«Κοιτάξτε να κάνετε τη δουλειά σας»

Ο πρόεδρος της Σερβίας κάλεσε το ΝΑΤΟ να «κάνει τη δουλειά του» στο Κόσοβο προειδοποιώντας ότι σε αντίθετη περίπτωση η Σερβία θα κινηθεί για να προστατεύσει τη μειονότητά της στην περιοχή. Το διάγγελμα του Αλεξάνταρ Βούτσιτς ακολούθησε την κατάρρευση των πολιτικών συνομιλιών μεταξύ των ηγετών της Σερβίας και του Κοσόβου, την προηγούμενη εβδομάδα, με τη μεσολάβηση της Ευρωπαϊκής Eνωσης στις Βρυξέλλες.

Η Σερβία, μαζί με τους συμμάχους της Ρωσία και Κίνα, αρνήθηκαν να αναγνωρίσουν τη διακήρυξη της ανεξαρτησίας του Κοσόβου το 2008. Η ΕΕ έχει επιβλέψει χρόνια ανεπιτυχών συνομιλιών για την εξομάλυνση των σχέσεων των δύο πλευρών, θεωρώντας την ως μία από τις βασικές προϋποθέσεις για την τελική ένταξη του Κοσόβου και της Σερβίας στο μπλοκ των 27 κρατών. «Δεν έχουμε πού να πάμε, βρισκόμαστε στη γωνία», είπε ο Βούτσιτς.

«Θα σώσουμε τον λαό μας από διώξεις και πογκρόμ, αν το ΝΑΤΟ δεν θέλει να το κάνει». Υποστήριξε επίσης ότι οι αλβανικές «συμμορίες» του Κοσόβου πρέπει να σταματήσουν να περνούν στο Βόρειο Κόσοβο, όπου ζουν οι περισσότεροι Σέρβοι της επαρχίας.

Υπάρχουν έντονοι φόβοι στη Δύση ότι η Ρωσία θα μπορούσε να ενθαρρύνει τη σύμμαχό της Σερβία σε μια ένοπλη επέμβαση στο Βόρειο Κόσοβο που θα αποσταθεροποιήσει περαιτέρω τα Βαλκάνια και να στρέψει εκεί ένα μέρος της διεθνούς προσοχής που τώρα είναι στραμμένο στον πόλεμο της Ρωσίας με την Ουκρανία.

Σχεδόν 4.000 στρατιώτες ειρηνευτικών δυνάμεων υπό την ηγεσία του ΝΑΤΟ έχουν σταθμεύσει στο Κόσοβο μετά τον πόλεμο του 1998-99 και οποιαδήποτε ένοπλη επέμβαση εκεί από τη Σερβία ή τη Ρωσία θα σήμαινε μεγάλη κλιμάκωση μιας σύγκρουσης που βράζει στην Ευρώπη. Μετά την κατάρρευση των συνομιλιών με τη μεσολάβηση της ΕΕ, στρατιώτες των ειρηνευτικών δυνάμεων του ΝΑΤΟ στο Κόσοβο έχουν αναπτυχθεί σε κεντρικούς δρόμους στο βόρειο τμήμα του, λέγοντας ότι είναι έτοιμοι να προστατεύσουν την ελευθερία μετακίνησης για όλες τις πλευρές.

Οι εντάσεις μεταξύ Σερβίας και Κοσόβου ενισχύθηκαν εκ νέου τον περασμένο μήνα, όταν η κυβέρνηση του Κοσόβου με επικεφαλής τον πρωθυπουργό Αλμπιν Κούρτι δήλωσε ότι τα σερβικά έγγραφα ταυτότητας και οι πινακίδες κυκλοφορίας των οχημάτων δεν θα ισχύουν πλέον στην επικράτεια του Κοσόβου. Η Σερβία εφαρμόζει τα ίδια μέτρα για τους πολίτες του Κοσόβου που περνούν στη Σερβία τα τελευταία 10 χρόνια. Οι Σέρβοι της μειονότητας στο Κόσοβο αντέδρασαν με οργή στις προτεινόμενες αλλαγές, βάζοντας οδοφράγματα, ηχώντας σειρήνες αεροπορικής επιδρομής και πυροβολώντας στον αέρα και προς την κατεύθυνση των αστυνομικών του Κοσσυφοπεδίου. Κανείς δεν τραυματίστηκε.

Κάτω από προφανείς πιέσεις από τη Δύση, ο Κούρτι ανέβαλε την εφαρμογή του μέτρου για έναν μήνα, έως την 1η Σεπτεμβρίου, οπότε και αναμένονται περισσότερα προβλήματα εάν δεν επιτευχθεί συμβιβασμός μέχρι τότε. Ο Βούτσιτς τόνισε ότι η Σερβία θα «δουλέψει σκληρά» για να καταλήξει σε μια «συμβιβαστική λύση τις επόμενες 10 ημέρες» και κατηγόρησε την κοσοβάρικη ηγεσία ότι «ενδιαφέρεται μόνο για την κατάργηση οποιουδήποτε ίχνους του σερβικού κράτους στο Κόσοβο». Εκτίμησε ότι από το 1999 διεξάγεται ένας δύσκολος και επίπονος αγώνας για την επιβίωση του σερβικού λαού στο Κοσσυφοπέδιο. Και κατέληξε: «Τώρα είναι αποφασισμένοι να διώξουν τους Σέρβους από το βόρειο τμήμα του Κοσόβου. Το βασικό μήνυμα προς τους Σέρβους στο Κόσοβο είναι πως, ό,τι και να συμβεί, δεν θα υπάρχουν αυτοκινητοπομπές προσφύγων και θα σώσουμε τον λαό μας από το πογκρόμ».

Ο υπουργός Εσωτερικών του Κοσόβου Τσελάλ Σβέκλα επισκέφθηκε την Κυριακή τις αστυνομικές μονάδες του Κοσόβου που βρίσκονται κοντά στα βόρεια σύνορα με τη Σερβία, λέγοντας ότι ελπίζει ότι δεν θα υπάρξει πρόβλημα όταν αρχίσουν τα νέα μέτρα την 1η Σεπτεμβρίου. «Το κοινό μας συμφέρον εδώ είναι ότι αυτή η γη είναι δική μας και δεν θα την εγκαταλείψουμε με κανένα τίμημα», είπε.