Πολιτική τερατογένεση και κοινό αίσθημα

Με μία από τις πιο καλοδουλεμένες ομιλίες του το βράδυ του περασμένου Σαββάτου και μία από τις πιο καλοστοχευμένες συνεντεύξεις Τύπου χθες το μεσημέρι, ο Πρωθυπουργός προσπάθησε, όπως αναμενόταν, να αξιοποιήσει την παρουσία του στα φετινά εγκαίνια της ΔΕΘ, πρώτον, για να αλλάξει την πολιτική ατζέντα και το κλίμα που είχε δημιουργηθεί μετά την αποκάλυψη της υπόθεσης των παρακολουθήσεων, και δεύτερον, για να επαναπροσδιορίσει το διακύβευμα των εκλογών, προς τις οποίες η χώρα οδεύει πλησίστια.

Το έκανε μάλιστα επικαλούμενος ένα εθιμικό δικαίωμα και χρησιμοποιώντας τέσσερα πρόσφορα προς αποκατάσταση των διαταραγμένων σχέσεών του με τους κεντρώους ψηφοφόρους επικοινωνιακά στρατηγήματα – επιχειρήματα.

Το εθιμικό δικαίωμα είναι το δικαίωμα σε μια δεύτερη ευκαιρία που κατά κανόνα το εκλογικό σώμα αναγνωρίζει σε κάθε κυβέρνηση όταν ολοκληρώνει την πρώτη της θητεία.

Το πρώτο στρατήγημα ήταν αυτό της σύνδεσης του δικαιώματος στη δεύτερη ευκαιρία με το δίλημμα «δεύτερη εντολή προοδευτικής διακυβέρνησης (στη ΝΔ) ή διακινδύνευση μιας δεύτερης συμφοράς (με κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ)».

Το δεύτερο στρατήγημα ήταν η υπόμνηση ότι στις εκλογές οι πολίτες δεν καλούνται να επιλέξουν απλώς μια κυβέρνηση, αλλά και έναν κυβερνήτη. Ενας εύσχημος τρόπος, δηλαδή, να θυμίσει το δημοσκοπικό πλεονέκτημα που εξακολουθεί να διαθέτει ως ο «καταλληλότερος» για την πρωθυπουργία πολιτικός αρχηγός.

Το τρίτο στρατήγημα ήταν αυτό της απόρριψης της ιδέας μιας δεύτερης αλλαγής επί το πλειοψηφικότερο του εκλογικού νόμου, που ο ίδιος ο Πρωθυπουργός είχε αφήσει τους υπουργούς του να διακινούν, προκειμένου να έχει ο ίδιος την ευκαιρία να διαχωρίσει εν ευθέτω χρόνω τη θέση του ελπίζοντας ότι έτσι θα αποκαθιστούσε, τουλάχιστον εν μέρει, τις βλάβες που είχε υποστεί η εικόνα του εξαιτίας της αμφισβήτησης της θεσμικότητας των χειρισμών του στην υπόθεση των τηλεφωνικών επισυνδέσεων.

Το τέταρτο στρατήγημα ήταν αυτό της αναφοράς στο ενδεχόμενο μιας πολιτικής τερατογένεσης σε περίπτωση που από τις κάλπες των εκλογών με απλή αναλογική καταστεί εφικτός ο σχηματισμός μιας κυβέρνησης συνεργασίας ΣΥΡΙΖΑ – ΠΑΣΟΚ – ΚΚΕ – ΜέΡΑ25. Σενάριο – φόβητρο που είναι πράγματι πιθανό να συσπειρώσει εξαρχής εκλογικά την πλειοψηφία των ψηφοφόρων του μεσαίου χώρου γύρω από τον Κυριάκο Μητσοτάκη εξασφαλίζοντάς του με την πρώτη την αυτοδυναμία που σήμερα μοιάζει απίθανη.

Πόσο αποδοτικά θα αποδειχθούν αυτά τα στρατηγήματα στον σχετικά σύντομο πολιτικό χρόνο που θα μεσολαβήσει μέχρι τις εκλογές, είναι άγνωστο.

Είναι πιο σίγουρο ότι δύο άλλοι θα είναι σε τελική ανάλυση οι κρίσιμοι δείκτες που θα μετρήσουν περισσότερο στις σχέσεις του Πρωθυπουργού με την κοινή γνώμη.

Ο ένας είναι ο δείκτης ικανοποίησης από τη ζωή και την καθημερινότητα των πολιτών την ώρα που θα παίρνουν την άγουσα προς τις κάλπες. Υπό τις προβλεπόμενες συνθήκες της ενεργειακής κρίσης και της εντεινόμενης κοινωνικής ανασφάλειας είναι μάλλον βέβαιο ότι δεν θα κινείται σε ιδιαίτερα υψηλά επίπεδα.

Ο δεύτερος είναι ο άλλος δείκτης ικανοποίησης που θα διαμορφώνεται ανάλογα με τις επιδόσεις του κατά τη διαχείριση των κοινών συναισθημάτων. Μέχρι τώρα έχει αποδειχθεί καλύτερος στη διαχείριση των κρίσεων και λιγότερο καλός στη διαχείριση των ψυχολογικών επιπτώσεών τους.

Η οικονομική κατάσταση μπορεί να κάνει τους Ελληνες κυνικούς. Τα συναισθήματά τους εξακολουθούν παρά ταύτα να καθορίζουν σε μεγάλο βαθμό τις πολιτικές τους προτιμήσεις.

Ο Γιώργος Σεφερτζής είναι επικοινωνιολόγος, πολιτικός αναλυτής