Η Σουηδία «στρίβει» όλο και πιο δεξιά

Είκοσι χρόνια τώρα, στις κοινοβουλευτικές εκλογές που διεξάγονται στη Σουηδία ψηφίζουν και οι μαθητές Γυμνασίου και Λυκείου. Οχι επισήμως βέβαια, σε προσομοίωση, στα σχολεία τους, προκειμένου να εξασκούνται στη δημοκρατία και την πολιτική. Είναι και αυτή μία από τις ιδιαιτερότητες που έχουν δώσει στη Σουηδία τη φήμη της φιλελεύθερης και τόσο προοδευτικής χώρας. Από την άλλη πλευρά, στις κοινοβουλευτικές εκλογές του 2018, οι μαθητές μάλλον ψήφισαν πιο συντηρητικά και από τους ενήλικους ψηφοφόρους. Ανέδειξαν πρώτο κόμμα τους κεντροδεξιούς Μετριοπαθείς, με 21,2% και δεύτερους τους Σοσιαλδημοκράτες, με 19,5% ενώ ψήφισαν τους ακροδεξιούς Σουηδούς Δημοκράτες σε ποσοστό 15,5%. Οι επίσημοι ψηφοφόροι, πάλι, ανέδειξαν -όπως πάντα – πρώτο κόμμα τους Σοσιαλδημοκράτες, με ποσοστό 28,3%, έναντι 19,8% υπέρ των Μετριοπαθών και 17,5% για τους Σουηδούς Δημοκράτες. Παρά τη φήμη της, η Σουηδία στρέφεται όλο και δεξιότερα. Το επιβεβαιώνει η βεβαιότητα των δημοσκοπήσεων πως οι Σουηδοί Δημοκράτες, ένα κόμμα με ρίζες στον λευκό εθνικισμό και τον φασισμό που μπήκε για πρώτη φορά στη σουηδική Βουλή το 2010 με 5,7% των ψήφων, θα αναδειχθούν στις αυριανές κοινοβουλευτικές εκλογές δεύτερη μεγαλύτερη δύναμη – και δεν αποκλείεται να συμμετάσχουν στον επόμενο κυβερνητικό συνασπισμό.

Η ΔΗΜΟΦΙΛΙΑ ΤΗΣ ΑΝΤΕΡΣΟΝ.  Οχι ότι η απερχόμενη σοσιαλδημοκράτισσα πρωθυπουργός, η Μαγκνταλένα Αντερσον, η πρώτη γυναίκα πρωθυπουργός της Σουηδίας, είναι αντιδημοφιλής – κάθε άλλο. Μέσα σε εννέα μήνες, απ’ όταν ανέλαβε τα ηνία, στη θέση του Στεφάν Λεβέν, η πρώην υπουργός Οικονομικών (2014-2021) της Σουηδίας κατάφερε να γίνει η δημοφιλέστερη πολιτικός της χώρας, πρωτίστως χάρη στον αποφασιστικό τρόπο με τον οποίο έβαλε τέλος στην ιστορική ουδετερότητα της Σουηδίας αιτούμενη, εν μέσω του πολέμου στην Ουκρανία και με φόντο τη ρωσική επιθετικότητα, την ένταξή της στο ΝΑΤΟ, από κοινού με τη Φινλανδία. Το θέμα ήταν ουσιαστικά απόν από την προεκλογική εκστρατεία – κι ας επιμένει να ορθώνει εμπόδια η Τουρκία. Στην πραγματικότητα, στην προεκλογική ατζέντα κυριάρχησαν θέματα που ευνοούν τη δεξιά αντιπολίτευση: η εγκληματικότητα και τα φονικά ξεκαθαρίσματα λογαριασμών μεταξύ συμμοριών, τα προβλήματα ενσωμάτωσης, η εκτόξευση των λογαριασμών ενέργειας…

Η Αντερσον έχει υποσχεθεί 90 δισεκατομμύρια κορώνες (8,4 δισεκατομμύρια ευρώ) ως αποζημίωση στα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις για αυτή την τελευταία. Εχει επίσης παρουσιάσει αναλυτικό κατάλογο μέτρων για την αντιμετώπιση της εγκληματικότητας. Η προσωπική της δημοφιλία, ωστόσο, δεν έχει μεταφραστεί σε αύξηση της δημοτικότητας των Σοσιαλδημοκρατών.

Και την ίδια ώρα, στο στρατόπεδο της Δεξιάς, το άλλοτε κυρίαρχο Μετριοπαθές Κόμμα του βετεράνου Ουλφ Κρίστερσον εξακολουθεί να χάνει ψήφους από τους Σουηδούς Δημοκράτες του νεαρού και φωτογενούς Τζίμι Ακεσον, ο οποίος έχει μεν καταβάλει μεγάλη προσπάθεια να «αποδαιμονοποιήσει» το κόμμα του, θέλει ωστόσο να «μηδενίσει» τη μετανάστευση και αρνήθηκε σε πρόσφατη συνέντευξή του να επιλέξει μεταξύ Βλαντίμιρ Πούτιν και Τζο Μπάιντεν.

ΜΑΧΗ ΣΤΗΘΟΣ ΜΕ ΣΤΗΘΟΣ. Οι δημοσκοπήσεις θέλουν το κεντροαριστερό στρατόπεδο, που αποτελείται από τους Σοσιαλδημοκράτες, τους Πράσινους, το Αριστερό Κόμμα και το Κόμμα Κέντρου, να δίνει μάχη στήθος με στήθος με το δεξιό στρατόπεδο, στο οποίο εντάσσονται οι Μετριοπαθείς, οι Χριστιανοδημοκράτες, οι Φιλελεύθεροι και οι Σουηδοί Δημοκράτες. Εφόσον επιβεβαιωθούν οι προβλέψεις, που τους δίνουν 29%, και έρθουν πρώτο κόμμα, οι Σοσιαλδημοκράτες θα μπορούσαν να ηγηθούν μιας νέας κυβέρνησης και η Αντερσον να γίνει η πρώτη εκλεγμένη γυναίκα πρωθυπουργός της Σουηδίας. Το κεντροαριστερό στρατόπεδο όμως δεν είναι αρραγές, ο ηγέτης του Αριστερού Κόμματος αξιώνει θέση στην κυβέρνηση και το Κόμμα Κέντρου αποκλείει να συμμετάσχει σε κυβερνητικό συνασπισμό μαζί του. Στο αντίπαλο στρατόπεδο, ο Ακεσον δεν έχει πολλές πιθανότητες να γίνει πρωθυπουργός, κι ας αποσπά το κόμμα του 20% στην πρόθεση ψήφου έναντι 18% των Μετριοπαθών, θα είναι όμως δύσκολο να τον αποκλείσει ο Κρίστερσον από μία νέα κυβέρνηση, και από την άλλη, οι Φιλελεύθεροι έχουν αποκλείσει το ενδεχόμενο να συμπράξουν μαζί του. Που σημαίνει, δύσκολες, επίπονες διαπραγματεύσεις, εκατέρωθεν, και ενδεχομένως πολύμηνη πολιτική αβεβαιότητα σε μία εποχή γεμάτη ανασφάλειες και κινδύνους για όλη την Ευρώπη.