Γιατί τέτοια μανία με την Κ-pop;

Η πρώτη γνωστή χρήση του όρου K-pop (κορεατικά: 케이팝) εμφανίστηκε στο Billboard στην έκδοση της 9ης Οκτωβρίου 1999, στο τέλος ενός άρθρου με τίτλο «S. Korea To Allow Some Japanese Live Acts» του Cho Hyun-jin, του τότε ανταποκριτή στην Κορέα για το περιοδικό, τον οποίο χρησιμοποίησε ευρύτερα για τη νοτιοκορεατική ποπ μουσική. Ο ίδιος ο Cho, ωστόσο, δεν είναι σίγουρος αν επινόησε τον όρο, καθώς ορισμένα άρθρα ανέφεραν ότι η λέξη «K-pop» χρησιμοποιούνταν ήδη στη μουσική βιομηχανία (έστω από τους μυημένους), παρόλο που δεν την είχε ακούσει ποτέ προσωπικά. Τα παραπάνω όμως αποτελούν ιστορία. Είκοσι τρία χρόνια μετά η K-pop συντομογραφία της κορεατικής ποπ μουσικής έχει αγκαλιάσει όχι μόνο την Ασία αλλά όλο τον πλανήτη, έχει εκατομμύρια φανατικών οπαδών (ακόμη και στην Ελλάδα) και αποτελεί από τα πλέον ανθηρά είδη της μουσικής βιομηχανίας. Παρόλο που περιλαμβάνει στυλ και είδη από όλο τον κόσμο ποπ, χιπ χοπ, R&B, ροκ, τζαζ, γκόσπελ, ρέγκε, ηλεκτρονικό χορό, folk, country, ντίσκο και κλασική μουσική, παρουσιάζεται ως μοναδικό είδος. Το 2018, η K-pop γνώρισε σημαντική ανάπτυξη και έγινε «power player», σημειώνοντας αύξηση 17,9% στην αύξηση των εσόδων. Από το 2019, η κορεατική δημοφιλής μουσική κατατάσσεται στην 6η θέση μεταξύ των δέκα κορυφαίων μουσικών αγορών παγκοσμίως σύμφωνα με την «Παγκόσμια Εκθεση Μουσικής 2019» της Διεθνούς Ομοσπονδίας Φωνογραφικής Βιομηχανίας (International Federation of Phonographic Industry – IFPI) με τους BTS και Blackpink να αναφέρονται ως καλλιτέχνες που ηγούνται της ανάπτυξης της αγοράς. Το 2020, η K-pop σημείωσε ανάπτυξη 44,8% και τοποθετήθηκε ως η ταχύτερα αναπτυσσόμενη μεγάλη αγορά του έτους. Αυτή η έκρηξη δεν άφησε στο απυρόβλητο τις Ηνωμένες Πολιτείες με αποτέλεσμα δύο αμερικανοί ακαδημαϊκοί να παρακολουθήσουν πρόσφατα στο Los Angeles Convention Center το φεστιβάλ  KCON LA, για να διαπιστώσουν ιδίοις όμμασι γιατί η K-pop και η κορεατική κουλτούρα έχουν γίνει σημαντικά φαινόμενα τόσο στις ΗΠΑ όσο και στον υπόλοιπο κόσμο.

Η Kim Suk-young, καθηγήτρια στη Σχολή Θεάτρου, Κινηματογράφου και Τηλεόρασης του UCLA, γράφει στο Variety ότι η K-pop είναι στενά… συντονισμένη με τη γενιά Gen-Z, που γενικά ορίζεται ως τα άτομα που γεννήθηκαν μεταξύ 1995 και 2010. Το YouTube, το TikTok και το διαδικτυακό fandom λειτουργούν ως τέλειοι φορείς για την ανάπτυξη και ανάδειξη αυτού του πολιτιστικού φαινομένου. Η Kim σημείωσε επίσης ότι η Gen-Z είναι ιδιαιτέρως ανοιχτή σε αυτό που ονομάζουμε παγκοσμιοποίηση, είναι δηλαδή ανοιχτή στους διαφορετικούς πολιτισμούς, στα ιδανικά του ελεύθερου εμπορίου, στις κοινωνίες χωρίς σύνορα και στην απεριόριστη διαδικτυακή κατανάλωση. Είναι επίσης κοινωνικά φιλελεύθεροι, αν και δημοσιονομικά συντηρητικοί. Η κορεατική ποπ κουλτούρα παίζει σε πολλά από αυτά τα θέματα, δίνοντας έμφαση στα «μικρά πράγματα με εξαιρετική αρμονία και όμορφες όψεις», σημειώνει μεταξύ άλλων η καθηγήτρια και παραθέτει το εξής: «Ρίξτε μια ματιά σε ένα βίντεο του συγκροτήματος BTS. Εκεί θα δείτε τόσο πολλές χαριτωμένες χειρονομίες και στίχους σχετικά με την ευχαρίστηση να ξοδεύουμε  σήμερα, γιατί το μέλλον είναι μάταιο». Σύμφωνα με την Kim Suk-young «η Κορέα είναι μια δύναμη μεσαίου μεγέθους. Είναι οικονομικά προηγμένη, αλλά χωρίς… αυτοκρατορικό παρελθόν. Αποτελεί ένα αουτσάιντερ στη παγκόσμια οικονομία».

