Ο πελεκάνος και {LF}η Μεγάλη Κατηφόρα

«Θυμάται κανείς τον πελεκάνο που είχαν σταυρώσει τότε στο ποτάμι;».

«Τι; Ποιον πελεκάνο, ρε;».

«Στις καλαμιές, στη στροφή για το ποτάμι, απέναντι από το εκκλησάκι».

Κοιτάχτηκαν όλοι μεταξύ τους.

«Πιες την μπίρα, θα κρυώσει», είπε ο Κώστας και τσούγκρισαν.

Ηταν η τελευταία μέρα στο χωριό και ήθελα να στριμώξω όσα ραντεβού μπορούσα. Τουλάχιστον αυτούς τους μήνες, μια ολιγοήμερη διαμονή για δουλειά μπορούσε να σταθεί ευχάριστη και δεν με έκανε να σιχτιρίζω. Φως, δέντρα, ανοιχτωσιά, τι άλλο να θες για καλοκαίρι. Αντε, κι η θάλασσα πέντε λεπτά με το αμάξι.

Εμενε ακόμα ο Φάνης. Το σπίτι του δεν είχε αυλή, έβγαλε ένα τραπεζάκι πάνω στον δρόμο και δυο ποτήρια κρύο νερό.

«Το σπίτι της Θειαγγελικώς ρήμαξε», του είπα όσο καθόμουν.

Παλιά έλαμπε κάτασπρο από τον ασβέστη. Τα παρτέρια στον κήπο της ήταν γεμάτα κατακόκκινες περιποιημένες τριανταφυλλιές. Περνούσα από εκεί για να βγω πιο γρήγορα στο μπακάλικο του Λιακάκου και η καρδιά μου χτυπούσε σαν τρελή, γιατί νόμιζα ότι έκανα το μεγαλύτερο έγκλημα.

«Ε ναι, ρε, πάνε τόσα χρόνια που πέθανε. Οι άλλοι που μένουν τώρα ούτε που ασχολούνται. Από το δικό σου σπίτι πέρασες;».

«Μπα, τι να δω. Εσύ εδώ σταθερά, ε;».

«Εννοείται. Την έζησα την πόλη, τη χόρτασα. Δεν μου κάνει αίσθηση».

«Τώρα ωραία είναι, αλλά από Οκτώβρη και μετά πώς την παλεύετε;».

«Ολα μια ιδέα είναι».

Εβαλε το χέρι στην τσέπη και έβγαλε δυο χοντρά αγγούρια.

«Δες», είπε και τα άφησε πάνω στον μουσαμά. «Δες εδώ. Χθες ήταν τα μισά και σήμερα τα βρήκα έτσι. Σε ένα βράδυ έγιναν. Ελεγε ο μακαρίτης ο πατέρας μου ότι τη νύχτα τα ακούς να τρίζουν όπως μεγαλώνουν και δεν τον πίστευα».

«Πόσα παιδιά έχετε;».

«Τρία».

«Να σου ζήσουν».

Πήρα ένα αγγούρι, το έσπασα με το χέρι μου κι άρχισα να το μασάω. Ρουφώντας τη δροσιά του, κοίταξα λίγο κατά πέρα, στο σπίτι της Θειαντίνας. Είχε κι αυτή από καιρό πεθάνει. Ξεδοντιάρα και παχουλή, μου ζήταγε να της χορεύω όποτε είχε σεκλέτια. Και χόρευα εγώ, με το πουκαμισάκι μου το μισό χωμένο μες στο σώβρακο, χωρίς να έχω ιδέα ακόμα για τον κόσμο.

«Δεν μου λες, ρε συ Φάνη. Είχε πάρει το μάτι σου τότε που παίζαμε καμιά φορά, εκεί στις καλαμιές απέναντι από το εκκλησάκι, έναν πελεκάνο;».

«Πελεκάνο; Τι πελεκάνο;».

«Δεν θυμάμαι ακριβώς. Ηταν ένα μεγάλο άσπρο πουλί με τα φτερά του ανοιγμένα και το είχαν καρφώσει έτσι στα βάτα. Σαν να ήταν σταυρωμένο».

