Ενα στοίχημα και τρεις προκλήσεις

Καθώς το Πεκίνο «στολίζεται» για την έναρξη του 20ού συνεδρίου του Κομμουνιστικού Κόμματος της Κίνας, το οποίο ξεκινά την Κυριακή 16 Οκτωβρίου, ενώ οι 2.296 σύνεδροι προβάρουν τα καλά τους και ζεσταίνουν τα χέρια τους για να ανταποκριθούν στο… βάρος των θυελλωδών χειροκροτημάτων, στο μυαλό του Σι Τζινπίνγκ βρίσκεται ήδη η επόμενη μέρα. Οχι, βεβαίως, διότι υπάρχει πιθανότητα να μην επανεκλεγεί για τρίτη πενταετία στη θέση του «Μεγάλου Τιμονιέρη», εποφθαλμιώντας τους τίτλους και τη δόξα του Μάο Τσετούνγκ. Η αιτία είναι άλλη – ότι μετά το συνέδριο θα βρει μπροστά του τρεις τουλάχιστον μεγάλες προκλήσεις.

Ο τρόπος που θα τις διαχειριστεί πρόκειται να καθορίσουν, σε μεγάλο βαθμό, τόσο την πορεία της Κίνας αυτή τη δεκαετία (ενδεχομένως και τις επόμενες) όσο και τη δική του υστεροφημία και θέση στην ιστορία. Κι αυτό, το δεύτερο δηλαδή, είναι κάτι που ο ίδιος ο Σι έχει αποδείξει πως τον ενδιαφέρει ιδιαιτέρως.

Είναι η οικονομία, ανόητε!

Η πρώτη πρόκληση έχει, αναμφίβολα, να κάνει με την οικονομία, η οποία τελικώς κρίνει τα πάντα, όπως είχαν διαπιστώσει τόσο ο Ανταμ Σμιθ όσο και ο Καρλ Μαρξ, πολύ πριν το γνωστό «είναι η οικονομία, ανόητε!». Το θαύμα των προηγούμενων δύο δεκαετιών, άλλωστε, με την εκρηκτική ανάπτυξη και τα διψήφια ποσοστά αύξησης του ΑΕΠ μοιάζει να ανήκει οριστικά στο παρελθόν και η Κίνα βρίσκεται σε σταυροδρόμι.

Οι οικονομολόγοι προβλέπουν για φέτος ποσοστό μόλις 3,5%, με καθοριστικούς παράγοντες τόσο την «μηδενική ανοχή» απέναντι στην Covid και τα αλλεπάλληλα lockdown όσο και την επερχόμενη διεθνή ύφεση, κυρίως στη Δύση, που αποτελεί την πιο μεγάλη αγορά για τα κινεζικά προϊόντα. Ετσι, σε συνδυασμό και με τα τεράστια προβλήματα στην αγορά ακινήτων – πρακτικά, πρόκειται για κατάσταση αντίστοιχη της Lehman Brothers στις ΗΠΑ, το 2008 – η κινεζική ηγεσία θα αναγκαστεί να λάβει δύσκολες αποφάσεις.

Οπως εύστοχα σημειώνει ο Μισέλ Πετί στη South China Morning Post, «η Κίνα καλείται να θυσιάσει το ΑΕΠ της για να εξισορροπήσει την οικονομία της». Ανάμεσα στα άλλα δε, να στραφεί από το καθαρά εξαγωγικό μοντέλο σε ένα άλλο, που θα βασίζεται σε μεγάλο βαθμό στην εσωτερική αγορά, με ό,τι αυτό συνεπάγεται.

Ραντεβού
στην Ταϊβάν

Η δεύτερη πρόκληση για τον Σι αφορά τη θέση της χώρας του στο διεθνές γεωπολιτικό στερέωμα. Η Κίνα θα κληθεί, πλέον, να αποδείξει ότι είναι σε θέση να περάσει από το στάδιο της εφηβείας σε εκείνο της ωριμότητας – με άλλα λόγια, από ανερχόμενη υπερδύναμη να γίνει μια κανονική υπερδύναμη.

Για να το καταφέρει, όμως, οφείλει να καταστεί κυρίαρχη πρώτα και κύρια στη γειτονιά της. Κι αυτό, με τη σειρά του, περνά από τον έλεγχο της Ταϊβάν, κάτι που αποκλείεται – με βάση τα σημερινά δεδομένα – να γίνει ειρηνικά. Η απειλή του πολέμου, λοιπόν, με την (πιθανότατη) εμπλοκή και των ΗΠΑ, αποτελεί ένα ορατό σενάριο.

Η κοινωνική
συνοχή

Η τρίτη πρόκληση, τέλος, έχει άμεση σχέση με το τι θα συμβεί στις προηγούμενες δύο. Πρόκειται, βεβαίως, για τη διασφάλιση της κοινωνικής συνοχής σε μια εποχή μεγάλων και βίαιων αλλαγών και αναμετρήσεων, τόσο εντός όσο και εκτός συνόρων. Ο Σι γνωρίζει, άλλωστε, ότι από τη στιγμή που αυτή διαρραγεί, τότε θα απειληθεί άμεσα και η κυριαρχία του στο κόμμα και το κράτος, με αποτέλεσμα ο ίδιος να κινδυνεύσει να πέσει απότομα από την κορυφή στον γκρεμό.

Προσδεθείτε!