Μπορούμε να εμπιστευτούμε την Τρας με την BOE;

Η κούρσα στο Συντηρητικό Κόμμα για τη διαδοχή του Μπόρις Τζόνσον στην πρωθυπουργία της Βρετανίας έχει αγγίξει ένα βασικό στοιχείο της σύγχρονης πολιτικής οικονομίας: τις κεντρικές τράπεζες. Οι υπεύθυνοι χάραξης νομισματικής πολιτικής, που τη δεκαετία του 2010 δεν μπορούσαν να κάνουν λάθος, πλήττονται όλο και περισσότερο. Ολη η παλιά ρητορική για υπερβολική επιρροή τους επανέρχεται στο προσκήνιο.

Και οι δύο υποψήφιοι για την πρωθυπουργία, ο πρώην υπουργός Οικονομικών Ρίσι Σούνακ και η υπουργός Εξωτερικών Λιζ Τρας έχουν υιοθετήσει παράξενα νοσταλγικές θεωρίες σε μια προσπάθεια να μοιάσουν στην πρώην πρωθυπουργό Μάργκαρετ Θάτσερ. Ενώ ο Σούνακ ξεκίνησε την εκστρατεία του στο Grantham, τη γενέτειρα της Θάτσερ, η Τρας (η πιθανή νικήτρια της κούρσας) δεν χάνει καμία ευκαιρία να απεικονίσει τον εαυτό της ως Σιδηρά Κυρία που μετενσαρκώθηκε, ξεκινώντας κόντρα υψηλού προφίλ με την Τράπεζα της Αγγλίας (ΒΟΕ).

Η Θάτσερ δεν εμπιστευόταν την BOE. Επικρίνοντας τους χειρισμούς για τον πληθωρισμό από την BOE και ζητώντας αναθεώρηση της εντολής της, η Τρας βαδίζει στον ίδιο δρόμο. Θέλει να δει περισσότερο συντονισμό μεταξύ της BOE και της υπόλοιπης κυβέρνησης όσον αφορά τη νομισματική πολιτική.

Δεν έχει άδικο που απαιτεί μια τέτοια αλλαγή. Η ανεξαρτησία της κεντρικής τράπεζας, σε συνδυασμό με ένα ρητό καθεστώς στόχευσης του πληθωρισμού, ήταν μια λαμπρή απάντηση σε περιστάσεις που δεν ισχύουν πλέον. Για χρόνια, υπήρχε μια παγκόσμια πολιτική σύγκλιση προς χαμηλότερο πληθωρισμό, επειδή η προσθήκη ενός τεράστιου εργατικού δυναμικού στις αναδυόμενες αγορές μείωσε το παγκόσμιο κόστος εργασίας. Ομως αυτές οι μέρες έχουν τελειώσει προ πολλού.

Το γεγονός είναι ότι οι κεντρικές τράπεζες σε όλον τον κόσμο αντιμετωπίζουν δίλημμα. Μόλις τα μεγάλα ζητήματα ασφάλειας κυριαρχήσουν στην ατζέντα, οι υπεύθυνοι χάραξης νομισματικής πολιτικής γίνονται αναπόφευκτα δέσμιοι των κυβερνήσεών τους. Εάν προσπαθήσουν να διατηρήσουν μια αντιπληθωριστική νομισματική πολιτική, θα κατηγορηθούν ότι υπονομεύουν την κυβέρνηση, καθιστώντας ακριβότερα τη χρηματοδότηση του χρέους και τον επιχειρηματικό δανεισμό.

Τελικά, η αποκατάσταση των προοπτικών ανάπτυξης της οικονομίας δεν μπορεί να επιτευχθεί απλώς μέσω νομισματικών πολιτικών. Απαιτεί συνεχές άνοιγμα σε παγκόσμιο επίπεδο. Αυτό ισχύει ιδιαίτερα στο Ηνωμένο Βασίλειο, το οποίο έχει πολύ χαμηλό ρυθμό αύξησης παραγωγικότητας και εργατικό δυναμικό που έχει μειωθεί λόγω ενός ανεπαρκούς συστήματος υγειονομικής περίθαλψης.

Η Τρας τουλάχιστον αντιμετωπίζει το πρόβλημα της κεντρικής τράπεζας με ειλικρινή τρόπο. Αλλά αν μπορεί να δείξει αληθινό θάρρος στην αντιμετώπιση της ευρύτερης οικονομικής πρόκλησης του Ηνωμένου Βασιλείου, μένει να φανεί. Εάν γίνει η επόμενη πρωθυπουργός και είναι πρόθυμη να επιδιώξει ουσιαστική δημοσιονομική εξυγίανση, θα μοιάζει πράγματι με μια νέα Θάτσερ. Αν όχι, η Βρετανία θα άρχιζε να μοιάζει περισσότερο με την Αίγυπτο, την Τουρκία ή την Πολωνία.

Ο Χάρολντ Τζέιμς είναι καθηγητής Ιστορίας και Διεθνών Σχέσεων
στο Princeton University