«Τσουτσούριασα, ρε. Για πότε λες;».

«Ε, θα ήμασταν – δεν θα ήμασταν δέκα».

«Οχι, αδερφέ. Αλλά ξέρω ‘γώ, πολλά γίνονταν τότε που δεν τα καταλαβαίναμε. Δεν θυμάσαι που είχαμε βρει κάτι κόκαλα στη σπηλιά στον Αφανιά;».

«Ναι, σκύλου μάς είπανε πως ήταν».

«Ε ναι, τι θα μας λέγανε».

Τον χαιρέτησα κι έφυγα. Πέρασα μια βόλτα κι από το μπακάλικο, αλλά ήτανε κλειστό. Αρχισα να κατεβαίνω τον δρόμο για να γυρίσω στο αμάξι. Τους είχαν στρώσει όλους πια. Τότε δεν έβρισκες άσφαλτο ούτε για δείγμα. Τη Μεγάλη Κατηφόρα την είχαμε για κάτι σαν πρώιμο τεστ ενηλικίωσης: όποιος έπαιρνε το πρώτο του ποδήλατο, οι μεγαλύτεροι τον έβαζαν να κατεβαίνει χωρίς φρένα μέσα στις κοτρόνες και τα χώματα, μέχρι να φάει τα μούτρα του και να μπουρδουκλωθεί μαζί με τις ρόδες.

Στα επαγγελματικά ταξίδια στην Ελλάδα και στο εξωτερικό, μεταξύ ξενοδοχείων, δείπνων και αεροδρομίων, έφερνα την Κατηφόρα στο μυαλό μου. Ελεγα μέσα μου «εδώ ξεκινήσαν όλα». Ποια όλα, ε, όσα ήταν, τα καλά και τα κακά. Αυτό που δεν ξέραμε βέβαια τότε ήταν πως η Μεγάλη Κατηφόρα ήταν και Ανηφόρα εξίσου – και τελικά η κλίση της δεν ήταν τόσο μεγάλη όσο νομίζαμε, ή όσο μας φαινόταν.

Πριν μπω στο αυτοκίνητο είδα τη μουριά. Εκανε πάντα τεράστιους μαύρους καρπούς, που έπεφταν από το βάρος τους και λέρωναν τον τόπο. Κάθισα πίσω από το τιμόνι και ετοιμάστηκα να βάλω μπρος, ατενίζοντας μια τελευταία φορά τα πάντα μέσα από το τζάμι. Σε αυτό το μέρος δεν ήξερες πού να πρωτοκοιτάξεις. Κάθε πέτρα, κάθε φυτό ήταν σαν μια καραμέλα που είχε ξεμείνει στο συρτάρι του παιδικού σου δωματίου. Εμενε καμιά μισή ώρα ακόμα φως και η μύτη του Ταϋγέτου προεξείχε πορτοκαλιά πάνω από τους λόφους.

Αφησα το κλειδί στη μίζα και ξαναβγήκα έξω. Πλησίασα τη μουριά. Με το νύχι μου έξυσα ελαφρώς το ξύλο. Κι όμως, κάπου εκεί είχα χτυπήσει με φόρα ένα βράδυ το κεφάλι μου. Θυμάμαι ακόμα: το μαλακό οστό του κρανίου μου άνοιξε ακαριαία για να υποδεχτεί τους ιστούς του δέντρου. Εγώ άρχισα αμέσως να τρέχω για το σπίτι, κλαίγοντας από τον πόνο, μα πιο πολύ για τον φόβο τού τι θα ακολουθούσε. Οσο έτρεχα, τόσο το σπίτι έμοιαζε να ξεμακραίνει. Και πηχτό αίμα έτρεχε στο πλάι του κεφαλιού και έμπαινε στο αφτί μου. Ζεστό, κατακόκκινο αίμα πελεκάνου.

Ο συγγραφέας Χρήστος Αρμάντο Γκέζος γεννήθηκε στη Χειμάρρα το 1988 και μεγάλωσε στη Σκάλα Λακωνίας. Το τελευταίο του βιβλίο, «Χάθηκε βελόνι», κυκλοφορεί από τις εκδ. Μεταίχμιο