Η «Φάλαινα» του Αρονόφσκι, η «Athena» του Ρομέν Γαβρά

Οι ουρές που δημιουργήθηκαν το περασμένο διήμερο στην προβλήτα Β της στάσης Σαν Ζακαρία του βαπορέτο με προορισμό το Καζίνο στο Λίντο, ήταν τόσο μεγάλες που κάλυπταν ακόμα και την πρώτη γέφυρα του κεντρικού παραλιακού δρόμου. Ηταν αστείο να βλέπεις ανθρώπους να περιμένουν στην ουρά πάνω σε μια… γέφυρα! Δεν χωρά καμία αμφιβολία πλέον ότι η πρώτη κινηματογραφική Μόστρα που διεξάγεται ξεκάθαρα μετά την περίοδο της πανδημίας, έχει συγκεντρώσει τους διπλάσιους, τουλάχιστον, επισκέπτες από εκείνους της περσινής χρονιάς, πράγμα που είναι εξαιρετικά θετικό και ολοφάνερα δηλώνει την ανάγκη του κόσμου να βγει και να ξεσκάσει.

Από την πλευρά του, το κινηματογραφικό υλικό της διοργάνωσης δείχνει και αυτό ανεβασμένο, με ταινίες να προκαλούν ενθουσιασμό μετά το τέλος της προβολής τους. Την κορυφαία θέση σε μια τέτοια υποδοχή είχε μέχρι στιγμής η «Φάλαινα» (The whale) του πάντα προκλητικού Ντάρεν Αρονόφσκι με έναν κυριολεκτικά αποκαλυπτικό Μπρένταν Φρέιζερ στον ρόλο του… τίτλου. Τόσο παχύσαρκος, κυριολεκτικά ένα βουνό από κρέας σε σημείο να μοιάζει με εξωπραγματικό πλάσμα της φύσης, ο Τσάρλι είναι ένας πανέξυπνος καθηγητής πανεπιστημίου που διδάσκει μέσω Διαδικτύου με βάση το σπίτι του από το οποίο δεν βγαίνει ποτέ. Συγχρόνως, η ψυχή του κουβαλά μεγάλο φορτίο πόνου, ο λόγος για τον οποίο παράτησε τον εαυτό του με αποτέλεσμα να μετατραπεί σε μια ανθρώπινη φάλαινα. Η ιστορία του Τσάρλι σε συνάρτηση με την οικογένειά του, τη γυναίκα του (Σαμάνθα Μόρτον) και την ατίθαση κόρη του (Σέιντι Σινκ) έχει σπαρακτικά τραγικές στιγμές τις οποίες ο Αρονόφσκι διαχειρίζεται προσεκτικά προσθέτοντας ενίοτε στάλες χιούμορ προερχόμενου από την εξυπνάδα του εξωφρενικά παχύσαρκου αλλά ιδιοφυούς Τσάρλι. Από μόνη της η ερμηνεία του Φρέιζερ είναι τόσο πετυχημένη που προσθέτει τεράστιο κύρος στην ταινία, η οποία βασίζεται στο ομότιτλο θεατρικό έργο του Σάμιουελ Ντ. Χάντερ που έκανε και τη διασκευή του σεναρίου. Η «Φάλαινα» πολύ δύσκολα θα λείπει από τα βραβεία του ερχόμενου Σαββάτου, αν και υπάρχουν ακόμα αρκετές ταινίες ως το τέλος. Και πολύ πιθανόν, είτε κερδίσει είτε όχι το Copa Volpi καλύτερης ανδρικής ερμηνείας, ο Φρέιζερ αργότερα να δει να τον περιμένει μια υποψηφιότητα για Οσκαρ όπως έχει συμβεί με ηθοποιούς άλλων ταινιών του Αρονόφσκι που έκαναν πρεμιέρα στη Βενετία: τη Νάταλι Πόρτμαν του «Μαύρου κύκνου» (που κέρδισε το Οσκαρ Α’ ρόλου) και τους Μίκι Ρουρκ, Μαρίζα Τομέι του «Παλαιστή» (που προτάθηκαν για το Α’ και το Β’ ρόλου αντιστοίχως).

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΣΙΝΕΜΑ. Εμπνευσμένη περισσότερο από το «πνεύμα της αρχαίας τραγωδίας και όχι από κάποιο συγκεκριμένο έργο», όπως ο ίδιος ο σκηνοθέτης Ρομάν Γαβράς ανέφερε, η «Athena», τρίτη ταινία μυθοπλασίας, προβλήθηκε την περασμένη Παρασκευή σηματοδοτώντας την πρώτη συμμετοχή του γιου του Κώστα Γαβρά στο επίσημο διαγωνιστικό τμήμα του Φεστιβάλ Βενετίας. Γεμάτη ενέργεια, πάθος και οργή, η ταινία εξετάζει τις συνέπειες που θα προκαλέσει η δολοφονία ενός παιδιού ανάμεσα στην αστυνομία και μια κοινότητα καταπιεσμένης μειονότητας στη Γαλλία, την Αthena. Υπόδειγμα κινηματογραφικού γυρίσματος, το φιλμ περιέχει μονοπλάνα διάρκειας 10 και 15 λεπτών που σου κόβουν κυριολεκτικά την ανάσα σε ό,τι αφορά τον τρόπο με τον οποίο γυρίστηκαν. Σπανίως βλέπουμε τόσο καλά οργανωμένη χορογραφία του χάους στον κινηματογράφο – σε βαθμό που ορισμένες φορές να απορείς πώς ο σκηνοθέτης τα κατάφερε χωρίς τη χρήση οπτικών εφέ. Συγχρόνως ο Γαβράς χωρίς να θέλει να περάσει κάποιο μήνυμα αφήνει να περάσουν οι πολιτικές διαθέσεις του επισημαίνοντας την υπόγεια, ύπουλη επιρροή που τα τελευταία χρόνια ασκεί η Ακροδεξιά.

Καλές εντυπώσεις όμως ήταν και αυτές που άφησαν ταινίες πολιτικού περιεχομένου όπως οι «Δίκες του Κιέβου» του Ουκρανού Σεργκέι Λόζνιτσα, ένα ντοκιμαντέρ που αντανακλά τους καιρούς μας επιστρέφοντας στο εξίσου τραγικό παρελθόν με τις δίκες των ναζιστών στην Ουκρανία και η «Αργεντινή 1985» του Σαντιάγκο Μίτρε, που καταγράφει την περίφημη δίκη της χούντας της Αργεντινής όταν στο ειδώλιο του κατηγορουμένου κάθισαν ο δικτάτορας Βιντέλα και οι συνεργάτες του.