Από τη δική του πλευρά ο Sam Richards, καθηγητής στο Penn State University, περιγράφει ένα «μαγικό μείγμα» που κάνει την κορεατική ποπ κουλτούρα επιτυχημένη, μέρος του οποίου είναι η έλλειψη σεξ ή βίας, τουλάχιστον φανερά. «Δεν είναι ούτε αποκαλυπτικό, ούτε σαφές. Το σεξ σπάνια εμφανίζεται και δεν συζητείται. Πολλοί άνθρωποι το εκτιμούν αυτό. Οι περισσότεροι άνθρωποι στον κόσμο είναι ντροπαλοί. Η αντίληψη του σεξ από τους Ινδούς είναι πολύ πιο κοντά στην Κορέα παρά στην Αμερική». Προσθέτει επίσης ότι η κορεατική ποπ κουλτούρα θα πρέπει  να εξελιχθεί εάν θέλει η επιτυχία της να διατηρηθεί και στο μέλλον. Και αυτό το συνδέει με την ηλικία επειδή η Κ-pop βιομηχανία έχει πρωταγωνιστές νέους μουσικούς, τραγουδιστές κ.ο.κ., το οποίο κάνει εξαιρετικά δύσκολο τη μακροπρόθεσμη δέσμευση των θαυμαστών με οποιονδήποτε συγκεκριμένο κορεάτη μουσικό. Το πρόβλημα της «γήρανσης καθιστά δύσκολο για οποιονδήποτε ηλικίας 25 ετών και άνω να ακολουθήσει την κορεατική μουσική, εάν αυτή δεν επανεφευρίσκεται συνεχώς» σημειώνει ο Richards. «Η κορεατική πολυπλοκότητα είναι ένα από τα πράγματα που μας ελκύουν στην κορεατική κουλτούρα. Δεν υπάρχει σχεδόν τίποτα αρνητικό για τη Νότια Κορέα. Αλλά όταν μεγαλώσει η ανισότητα στην Κορέα, η κορεατική κουλτούρα θα χάσει τη λάμψη της» σημειώνει ο ίδιος.

Η γέννηση της K-pop

Στις αρχές της δεκαετίας του 2000, η κορεατική μουσική άρχισε να αναφέρεται με τον όρο K-pop. Το 2002 το «Coincidence» των Baby Vox έγινε δημοφιλές αφού κυκλοφόρησε και προωθήθηκε στο Παγκόσμιο Κύπελλο Ποδοσφαίρου στη Νότια Κορέα, και την επόμενη χρονιά ήταν το πρώτο γκρουπ που κατέκτησε την κορυφή των charts στην Κίνα, με το «I’m Still Loving You». Σύντομα, όμως, τα γκρουπ που είχαν επιτυχία στη δεκαετία του ’90 άρχισαν να διαλύονται, αδυνατώντας να ανταγωνιστούν στην αγορά επειδή τους έλειπε το δικό τους μουσικό ύφος. Οι σολίστ, αντίθετα, κέρδισαν δημοτικότητα: η BoA ήταν η πρώτη K-pop τραγουδίστρια που έφτασε στην κορυφή του ιαπωνικού Oricon chart  και ο Rain εμφανίστηκε στο Πεκίνο σε μια sold out συναυλία μπροστά σε 40.000 άτομα. Το 2003 η επιτυχία του boy group TVXQ σηματοδότησε την επιστροφή των γκρουπ στον κορεατικό κόσμο ψυχαγωγίας και την ανάπτυξη του K-pop ως μέρος του hallyu, δηλαδή της δημοτικότητας του νοτιοκορεατικού πολιτισμού στο εξωτερικό. Ετσι γεννήθηκε μια δεύτερη γενιά K-pop, ακολουθούμενη από το ντεμπούτο γκρουπ όπως οι Super Junior (2005), Big Bang (2006), Wonder Girls (2007), Girls’ Generation (2007), Kara (2007), Shinee (2008), 2NE1 (2009) και f (x) (2009).

Στην Ελλάδα

Μια απλή αναζήτηση στο Google θα μας κάνει να διαπιστώσουμε πόσο δημοφιλής είναι η κορεατική κουλτούρα και στην Ελλάδα. Ομάδες στο Facebook και στο Twitter, ιστοσελίδες στο Iντερνετ, φεστιβάλ, εκδηλώσεις, νέα και ό,τι άλλο είναι χρήσιμο για να έρθουν ακόμη πιο κοντά στην ποπ κορεατική κουλτούρα. Για παράδειγμα διαβάζουμε στο Facebook για την ομάδα K-Wave Greece: δημιουργήθηκε από έλληνες fans της κορεατικής κουλτούρας το 2013. Εγκεκριμένη από την κορεατική πρεσβεία της Ελλάδας και με τη στήριξή της, έχει ως σκοπό να λειτουργήσει ως γέφυρα ανάμεσα σε εκείνη και την ελληνική κοινότητα των fans. Μέσω της σελίδας μας μπορείτε να ενημερώνεστε για εκδηλώσεις που αφορούν την κορεατική κουλτούρα, να καταθέσετε τις απορίες σας για σχετικά ζητήματα, να κάνετε προτάσεις κ.λπ.

Η ομάδα ασχολείται με τους τρεις κυριότερους τομείς του κορεατικού κύματος:

• K-pop (κορεατική μουσική)
• K-Dramas (κορεατικές σειρές)
• K-Movies (κορεατικός κινηματογράφος)