Πένθιμα εμβατήρια αντί για γενέθλιους εορτασμούς

Ο Βλαντίμιρ Πούτιν έχει διάφορους τρόπους να γιορτάζει τα γενέθλιά του, φροντίζοντας πάντα για την πρέπουσα… δημοσιότητα που θα τονώσει το προφίλ και τη δημοτικότητά του. Πέρυσι, για παράδειγμα, οργανώθηκαν εορτασμοί σε ολόκληρη τη Ρωσία, με νεαρούς υποστηρικτές του σε 15 πόλεις να μεταδίδουν ταυτόχρονα ένα μήνυμα για τα «χρόνια πολλά». Αλλες χρονιές, ο Πούτιν είχε επιλέξει να εμφανιστεί στο άγριο τοπίο της Σιβηρίας, παρέα με τον νυν υπουργό Αμυνας και φίλο του Σεργκέι Σοϊγκού, να συμμετάσχει σε έναν αγώνα χόκεϊ επί πάγου ή να προεδρεύσει μιας συνεδρίασης του Συμβουλίου Εθνικής Ασφαλείας – όπως έκανε το 2015, όταν αμέσως μετά είχε ένα τετ α τετ με τον επίσης «κολλητό» του Σίλβιο Μπερλουσκόνι (ο οποίος τώρα ετοιμάζεται να ξαναμπεί στη νέα κυβέρνηση της Ιταλίας…).

Φέτος, όμως, τα πράγματα είναι διαφορετικά. Και σήμερα, 7 Οκτωβρίου 2022, ημέρα κατά την οποία ο Πούτιν συμπληρώνει το 70ό έτος της ηλικίας του, ο τόνος δεν θα είναι πανηγυρικός, όπως ίσως θα επιθυμούσε ο ίδιος σε μια τέτοια περίσταση. Στα μέτωπα της Ουκρανίας, άλλωστε, όπως και σε σημαντικό τμήμα της ρωσικής κοινωνίας, αυτό που κυριαρχεί δεν είναι οι ύμνοι για τον «τσάρο», αλλά τα πένθιμα εμβατήρια για τους χιλιάδες νεκρούς στον πόλεμο που ξεκίνησε με την εισβολή της 24ης Φεβρουαρίου.

«Ο Πούτιν στα 70 του είναι ένας άνθρωπος απομονωμένος, παράλογος, που φοβάται για την υγεία του», γράφουν οι «Times» του Λονδίνου, για να προσθέσουν ότι «δεν φαίνεται να υπάρχουν πολλά τα οποία μπορεί να γιορτάσει ο πρόεδρος την Παρασκευή, καθώς η ελίτ της Ρωσίας τολμά να θέσει το ερώτημα: Χάνει, άραγε, τον έλεγχο;».

Ο κύκλος στενεύει…

Αρκετοί, βεβαίως, ίσως το θεωρήσουν υπερβολή, καθώς οι όποιες ρωγμές δεν είναι ακόμη ορατές στους πολλούς. Αντιθέτως, μάλιστα, ο Πούτιν μοιάζει να συγκεντρώνει ολοένα και περισσότερες εξουσίες στα χέρια του και να περιορίζει τον κύκλο των ανθρώπων με τους οποίους μοιράζεται τις πραγματικές του σκέψεις. Εκπέμποντας δε συχνά διαφορετικά μηνύματα προς τους συνεργάτες του – όπως οφείλει να κάνει κάθε γνήσιο τέκνο των μυστικών υπηρεσιών και των «ναρόντνικων» -, τους προκαλεί συχνά σύγχυση, με αποτέλεσμα να περιμένουν να μάθουν από το στόμα του τι ακριβώς θα γίνει. Κάτι που ισχύει και στην περίπτωση της χρήσης ή μη πυρηνικών όπλων…

Η αλήθεια δε είναι ότι η δυσμενής τροπή που έχει πάρει για τα ρωσικά στρατεύματα ο πόλεμος τον έχει αναγκάσει να υποκαταστήσει ακόμη και τους στρατηγούς του στις πολύ δύσκολες αποφάσεις. Οπως, για παράδειγμα, αυτή που αφορούσε την αναδίπλωση του στρατού αρχικά από το Ιζιούμ και, αυτή την εβδομάδα, από το Λίμαν, έτσι ώστε να μην περικυκλωθούν, κάτι που θα είχε ως αποτέλεσμα είτε να συλληφθούν κατά χιλιάδες είτε να εξοντωθούν, μεγαλώνοντας το μέγεθος της ήττας.

Γεννημένος το 1952 στην Αγία Πετρούπολη, ο ίδιος έχει περιγράψει τον εαυτό του ως «αλήτη», ο οποίος ενεπλάκη από νωρίς στη μάθηση πολεμικών τεχνών και συγκεκριμένα του τζούντο (στο οποίο έχει μαύρη ζώνη) προκειμένου να «διεκδικήσει τη θέση του στον δρόμο». «Συνειδητοποίησα ότι σε κάθε κατάσταση, είτε είχα δίκιο είτε λάθος, έπρεπε να είμαι δυνατός. Να είμαι σε θέση να απαντήσω και να αντεπιτεθώ», είχε πει το 2012, όταν γιόρταζε τα 60ά του γενέθλια και ετοιμαζόταν να ξεκινήσει την τρίτη προεδρική του θητεία.

Αντίστροφη μέτρηση;

Η Ιστορία, ωστόσο, διδάσκει ότι πολύ συχνά, τη στιγμή που οι ηγέτες αναγκάζονται να κλειστούν στο καβούκι τους και να στενέψουν τον κύκλο τους, λαμβάνοντας όλες τις αποφάσεις πρακτικά μόνοι, αρχίζει και η αντίστροφη μέτρηση. Μόνο που στην περίπτωση της Ρωσίας και του Πούτιν ουδείς γνωρίζει, ακόμη, εάν αυτό συμβαίνει – και εάν συμβαίνει, πόσο θα διαρκέσει αυτή η περίοδος.

Κι αυτό, αναμφίβολα, θα καθοριστεί όχι μόνο από τις εξελίξεις στην Ουκρανία, αλλά και από την κατάσταση της υγείας του, για την οποία ακούγονται και γράφονται πολλά, προσθέτοντας έναν ακόμη παράγοντα αβεβαιότητας. Σύμφωνα με το ρεπορτάζ των «Times», που επικαλούνται την αντιπολιτευόμενη ιστοσελίδα Proyekt, τα τελευταία τέσσερα χρόνια ο Πούτιν έχει δεχθεί τουλάχιστον 35 φορές την επίσκεψη ενός γιατρού ειδικού στον καρκίνο. Φέρεται, επίσης, να έχει ακολουθήσει μια ειδική και μη συμβατική θεραπεία, κατά τη συμβουλή του Σοϊγκού.

Μόνο που και εδώ, όπως και σε πολλά, το σκοτάδι κυριαρχεί. Ισως, μάλιστα, σύντομα να «φάει» και τον υπουργό Αμυνας.