Καλπάζει η ακρίβεια

Από διαδοχικά σοκ ακρίβειας περνούν τα νοικοκυριά που βλέπουν κάθε μήνα να ψαλιδίζονται τα εισοδήματά τους από τις συνεχείς ανατιμήσεις σε βασικά προϊόντα. Τα στοιχεία της Ελληνικής Στατικής Αρχής επιβεβαίωσαν το άλμα των τιμών καθώς ο πληθωρισμός εκτινάχθηκε στο 12% τον Σεπτέμβριο, έναντι 11,4% τον Αύγουστο, παραμένοντας σε υψηλά επίπεδα προ εισόδου της χώρας στο ευρώ (1994). Φωτιά στους οικογενειακούς προϋπολογισμούς βάζουν το φυσικό αέριο αλλά και η έκρηξη στις τιμές των ειδών διατροφής όπου στις πέντε πρώτες θέσεις με τις μεγαλύτερες αυξήσεις βρίσκονται τα γαλακτοκομικά και τα αβγά με ποσοστό 23,3%. Οι τιμές προϊδεάζουν για τον δύσκολο χειμώνα που ακολουθεί, με τις διεθνείς αναταράξεις σε ενεργειακά και γεωπολιτικά να βρίσκονται σε εξέλιξη. Με βάση, πάντως, τις προβλέψεις που περιλαμβάνονται στο προσχέδιο του προϋπολογισμού, το 2023 ο πληθωρισμός θα υποχωρήσει στο 3,1% από το 9,1% φέτος.

Σε μια λίστα 25 επώνυμων προϊόντων ο λογαριασμός έχει αυξηθεί 19,3% συγκριτικά με τον περυσινό Νοέμβριο. Από τις 9 Νοεμβρίου του 2021 μέχρι τις 5 Οκτωβρίου εφέτος η μέση τιμή ενός λίτρου επώνυμου ηλιελαίου έχει ανέβει 90%, όπως προκύπτει από τα στοιχεία της ηλεκτρονικής πλατφόρμας e-καταναλωτής του υπουργείου Ανάπτυξης. Στο αραβοσιτέλαιο (ένα λίτρο) η αύξηση φθάνει στο 41% το ίδιο διάστημα, ενώ ένα κιλό αλεύρι για όλες τις χρήσεις πωλείται στο ράφι 35,6% ακριβότερα.

Οπως καταγράφεται στα επίσημα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, σημειώθηκε «έκρηξη» της τάξης του 332% στο φυσικό αέριο, ενώ ακολούθησαν το πετρέλαιο θέρμανσης με 65,1% και το ρεύμα με 30%, σε ό,τι αφορά την ενέργεια. Καταγράφονται επίσης ανατιμήσεις της τάξης του 23,3% στα γαλακτοκομικά, 18,4% στο ψωμί και στα δημητριακά, στα κρέατα κατά 17,6% και στα έλαια κατά 17% και κατά 14,3% στον καφέ, το κακάο και το τσάι. Επίσης, άνοδος κατά 58,7% σημειώθηκε στα αεροπορικά εισιτήρια.

Οσον αφορά τον μηνιαίο δείκτη, οι τιμές του Σεπτεμβρίου αυξήθηκαν κατά 2,9% σε σχέση με τον προηγούμενο μήνα. Παράλληλα, ο μέσος ετήσιος ΔΤΚ για το 12μηνο Οκτωβρίου 2021 – Σεπτεμβρίου 2022 παρουσίασε αύξηση κατά 8,7% σε σύγκριση με τον δείκτη της αντίστοιχης περιόδου 2020 – 2021.

Ο δύσκολος χειμώνας… Ο δύσκολος ενεργειακά χειμώνας έχει σημάνει συναγερμό στις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις καθώς προσπαθούν να ισορροπήσουν μεταξύ της λήψης μέτρων στήριξης προς τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις αλλά και να μη βυθιστούν τα κρατικά ταμεία. Για την ελληνική οικονομία οι προβλέψεις για την ανάπτυξη πάνω από 1% το 2023 στέλνουν θετικά μηνύματα.

Προκειμένου η κυβέρνηση να συγκρατήσει τις τιμές και να στηρίξει τα εισοδήματα, μόνο για το 2022 έχει λάβει για την ενεργειακή κρίση 12 δισ. ευρώ. Από αυτό το ποσό τα 11,3 δισ. ευρώ έχουν κατευθυνθεί στις επιδοτήσεις νοικοκυριών και επιχειρήσεων για τους λογαριασμούς τους σε ηλεκτρικό και φυσικό αέριο. Τα 2,5 δισ. ευρώ προέρχονται από τον κρατικό προϋπολογισμό και τα 9,5 δισ. ευρώ από το Ταμείο Ενεργειακής Μετάβασης. Οι επιδοτήσεις θα συνεχιστούν και το 2023: θα υπάρξουν μόνιμα μέτρα ενίσχυσης των εισοδημάτων των φορολογουμένων, συνολικού ύψους 3,5 δισ. ευρώ.

…και οι επιδοτήσεις. Η ακαθάριστη αξία της δημοσιονομικής στήριξης στην οικονομία το 2022 εκτιμάται σε 13,4 δισ. ευρώ (6,4% του ΑΕΠ) – συμπεριλαμβανομένων των μέτρων που ανακοινώθηκαν στη ΔΕΘ τον Σεπτέμβριο. Για το 2023 εκτιμάται ότι η ακαθάριστη αξία της στήριξης (περιλαμβανομένων και μη ενεργειακών μέτρων) θα παραμείνει σημαντική, περίπου στα 10 δισ. ευρώ. Μεγάλο μέρος του κόστους τόσο για το 2022 όσο και για το 2023 χρηματοδοτείται από το Εθνικό Ταμείο Ενεργειακής Μετάβασης (9,5 δισ. σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του Προσχεδίου για το 2022, εκ των οποίων τα 7,5 δισ. αντιστοιχούν σε τρέχοντα έσοδα του Ταμείου). Η συνολική αξία της καθαρής δημοσιονομικής στήριξης εκτιμάται σε 3,3 δισ., εκ των οποίων το 1,1 δισ. σχετίζεται με μέτρα ενεργειακού χαρακτήρα (1 δισ. αποθεματικό το οποίο περιλαμβάνεται στο Προσχέδιο Προϋπολογισμού 2023) και τα υπόλοιπα 2,2 δισ. αποτελούν κυρίως το εκτιμώμενο κόστος (για το 2023) των μέτρων που ανακοινώθηκαν στη ΔΕΘ.