Επείγουσα η ανάγκη μείωσης του κόστους ενέργειας

Η επανεκκίνηση της διεθνούς οικονομίας το 2021 δημιούργησε μία αρχική ανισορροπία στην αγορά της ενέργειας. Οι αρχικές εκτιμήσεις ότι πρόκειται για παροδικό φαινόμενο δεν επιβεβαιώθηκαν και ο πόλεμος στην Ουκρανία διεύρυνε τις δομικές αδυναμίες της ευρωπαϊκής αγοράς ενέργειας. Η ενεργειακή κρίση, κυρίως σοβαρή ευρωπαϊκή πρόκληση, τείνει να γίνει υπαρξιακή απειλή για την εξορυκτική βιομηχανία και τη μεταλλουργία.

Οι εταιρείες του τομέα αντιμετωπίζουν δεκαπλασιασμό του κόστους της ηλεκτρικής ενέργειας, του φυσικού αερίου και των υγρών καυσίμων. Επίσης σημαντικά αυξημένο κόστος διαπιστώνεται για υλικά, ανταλλακτικά, εκρηκτικά είτε επειδή κάποια συνδέονται στενά με το κόστος ενέργειας και το πετρέλαιο είτε λόγω των επανακαμψάντων πληθωριστικών πιέσεων.

Η Πράσινη Συμφωνία και η καθαρή ενέργεια απαιτούν έναν ανταγωνιστικό και αναπτυσσόμενο κλάδο εξόρυξης που θα υποστηρίξει τη σταδιακή απανθρακοποίηση της οικονομίας και τη στρατηγική της ενεργειακής αυτονομίας της Ευρωπαϊκής Ενωσης.

Οι νέες μορφές ενέργειας και οι τεχνολογίες που τις υποστηρίζουν είναι εντάσεως μετάλλων και βιομηχανικών ορυκτών και σύμφωνα με πολλές μελέτες «η σημερινή εξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα θα αντικατασταθεί από αυτή από τα ορυκτά», πολλά από τα οποία δεν παράγονται στην Ευρώπη και ο διεθνής ανταγωνισμός για αυτά εντείνεται. Η παραγωγή αυτών των ορυκτών χρειάζεται επάρκεια ενέργειας σε τιμές που θα υποστηρίζουν τη διεθνή ανταγωνιστικότητα των παραγωγών.

Επομένως, η Ευρώπη και η χώρα μας δεν μπορούν να έχουν μια επιτυχημένη στρατηγική πρώτων υλών όσο οι τιμές των καυσίμων, του φυσικού αερίου και της ηλεκτρικής ενέργειας παραμένουν στα τρέχοντα επίπεδα και δεν υπάρχει ανακούφιση των κοστολογικών πιέσεων στην παραγωγική διαδικασία. Η κρίση είναι πρωτοφανής και η αντιμετώπισή της απαιτεί τολμηρές λύσεις, με ολοκληρωμένη σειρά μέτρων και χωρίς να απορρίπτεται εκ των προτέρων οποιαδήποτε πρόταση.

Οσον αφορά τη χώρα μας, επιβάλλεται επείγουσα κινητοποίηση ώστε να διασφαλιστεί η επάρκεια κυρίως της ηλεκτρικής ενέργειας αλλά και των υγρών καυσίμων. Προς την κατεύθυνση αυτή η μέγιστη αξιοποίηση των εγχώριων πηγών ενέργειας, όπως είναι ο λιγνίτης, ο ήλιος και ο αέρας – με ταυτόχρονη μείωση της εξάρτησης από εισαγόμενες πηγές -, αποτελεί την αποτελεσματικότερη λύση σε μεσομακροπρόθεσμο ορίζοντα. Ο λιγνίτης δίνει ήδη απτά επιτυχημένα αποτελέσματα γραφής, όμως και οι άλλες πηγές θα πρέπει να αναπτυχθούν με τέτοιο τρόπο, ώστε να αποτελούν μονάδες βάσεως του συστήματος. Απαιτείται όμως προσεκτικός χωροταξικός σχεδιασμός ώστε να διαφυλαχθούν οι ορυκτοί πόροι από σύγκρουση χρήσεων γης με τις ΑΠΕ.

Η επείγουσα αναβάθμιση των συστημάτων μεταφοράς και διανομής για να υποστηρίξουν μεγαλύτερη διείσδυση μονάδων αυτοπαραγωγής θα επαυξήσει τη διαθέσιμη ηλεκτρική ενέργεια, θα βελτιώσει το κόστος του ενεργειακού μείγματος της βιομηχανίας και θα αποτρέψει τις επαπειλούμενες διακοπές παροχής ηλεκτρικού ρεύματος.

Οσον αφορά την ανακούφιση από το δυσβάσταχτο κόστος της ενέργειας, σημειώνουμε ότι οι τιμές στα υγρά καύσιμα είναι 40% πάνω σε σχέση με το 2021 και η ηλεκτρική ενέργεια, μετά την επιδότηση, 300% πάνω. Επομένως, χρειάζεται νέα γενναία παρέμβαση στις τιμές διάθεσης του πετρελαίου και σημαντική περαιτέρω αύξηση της επιδότησης της ηλεκτρικής ενέργειας, ώστε το κόστος της για τη βιομηχανία να επανέλθει στα επίπεδα του πρώτου εξαμήνου του 2021.

Βρισκόμαστε σε κρίσιμο σταυροδρόμι. Είναι πιεστικό και επείγον να στηριχθούν οι εξορυκτικές επιχειρήσεις ώστε να διατηρήσουν την παραγωγή τους και την ανταγωνιστικότητα στις παγκόσμιες αγορές.

Ο Αθανάσιος Κεφάλας είναι προέδρος του Συνδέσμου Μεταλλευτικών Επιχειρήσεων