Αλληλοκατηγορίες για το πυρηνικό εργοστάσιο της Ζαπορίζια

Ομάδα εμπειρογνωμόνων του ΟΗΕ έφτασε τελικά χθες στο συγκρότημα του ατομικού εργοστασίου της Ζαπορίζια της Ουκρανίας για να αξιολογήσει τον κίνδυνο ατυχήματος από διαρροή ραδιενέργειας έπειτα από καθυστέρηση αρκετών ωρών που προκλήθηκε από βομβαρδισμούς. Ρωσία και Ουκρανία αλληλοκατηγορήθηκαν ότι προσπάθησαν να σαμποτάρουν την αποστολή της Διεθνούς Υπηρεσίας Ατομικής Ενέργειας στο εργοστάσιο που βρίσκεται στη Νότια Κεντρική Ουκρανία, και ελέγχεται από ρωσικές δυνάμεις αλλά λειτουργεί από ουκρανικό προσωπικό.

Οι συνθήκες στο πυρηνικό εργοστάσιο, το μεγαλύτερο της Ευρώπης, είναι δύσκολες εδώ και εβδομάδες, με τη Μόσχα και το Κίεβο να ανταλλάσσουν τακτικά κατηγορίες για βομβαρδισμούς στην περιοχή και να τροφοδοτούν τους φόβους για καταστροφή παρόμοια με εκείνη του Τσερνόμπιλ.

Η ομάδα της διεθνούς υπηρεσίας έφθασε στο εργοστάσιο με μια μεγάλη αυτοκινητοπομπή, ενώ ήταν έντονη η παρουσία ρώσων στρατιωτών κοντά. Ο υπουργός Εξωτερικών της Ρωσίας Σεργκέι Λαβρόφ δήλωσε ότι η Μόσχα κάνει τα πάντα για να διασφαλίσει ότι το εργοστάσιο θα μπορούσε να λειτουργήσει με ασφάλεια και για να μπορέσουν οι επιθεωρητές της Διεθνούς Υπηρεσίας να ολοκληρώσουν τα καθήκοντά τους. «Σε περίπτωση περαιτέρω προσπαθειών του Κιέβου να διακόψει το έργο του με βομβαρδισμούς ή δολιοφθορές, η όλη ευθύνη για τις συνέπειες θα βαρύνει εξ ολοκλήρου το καθεστώς Ζελένσκι και τους χειριστές του, καθώς και την “ομάδα υποστήριξής” τους στη Δύση», ανέφερε το ρωσικό υπουργείο Εξωτερικών σε δήλωσή του αναφερόμενο στον πρόεδρο της Ουκρανίας Βολοντίμιρ Ζελένσκι.

Νωρίτερα, η κρατική πυρηνική εταιρεία της Ουκρανίας Energoatom ανέφερε ότι ο ρωσικός βομβαρδισμός οδήγησε στο κλείσιμο ενός από τους δύο αντιδραστήρες που λειτουργούσαν στην τοποθεσία, ενώ η Μόσχα ισχυρίστηκε ότι απέτρεψε μια ουκρανική απόπειρα κατάληψης του εργοστασίου. Δημοσιογράφος του Reuters στην κοντινή πόλη Ενερχοντάρ, που ελέγχεται από τη Ρωσία, περιέγραψε ότι ένα κτίριο κατοικιών χτυπήθηκε από βομβαρδισμούς, αναγκάζοντας τους ανθρώπους να καλυφθούν σε ένα υπόγειο. Δεν ήταν δυνατό να εξακριβωθεί ποιος είχε βομβαρδίσει.

Ο επικεφαλής της Διεθνούς Υπηρεσίας Ατομικής Ενέργειας Ραφαέλ Γκρόσι είπε στους δημοσιογράφους ότι γνώριζε την «αυξημένη στρατιωτική δραστηριότητα στην περιοχή», αλλά θα συνεχίσει το σχέδιο να επισκεφθεί την εγκατάσταση και να συναντηθεί με το προσωπικό. Οι επιθεωρητές της υπηρεσίας, φορώντας αλεξίσφαιρα γιλέκα, οι οποίοι ταξίδευαν με λευκά, θωρακισμένα τζιπ με σήμανση του ΟΗΕ στα πλευρά τους, παρέμειναν για αρκετές ώρες στο πρώτο σημείο ελέγχου έξω από την πόλη μετά τις αναφορές για βομβαρδισμούς.

Ουκρανοί αξιωματούχοι χαιρέτισαν την επίσκεψή τους, εκφράζοντας την ελπίδα ότι θα οδηγήσει στην αποστρατιωτικοποίηση του εργοστασίου. Υποστηρίζουν ότι η Ρωσία χρησιμοποιεί το εργοστάσιο ως ασπίδα για να χτυπήσει πόλεις, γνωρίζοντας ότι θα είναι δύσκολο για τις δυνάμεις του Κιέβου να ανταποδώσουν τα πυρά. Κατηγόρησαν επίσης τις ρωσικές δυνάμεις ότι βομβαρδίζουν το εργοστάσιο, κάτι που οι Ρώσοι αξιωματούχοι αρνούνται.

Αρχικά, ρώσοι αξιωματούχοι πρότειναν η ομάδα της Υπηρεσίας για την Ατομική Ενέργεια να επιθεωρήσει μόνο μία ημέρα το εργοστάσιο, ενώ η αποστολή είχε προετοιμαστεί για περισσότερο. «Εάν είμαστε σε θέση να δημιουργήσουμε μια μόνιμη παρουσία ή μια συνεχή παρουσία, τότε θα παραταθεί. Αλλά αυτό το πρώτο τμήμα θα διαρκέσει μερικές ημέρες», δήλωσε ο Γκρόσι.

Ο γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν δήλωσε χθες ότι θα συνεχίσει τον διάλογο με τη Ρωσία ώστε να βοηθήσει να αποφευχθεί η κλιμάκωση του πολέμου στην Ουκρανία, αλλά δεσμεύτηκε για την ακλόνητη στήριξη του Παρισιού προς το Κίεβο προβλέποντας ότι ο πόλεμος θα έχει διάρκεια. «Η Γαλλία θα συνεχίσει να συνομιλεί με τη Ρωσία. Ποιος θέλει να είναι η Τουρκία η μοναδική δύναμη στον κόσμο που θα εξακολουθεί να συνομιλεί με τη Ρωσία;» σχολίασε χαρακτηριστικά.

Στο παρελθόν ο Μακρόν είχε δεχθεί επικρίσεις από την Ουκρανία και από ανατολικοευρωπαίους συμμάχους για τη διφορούμενη – όπως έκριναν – στήριξή του προς το Κίεβο, έπειτα από την εισβολή της Ρωσίας στον γείτονά της και για τις συζητήσεις που είχε επανειλημμένως με τον ρώσο πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν. «Πρέπει να είμαστε προετοιμασμένοι για έναν μακρύ πόλεμο», είπε ο Μακρόν απευθυνόμενος στους γάλλους πρεσβευτές, στους οποίους εξέθεσε τους στόχους της εξωτερικής του πολιτικής.

Οπως ανέφερε, η χώρα του θα συνεχίσει τη μακροπρόθεσμη οικονομική και στρατιωτική στήριξη του Κιέβου και την παροχή ανθρωπιστικής βοήθειας, αλλά προειδοποίησε ότι μια από τις μεγαλύτερες προκλήσεις είναι η διασφάλιση της ευρωπαϊκής ενότητας απέναντι στη Ρωσία.