NON PAPER

Τα Ελισαβετιανά

Η Ελισάβετ υπήρξε μια βασίλισσα – η μόνη βασίλισσα τουλάχιστον της εποχής μας – με το επικοινωνιακό αποτύπωμα ενός ροκ σταρ. Κι αυτό προκύπτει από τον συνδυασμό της τεράστιας αναγνωρισιμότητάς της (μιλάμε για το πιο αναγνωρίσιμο άτομο στον πλανήτη) σε συνδυασμό με το γεγονός ότι δεν θέλησε ποτέ να «επανεφεύρει» τον εαυτό της. Ισως και να μην μπορούσε βέβαια, να μην της το επέτρεπε ο τίτλος της. Ή και να μην ήθελε ή να νόμιζε ότι δεν το χρειαζόταν ή οτιδήποτε. Πάντως το αποτελέσμα είναι ότι στα 70 χρόνια της βασιλείας της, το μόνο που άλλαξε πάνω της ήταν το χρώμα των μαλλιών της. Ολα τα άλλα παρέμεναν ίδια. Από τα ρούχα και τα καπέλα της μέχρι το ύφος της και την απαράμιλλη αποστασιοποίησή της όταν χρειάστηκε να διαχειριστεί φλέγοντα οικογενειακά θέματα. Και είναι, κατά τη γνώμη μου, αυτές οι «οικογενειακές ιστορίες» των Ουίνδσορ, ίδιες, στην ουσία τους, με τις «οικογενειακές ιστορίες» των Παπαδόπουλων από τον Βύρωνα (εντελώς τυχαία η αναφορά), ήτοι κερατώματα, ακατάλληλοι σύντροφοι, «κακές παρέες» και μπλεξίματα με τον νόμο, παρεκτροπές και καταχρήσεις, κόντρες νύφης και πεθεράς, αδελφικά «μαχαιρώματα», αποκλεισμοί από κληρονομιές, «να φύγεις από το σπίτι» και όλα εκείνα που συγκροτούν μια «οικογενειακή κανονικότητα» που συντέλεσαν, τελικά, στη δημοφιλία της Ελισάβετ.

Ναι, υπήρξε ένα από τα πιο δυνατά σύμβολα του δεύτερου μισού του 20ου αιώνα, ίσως το πιο δυνατό. Εγινε ο πιο διάσημος, μαζί με αυτόν με τη Μέριλιν Μονρόε, πίνακας του Αντι Γουόρχολ, εξώφυλλο δίσκου, τραγούδι, τ-σερτ, αφίσα, κάρτα. Αποτέλεσε πηγή έμπνευσης για τη Βίβιαν Γουέστγουντ, αναφορά του Αλεξάντερ  ΜακΚουίν, «γκάτζετ» της ποπ κουλτούρας, ενώ η ίδια δέχτηκε στο παλάτι, παρασημοφόρησε και απένειμε τίτλους στους σταρ της εποχής της. Τα σύμβολα όμως δεν αναλύονται, δεν είναι καν ανιχνεύσιμο τι ακριβώς συμβολίζουν (μερικές φορές μάλιστα, μόνο τον ίδιο τους τον εαυτό). Η συμβολοποίηση δεν υπάρχει σε καμιά συνταγή μάρκετινγκ. Απλώς συμβαίνει. Και χωράει τα πάντα. Για αυτό και για τον θάνατο της Ελισάβετ διατύπωσαν δημόσια τα συλλυπητήριά τους από τους Ρόλινγκ Στόουν, τους Μπλακ Σάμπαθ και την Πάτι Σμιθ μέχρι τους Ντουράν Ντουράν.

Εδώ όμως είναι Βαλκάνια, δεν είναι παίξε – γέλασε και η Ελλάδα το κέντρο της ομφαλοσκόπησης. Εθνικό μας «ταλέντο» να ανάγουμε το μικρόκοσμό μας σε κέντρο του κόσμου. Ετσι έγινε και τώρα. Εβδομήντα χρόνια βασιλείας κρίνονται από τη στάση της τότε βρετανικής κυβέρνησης στην εκτέλεση του ανήλικου κύπριου αγωνιστή Ευαγόρα Παλληκαρίδη. Ευκαιρία για διαδικτυακή επαναστατική γυμναστική. Το εναρκτήριο λάκτισμα δόθηκε. Με μονοσήμαντους συνειρμούς, επίκληση βασιλικών προνομίων που έχουν καταργηθεί από τον 17ο αιώνα, λόγια ψεύτικα και ένα συμπίλημα ανυπόστατων γνώσεων και ερμηνειών, ιδεοληψιών, εμμονών, με κινητήριο δύναμη την εχθροπάθεια. Μέχρι και ένα βιογραφικό σημείωμα του Μίμη Φωτόπουλου από τα χρόνια του Εμφυλίου ανασύρθηκε ώστε να τεκμηριωθεί το ανάθεμα για την Ελισάβετ.

«Λαός» και Ελισάβετ

Είπα να αναρωτηθώ το «γιατί» αλλά χαμένος κόπος. Εδώ, μπροστά μου είναι. Συμπλέγματα που καρποφορούν στα λιβάδια των σόσιαλ μίντια. Εδώ όπου ποτέ και πουθενά δεν ήταν τόσο εύκολη η απόκτηση τίτλου επαναστατικότητας. Γράψε κι εσύ ένα ποστ εναντίον της Ελισάβετ και το «παράσημο» έρχεται σπίτι σου χωρίς έξοδα μεταφοράς. Με δώρο ένα μπρελόκ της ΕΟΚΑ. Κι ας μην ξέρεις τι ακριβώς σημαίνουν τα αρχικά. Φτάνει που «ξέρεις» το ποιον της Ελισάβετ μέσα από σου – ξου – μου που ουδεμία σχέση έχουν με την ιστορική αλήθεια. Και τέλος πάντων, αν δεν ξέρεις και δεν καταγγείλεις εσύ, ο «πεφωτισμένος Ελληνας» τις πομπές της «ασυγχώρητης», ποιος θα τις ξέρει; Το Sinn Fein, το πολιτικό σκέλος του IRA που έσπευσε να εκφράσει τα συλλυπητήριά του με ειδική αναφορά στη συνεισφορά της Ελισάβετ στην επικράτηση της ειρήνης; Τι να πουν οι Ιρλανδοί σε εμάς τους Ελληνες για τους Αγγλους; Είχαν αυτοί Εμφύλιο σαν τον δικό μας;