γνώμη. Μία είναι η σωστή και την κατέχουν μόνο αυτοί. Καλωσήρθατε στην εκτροπή της πολιτικής ορθότητας, στον «πολιτισμικό μονθεϊσμό» που όλα τα σφάζει, όλα τα μαχαιρώνει, όλα τα επιδιορθώνει. Εξού και το… παρατσούκλι «κοσμοδιορθωτισμός».

«Επιδιορθωτές του κόσμου» και τα δύο άτομα που, στην Εθνική Πινακοθήκη του Λονδίνου, πέταξαν στα Ηλιοτρόπια του Βαν Γκογκ μια κονσέρβα τοματόσουπα Heinz. Είναι, λέει, ακτιβιστές της ομάδας Just Stop Oil. Και διαμαρτυρήθηκαν, ξαναλέει, για την αύξηση του κόστους ζωής. Που είναι, ξαναματαλέει, απόρροια του κόστους του πετρελαίου. Αιτιολόγησαν μάλιστα, με έναν δεκάρικο, την πράξη τους: «Τι αξίζει περισσότερο, η ζωή ή η τέχνη; Αυτό αξίζει περισσότερο από την τροφή; Περισσότερο από τη Δικαιοσύνη; Ανησυχείτε περισσότερο για την προστασία ενός πίνακα ή για την προστασία του πλανήτη μας και των πολιτών του; […] Η κρίση του κόστους ζωής είναι επόμενο της κρίσης κόστους του πετρελαίου. Το πετρέλαιο είναι απλησίαστο για εκατομμύρια οικογένειες που κρυώνουν και πεινούν. Δεν μπορούν ούτε να ζεστάνουν μία κονσέρβα σούπας». Γι’ αυτό και τα δύο άτομα, «Γκρετάκια» θα τα έλεγα μιας και φαίνονται ντάλα εφηβεία, αποφάσισαν να τιμωρήσουν. Τώρα ποιον ακριβώς δεν κατάλαβα. Την Πινακοθήκη του Λονδίνου, τα ηλιοτρόπια γενικώς, τον Βαν Γκογκ ειδικώς ή μήπως το κομμένο αφτί του;

Βλέπω τα «Γκρετάκια» να ποζάρουν υπηρετώντας όλους ανεξαιρέτως τους κανόνες του επικοινωνιακού τρικ. Η σουπίτσα στο χέρι, κομμωτηριακή σημειολογία με εκείνο το ροζουλί της επανάστασης, μουτρωμένη έκφραση και καλοσιδερωμένα Τ-σερτ με το σλόγκαν της ομάδας τους. «Κουκουρουκουκού σουπίτσα, κουκουρουκουκού γιαχνί» που τραγουδούσε και ο Γιώργος Μαρίνος.

(Θα μπορούσα να αναλύσω περαιτέρω τη φιγούρα τους αλλά δεν είναι πολιτικό ορθό να κρίνουμε κάποιον από την εξωτερική του εμφάνιση. Ασχετο αν εγώ προτιμώ τον Οσκαρ Ουάιλντ που πίστευε το αντίθετο και έλεγε ότι το προφανές είναι και το αληθινό).

Πυροβολώντας την Τέχνη  

Τα τελευταία χρόνια, τα κάθε λογής «επανορθωτικά» κινήματα (ουσιαστικά ή προσχηματικά) έχουν στοχοποιήσει την Τέχνη. Από τις παρεκτροπές του metoo που θέλει να εκτοπίσει από τις βιβλιοθήκες αριστουργήματα της παγκόσμιας λογοτεχνίας μέχρι το Black Lives Matter που γκρέμιζε αγάλματα. Και από τα καλόπαιδα στην Πινακοθήκη του Λονδίνου μέχρι τους δικούς μας και καλά αναρχικούς που πετσοκόβουν τις προτομές των ποιητών. Διότι, λέει, η Τέχνη και ο πολιτισμός που κληρονομήσαμε μας έφερε σε αυτά τα χάλια. Δεν έχω ακούσει κάτι πιο ολοκληρωτικό. Μου θυμίζει τους πρώτους φανατικούς χριστιανούς που χάραζαν σταυρούς στα μέτωπα και τα χείλη των αρχαίων αγαλμάτων για να τα… εκχριστιανίσουν.

Υποψιάζομαι γιατί οι ακτιβιστές του «άντε μην πω» τα έχουν βάλει με την Τέχνη αν και δεν πιστεύω ότι οι ίδιοι το συνειδητοποιούν. Διότι θεωρούν ότι έχουν το μυστικό για τον τέλειο κόσμο και τον τέλειο άνθρωπο. Ενώ η Τέχνη είναι εκεί για να μας υπενθυμίζει ότι δεν υπάρχει τέλειος κόσμος και τέλειος άνθρωπος. Και ότι κινητήριος δύναμη για τη ζωή είναι η συνεχής αναμέτρηση με τις ατέλειές μας.