O επίλογος του περονισμού;

Ο σκηνοθέτης του δράματος «Αργεντινή 1985», το σενάριο του οποίου βασίζεται στη δίκη του στρατηγού Βιντέλα και των άλλων πρωταγωνιστών της χούντας που κατέλαβε την εξουσία το 1976 και τη διατήρησε ως το 1983, δεν θα μπορούσε να φανταστεί καλύτερη – και παραλίγο τραγική – συγκυρία για την παρουσίαση της ταινίας του στους κριτικούς και το κοινό. Μιλώντας στην πρεμιέρα του Φεστιβάλ της Βενετίας το περασμένο Σάββατο, λίγες μόλις ώρες μετά την αποτυχημένη δολοφονική απόπειρα εις βάρος της αντιπροέδρου της χώρας του, ο Σαντιάγο Μίτρε προειδοποίησε ότι κανείς δεν πρέπει σήμερα να θεωρεί τη δημοκρατία ως δεδομένη. «Ηταν μια φρικιαστική πράξη, η οποία ποτέ δεν σκεφτήκαμε ότι θα μπορούσε να συμβεί, επειδή θεωρούσαμε ότι η δίκη του 1985 είχε θέσει οριστικά τέλος στην ιδέα της χρήσης βίας με σκοπό την επίλυση πολιτικών διαφορών» είπε ο Μίτρε. Οσο για την Κριστίνα Φερνάντες ντε Κίρσνερ, η οποία μοιάζει να είναι ζωντανή από θαύμα, καθώς (σύμφωνα με την επίσημη εκδοχή) το περίστροφο με το οποίο τη σημάδεψε στο κεφάλι ο επίδοξος εκτελεστής έπαθε εμπλοκή όταν πάτησε τη σκανδάλη, βιώνει ασφαλώς το δικό της δράμα. Αναρωτιέται, προφανώς, εάν αυτό το περιστατικό είναι το τελευταίο και πλέον θα μπορεί να αισθάνεται ασφαλής ή, αντιθέτως, αποτελεί την αρχή ενός νέου γύρου πολιτικής βίας σε μια χώρα η οποία διεκδικεί τον τίτλο της παγκόσμιας πρωταθλήτριας όσον αφορά τις χούντες και τις κοινωνικές αναταράξεις που έχει γνωρίσει.

Στη δεύτερη περίπτωση, είναι φανερό ότι η συνεχίστρια της παράδοσης του περονισμού δεν θα μπορεί να κοιμάται πλέον ήσυχη. Κάτι αναμενόμενο εξάλλου καθώς, μαζί με τον σύζυγό της, είναι η αδιαμφισβήτητη πρωταγωνίστρια της πολιτικής ζωής στη διάρκεια των τελευταίων δύο δεκαετιών, προσθέτοντας διαδοχικούς «τίτλους» στο βιογραφικό της. Τίτλοι οι οποίοι κάνουν αρκετούς (σε μια πράξη ιεροσυλίας, σύμφωνα με άλλους) να την παρομοιάζουν ακόμη και με τη μεγάλη Εβίτα Περόν: Πρώτη Κυρία, πρώτη εκλεγμένη γυναίκα πρόεδρος της Αργεντινής και αντιπρόεδρος από το 2019, στο πλευρό του συνονόματού της και πρώην προσωπάρχη της, Αλμπέρτο Φερνάντες.

Σημειώνεται ότι ο Νέστορ Κίρσνερ ανέλαβε τα ηνία της Αργεντινής το 2003 μετά τη χρεοκοπία, την κοινωνική έκρηξη που πυροδότησε και τα δραματικά γεγονότα του 2000 – 2001 τα οποία οδήγησαν στην πτώση και τη φυγή με ελικόπτερο του πρώην προέδρου, Φερνάντο ντε λα Ρούα. Το 2007, παρέδωσε τη σκυτάλη στην Κριστίνα, η οποία εξελέγη πρόεδρος και παρέμεινε στη συγκεκριμένη θέση επί δύο τετραετίες – ως το 2015, όταν ο εκλεκτός του κόμματός της ηττήθηκε από τον εκατομμυριούχο και εκπρόσωπο της Δεξιάς, Μαουρίσιο Μάκρι.

