Για μια θέση στο Συμβούλιο Ασφαλείας

Αγώνα για μία θέση στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ έχει ξεκινήσει η Αθήνα εδώ και αρκετό καιρό. Στόχος οι εκλογές το 2024 και η θητεία την περίοδο 2025-26. Η εκστρατεία στην οποία ο υπουργός Εξωτερικών Νίκος Δένδιας δίνει ιδιαίτερη σημασία και έχει αναλάβει προσωπικά, για κάποιους ίσως είναι κατώτερη από άλλα ζητήματα που έχουν τον χαρακτήρα του κατεπείγοντος, όπως οι τουρκικές προκλήσεις, και πρέπει να αντιμετωπιστούν άμεσα. Ωστόσο η εκλογή της Ελλάδας αναδεικνύεται σε ένα στοίχημα για την κυβέρνηση, που θέλει να επενδύσει σε αυτή και δείχνει να την εκτιμά ως ένα σκαλοπάτι στο άνοιγμα της χώρας σε νέες επαφές «έξω από το κουτί».

Μέχρι στιγμής στο ΥΠΕΞ μετράνε κάτι περισσότερο από 110 γραπτές δεσμεύσεις στο σύνολο των 193 κρατών – μελών του ΟΗΕ ότι θα στηρίξουν την ελληνική υποψηφιότητα στην ψηφοφορία τον Οκτώβριο του 2024. Δεσμεύσεις που κερδήθηκαν, σχεδόν στο σύνολό τους, ύστερα από τετ α τετ συναντήσεις.

Και σε μια κρίσιμη γεωπολιτική συγκυρία, όπως η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, θεωρείται – από τους υπερασπιστές του εγχειρήματος – ότι ενισχύουν σημαντικά, ακόμα και πριν από την εκλογή, το διπλωματικό αποτύπωμα της Ελλάδας.

Το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ και η ελληνική υποψηφιότητα λειτούργησαν στην πραγματικότητα και ως μια αφορμή ώστε να ανοίξουν πόρτες και να γίνουν ταξίδια και επαφές με χώρες που η Αθήνα δεν είχε ποτέ επιδιώξει ιδιαίτερες σχέσεις. Η εκστρατεία, περίπου ταυτόχρονα με την κρίση στις σχέσεις Ελλάδας – Τουρκίας το 2020, έδωσε στην ελληνική διπλωματία ένα ισχυρό χαρτί για να προσεγγίσει δυνητικούς συμμάχους, προτάσσοντας την ταύτιση απόψεων σε σχέση με τον σεβασμό του διεθνούς δικαίου και της Σύμβασης του Διεθνούς Δικαίου της Θάλασσας. Στοιχεία που αποτέλεσαν και αποτελούν τον άξονα της εκστρατείας της Αθήνας.

Σε μια περίοδο που χαρακτηρίζεται από τη διαρκή κλιμάκωση της έντασης με την Αγκυρα, το σχέδιο της ελληνικής διπλωματίας να καλύψει τα κενά και να μην αφήσει χώρο ανάπτυξης των τουρκικών επιχειρημάτων και αξιώσεων, διευρύνοντας τον ορίζοντα των κρατών στα οποία απευθύνεται και συνδιαλέγεται, δείχνει να αποδίδει. Η εκστρατεία αναδείχθηκε και η πλέον κατάλληλη αφορμή να ενημερώσει όλα τα κράτη – μέλη του ΟΗΕ, από τα οποία ζήτησε στήριξη και για την τουρκική προκλητικότητα και παραβατικότητα, αλλιώς δεν θα είχε την ευκαιρία. Χώρες που έπρεπε να κοιτάξουν τον χάρτη για να καταλάβουν πού βρίσκονται οι διαφορές Ελλάδας – Τουρκίας έγιναν κοινωνοί προβλημάτων με τα οποία μέχρι τότε δεν είχαν ασχοληθεί.

Ανοιγμα στην Αφρική. Η έμφαση στις σχέσεις με την Ινδία ήταν μία κίνηση που έγινε σε αυτό το πλαίσιο, με αποτέλεσμα η συνεργασία Αθήνας – Νέου Δελχίου να μπαίνει σε νέα τροχιά και να εξελίσσεται σε στρατηγικού χαρακτήρα. Σημαντικό για τους διπλωμάτες της Αθήνας και το άνοιγμα στις χώρες της Αφρικής. Η ανάπτυξη σχέσεων με χώρες της αφρικανικής ηπείρου σημειώνεται και ως μία προσπάθεια απέναντι στη σταθερή απόπειρα της Αγκυρας για διείσδυση και αύξηση της επιρροής της. Στο διπλωματικό στόχαστρο της Αθήνας μπήκαν και σειρά ασιατικών χωρών αλλά και τα κράτη της Λατινικής Αμερικής.

Η υποψηφιότητα της Αθήνας για το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ έδωσε στην ελληνική διπλωματία την αφορμή να δει τον παγκόσμιο χάρτη αλλιώς. Ακόμα και η πανδημία και οι τραγικές συνθήκες που δημιούργησε στον πλανήτη έγιναν το βήμα ώστε η Ελλάδα μέσα από την προσφορά βοήθειας να ανοίξει νέες διπλωματικές πόρτες.