«Απαραίτητη η καλύτερη δυνατή συνεργασία ΕΕ και ΝΑΤΟ»

«Η Ευρώπη δεν έχει βιώσει ένοπλη σύρραξη για πολλά χρόνια, αλλά η επιθετικότητα της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας άλλαξε τα πάντα. Λόγω αυτής της πρωτοφανούς πράξης, το περιβάλλον ασφαλείας στη Γηραιά Ηπειρο, και όχι μόνο, έγινε λιγότερο σταθερό και πιο απρόβλεπτο. Η αύξηση των αμυντικών επενδύσεων και η επιτάχυνση του εκσυγχρονισμού των ενόπλων δυνάμεων είναι πιο κρίσιμες από ποτέ» δηλώνει η Γιάνα Τσερνότσοβα, η υπουργός Αμυνας της Τσεχίας, σε συνέντευξή της στα «ΝΕΑ Σαββατοκύριακο».

«Υπάρχει σαφής δέσμευση για ενότητα, και χρήση όλου του φάσματος των πολιτικών και των δυνατοτήτων της ΕΕ προκειμένου να αυξήσουμε την ικανότητά μας να διαχειριστούμε τις απειλές που αντιμετωπίζουμε. Μία από τις πιο σημαντικές οδούς προς αυτή την κατεύθυνση είναι η αύξηση των αμυντικών επενδύσεων, με βάση την ανάλυση των επενδυτικών κενών στον τομέα της άμυνας. Είναι σαφές ότι η ανάπτυξη και η από κοινού αγορά μέσω συνεργατικών έργων και κοινών προμηθειών μπορεί να έχει πολλά οφέλη, όπως η εκμετάλλευση οικονομιών κλίμακας, η αποτροπή του ανταγωνισμού των κρατών – μελών για περιορισμένους βιομηχανικούς πόρους και η αύξηση των τιμών, αλλά και η ενίσχυση της διαλειτουργικότητας των Ενόπλων Δυνάμεων, που θα περιορίσει τον κατακερματισμό του εξοπλισμού που χρησιμοποιούν» επισημαίνει η Γιάνα Τσερνότσοβα. Η τσέχα υπουργός, η οποία προεδρεύει του Συμβουλίου Υπουργών Αμυνας το τρέχον εξάμηνο (η Τσεχία ασκεί αυτό το διάστημα την προεδρία της ΕΕ), διαμηνύει έτσι σαφώς ότι θα επιδιώξει να προωθήσει τις αμυντικές επενδύσεις «προκειμένου να ενισχυθεί η ευρωπαϊκή τεχνολογική και βιομηχανική βάση».

Προαναγγέλλει, μάλιστα, συμφωνία για τη δήλωση ΕΕ- ΝΑΤΟ μέχρι το τέλος του έτους.

«Ο κόσμος μας έχει γίνει πιο επικίνδυνος και ανταγωνιστικός και η συνεργασία ΕΕ – ΝΑΤΟ διαδραματίζει βασικό ρόλο στη διασφάλιση της ασφάλειας του ευρωατλαντικού χώρου» τονίζει, επισημαίνοντας ότι «η πρόσκληση της Φινλανδίας και της Σουηδίας (να ενταχθούν στο ΝΑΤΟ) είναι μια εξαιρετική είδηση ​​που συμβάλλει στην ευρωπαϊκή ασφάλεια και δίνει περισσότερη έμφαση στις επικαλύψεις μεταξύ ΝΑΤΟ και ΕΕ». Παράλληλα υπογραμμίζει την «αυξανόμενη στρατηγική ευθυγράμμιση μεταξύ του ΝΑΤΟ και της ΕΕ». Κατά την τσέχα υπουργό Αμυνας, «για την αποτελεσματική αντιμετώπιση της ρωσικής επιθετικότητας είναι απαραίτητη η καλύτερη δυνατή συνεργασία ΕΕ και ΝΑΤΟ».