Αμέσως μετά, οι πολιτικοί της αντίπαλοι προσπάθησαν να τη θέσουν οριστικά εκτός παιχνιδιού, εγκαλώντας τη για σειρά σκανδάλων και άλλων δραστηριοτήτων της, που οδήγησαν μάλιστα στην έκδοση εντάλματος σύλληψης (το 2017), με την κατηγορία της προδοσίας, το οποίο δεν ενεργοποιήθηκε εξαιτίας της ασυλίας που απολάμβανε.

Οι περιπέτειές της με τη Δικαιοσύνη, όμως, κάθε άλλο παρά τελείωσαν. Για του λόγου το αληθές, αυτή την περίοδο βρίσκεται σε δίκη για υπόθεση διαφθοράς, η οποία σχετίζεται με αναθέσεις συμβολαίων για δημόσια έργα στις αρχές της δεκαετίας του 2000 – με τη μέγιστη ποινή που προβλέπεται εάν κριθεί ένοχη να φτάνει τα 12 έτη φυλάκισης και τη στέρηση πολιτικών δικαιωμάτων.

Υπό μία έννοια, η πορεία της μοιάζει να έχει πολλά κοινά με εκείνη του Λουίς Ινάσιο Λούλα ντα Σίλβα. Του ηγέτη της Αριστεράς στη Βραζιλία, ο οποίος διεκδικεί την εκλογή του (είναι το μεγάλο φαβορί, για την ακρίβεια) στις εκλογές της 2ας Οκτωβρίου – και ταυτόχρονα, τη μεγάλη ρεβάνς για τις δικαστικές διώξεις που υπέστη τα προηγούμενα χρόνια από τους αντιπάλους του. Ισως είναι αυτός και ένας από τους λόγους που ο Λούλα, αμέσως μετά τη δολοφονική απόπειρα κατά της Φερνάντες-Κίρσνερ, έσπευσε να προειδοποιήσει τους συμπατριώτες του να είναι έτοιμοι για όλα τις επόμενες εβδομάδες, ακόμη και για πολλαπλασιασμό των φαινομένων πολιτικής βίας.

Το σίγουρο είναι ότι η 69χρονη αργεντινή πολιτικός, παρά και τα σοβαρά προβλήματα υγείας που αντιμετώπισε στο παρελθόν, δεν φαίνεται να το βάζει κάτω. Απόδειξη οι πληροφορίες ότι στις εκλογές του 2023 είναι πιθανό να επιδιώξει την επανεκλογή της στον κορυφαίο θώκο της χώρας – σενάριο που ενδεχομένως να έρθει πιο κοντά μετά το κύμα συμπαράστασης που προκάλεσε η επίθεση εναντίον της (της οποίας τα κίνητρα παραμένουν αδιευκρίνιστα).

Σε κάθε περίπτωση, πάντως, το τι θα συμβεί εξαρτάται από τις τάσεις που θα κυριαρχήσουν στην κοινωνία. Ο απόηχος από τη δολοφονική απόπειρα θα εξαφανιστεί, αργά ή γρήγορα, με αποτέλεσμα στους δρόμους του Μπουένος Αϊρες και των άλλων πόλεων, αντί των συγκεντρώσεων συμπαράστασης στην αντιπρόεδρο, να κυριαρχήσουν και πάλι τα συνθήματα κατά της κυβέρνησης και του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου, με το οποίο υπέγραψε νέα συμφωνία για την αποπληρωμή των δυσβάσταχτων χρεών της Αργεντινής. Εδώ και χρόνια, άλλωστε – πρακτικά από τότε που οι Κίρσνερ κυριαρχούν στην πολιτική σκηνή της χώρας – οι περονιστές έχουν πάψει να αποτελούν τη μεγάλη ελπίδα των πιο αδύναμων και των (εκατομμυρίων) φτωχών και αντιπροσωπεύουν μια δύναμη «προοδευτικής διαχείρισης» και εναλλαγής στην εξουσία. Κάτι ανάλογο με ό,τι συμβαίνει με τους Σοσιαλδημοκράτες στην Ευρώπη, σαν να λέμε…