Και επεξηγεί: «Το πρωταρχικό καθήκον του ΝΑΤΟ είναι να εξασφαλίσει ισχυρή και αξιόπιστη συλλογική αποτροπή και άμυνα. Ωστόσο, χρειάζεται σημαντική υποστήριξη από την ΕΕ, ειδικά στην ανάπτυξη υποδομών, κανονισμών και πολιτικών που θα επιτρέψουν τη στρατιωτική κινητικότητα, την ανθεκτικότητα και την ενίσχυση της βιομηχανικής μας βάσης. Με άλλα λόγια, ενώ το ΝΑΤΟ και η ΕΕ είναι ξεχωριστοί οργανισμοί με διαφορετικά εργαλεία, και οι δύο εργάζονται με τον ίδιο στόχο. Ως εκ τούτου, προτεραιότητα της τσεχικής προεδρίας της ΕΕ είναι η στενότερη συνεργασία ΕΕ – ΝΑΤΟ. Η δήλωση ΕΕ – ΝΑΤΟ, η οποία, ιδανικά, θα πρέπει να εγκριθεί αργότερα φέτος κατά τη διάρκεια της τσεχικής προεδρίας, είναι το επόμενο βήμα που φέρνει αυτούς τους οργανισμούς ακόμη πιο κοντά. Η διακήρυξη θα καταδείξει τη στρατηγική ενότητά μας και θα δώσει μια πολιτική ώθηση για εμβάθυνση της συνεργασίας, για παράδειγμα, στο Διάστημα, τις προηγμένες τεχνολογίες (τα λεγόμενα Emerging and Disruptive Technologies ή EDT), την ανθεκτικότητα ή το κλίμα. Η δήλωση θα ενισχύσει επίσης τη συνεργασία μας στη στρατιωτική κινητικότητα. Η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία μάς έδωσε μία νέα αίσθηση επείγουσας ανάγκης ώστε να διασφαλιστούν γρήγορες στρατιωτικές κινήσεις εντός της ΕΕ, και να μπορούν οι ένοπλες δυνάμεις μας να ανταποκρίνονται γρήγορα σε απειλές ή καταστάσεις έκτακτης ανάγκης. Η τσεχική προεδρία δίνει μεταξύ άλλων ιδιαίτερη έμφαση στην εναρμόνιση των διαδικασιών μεταξύ της ΕΕ και του ΝΑΤΟ καθώς και στην εφαρμογή των διδαγμάτων που αντλήθηκαν από τις στρατιωτικές μεταφορές στρατιωτικού εξοπλισμού στην Ουκρανία. Η συμμετοχή τρίτων κρατών σε έργα PESCO έχει προστιθέμενη αξία, όπως μπορούμε να δούμε στο έργο Military Mobility. Η ένταξη των ΗΠΑ, της Νορβηγίας και του Καναδά στο σχέδιο Military Mobility είναι ένα εξαιρετικό παράδειγμα που πρέπει να ακολουθήσουμε».

Πώς βλέπει την προσπάθεια να αντιμετωπιστούν οι προκλήσεις του επερχόμενου δύσκολου χειμώνα;

«Η άμυνα απέναντι στην επιθετικότητα μιας πρώην υπερδύναμης είναι δύσκολη από τη φύση της και οι προκλήσεις αποτελούν αναπόσπαστο μέρος αυτού του εγχειρήματος» δηλώνει. «Αυτό που ήταν και παραμένει σημαντικό είναι τα στοιχεία που έχουν δείξει τόσο η Ουκρανία όσο και η ευρύτερη κοινότητα των φιλελεύθερων δημοκρατιών από την πρώτη ημέρα της εισβολής».

Κατά την άποψή της, «η κύρια γραμμή προσπάθειας για το μέλλον είναι η εναντίωση στην επιθετικότητα με μια σειρά από ενέργειες». Ποιες είναι αυτές; «Υποστήριξη στον αγώνα της Ουκρανίας για ελευθερία, ή καλύτερα επιβίωση. Απόλυτη άρνηση αποδοχής της ρωσικής επιθετικότητας και πρακτικών που αλλάζουν από απλώς αυτοκρατορικές σε γενοκτονικές. Ετοιμάζουμε τις άμυνές μας για ένα σενάριο, στο οποίο η Ρωσία αποφασίζει ότι η Ουκρανία δεν της είναι αρκετή. Καλούμαστε επίσης να προσανατολίσουμε εκ νέου τις οικονομίες μας σε έναν κόσμο όπου η εξάρτηση από τη Ρωσία σε οποιοδήποτε εμπόρευμα δεν είναι πλέον δυνατή».

Τη ρωτούμε επίσης για τους φόβους που εκφράζονται περί λαθρεμπορίου όπλων από την Ουκρανία, στη μαύρη αγορά της Ευρώπης, λόγω της στρατιωτικής υποστήριξης που παρέχεται από τη Δύση.

«Το λαθρεμπόριο όπλων είναι παγκόσμιο φαινόμενο. Είναι δύσκολο να αποφευχθεί σε καταστάσεις όπως στην Ουκρανία όπου η ρωσική επιθετικότητα και οι επακόλουθες αμυντικές προσπάθειες της Ουκρανίας, οι οποίες υποστηρίζονται από χώρες από όλο τον κόσμο έχουν οδηγήσει σε τεράστια συγκέντρωση δυνάμεων και όπλων και στις δύο πλευρές» επισημαίνει η τσέχα υπουργός, δηλώνοντας ότι «η Τσεχική Δημοκρατία θα ήταν έτοιμη να συμμετάσχει σε μια τέτοια συζήτηση εάν ξεκινήσει». «Η υποστήριξη που παρέχεται στην Ουκρανία», ξεκαθαρίζει παράλληλα, «είναι ουσιαστική στον αγώνα της κατά του επιτιθέμενου και η τσεχική προεδρία έχει δεσμευτεί να συνεχίσει τη βοήθεια αυτή».