Θα συνεχίσουν τις συνομιλίες τους Σερβία και Κόσοβο

Οι ηγέτες της Σερβίας και του Κοσόβου δεν κατάφεραν να βρουν λύση στα προβλήματα των δύο πλευρών, στη συνάντηση που είχαν χθες στις Βρυξέλλες, αλλά συμφώνησαν σε περαιτέρω συνομιλίες τις επόμενες ημέρες σε μια προσπάθεια να εκτονωθεί η ένταση που υπάρχει, δήλωσε ο επικεφαλής εξωτερικής πολιτικής της ΕΕ Ζοζέπ Μπορέλ. «Δυστυχώς, δεν καταλήξαμε ακόμη σε συμφωνία, αλλά δεν τελειώσαμε. Και οι δύο ηγέτες συμφώνησαν ότι η διαδικασία πρέπει να συνεχιστεί, γι’ αυτό και θα συνεχίσουν τις συζητήσεις τις επόμενες ημέρες» πρόσθεσε μιλώντας σε δημοσιογράφους έπειτα από τις συνομιλίες που είχε με τον σέρβο πρόεδρο Αλεξάνταρ Βούτσιτς και τον πρωθυπουργό του Κοσόβου Αλμπίν Κούρτι.

«Υπάρχει ακόμη χρόνος μέχρι την 1η Σεπτεμβρίου, δεν τα παρατάω» κατέληξε ο Μπορέλ αναφερόμενος στην προθεσμία για τη διαμάχη για τις πινακίδες μεταξύ των δύο πλευρών. Το βράδυ της Τετάρτης είχε συναντηθεί με τους δύο ηγέτες ο ειδικός εντεταλμένος της ΕΕ Μιροσλάβ Λάιτσακ, σε μια προσπάθεια να γεφυρώσει τις μεγάλες διαφορές που υπάρχουν – κάτι που δείχνει τη βαθιά ανησυχία των Βρυξελλών για τις εντάσεις οι οποίες έχουν αναζωπυρωθεί στην περιοχή τους τελευταίους μήνες.

Στο επίκεντρο του ζητήματος είναι οι πινακίδες των αυτοκινήτων και τα δελτία ταυτότητας – η κυβέρνηση στην Πρίστινα εισήγαγε έναν νέο νόμο που, ουσιαστικά, θα απαιτεί από τους Σέρβους στο Βόρειο Κόσοβο να χρησιμοποιούν κοσοβάρικες πινακίδες και ταυτότητες αντί για σερβικές. Κάτι αντίστοιχο έχει επιβάλει η Σερβία στους Κοσοβάρους που ζουν στο έδαφός της. Ολα αυτά μπορεί να φαίνονται ασήμαντα αλλά σε μέρη με μακροχρόνιες εθνοτικές εντάσεις τα σύμβολα έχουν σημασία. Η απόφαση ήταν να εφαρμοστεί στις αρχές του μήνα, όμως επειδή σημειώθηκε μεγάλη ένταση αναβλήθηκε για τις αρχές Σεπτεμβρίου. Αυτό σημαίνει ότι πρέπει να βρεθεί άμεσα κάποια λύση, για να αποφευχθούν βίαια επεισόδια που είναι άγνωστο πού θα οδηγήσουν.

Ο αρχηγός του ΝΑΤΟ Γενς Στόλτενμπεργκ, ο οποίος συνάντησε και τους δύο ηγέτες χωριστά στην έδρα του ΝΑΤΟ την Τετάρτη, προέτρεψε τους πάντες να αποφύγουν την κλιμάκωση. «Καλώ όλες τις πλευρές να επιδείξουν αυτοσυγκράτηση και να αποφύγουν τη βία» είπε. «Ενώ η κατάσταση στο έδαφος έχει βελτιωθεί, είναι ευθύνη όλων των μερών, ιδιαίτερα των αξιωματούχων από το Βελιγράδι και την Πρίστινα, να αποτρέψουν ξανά την κλιμάκωση». Πρόσθεσε πάντως ότι το ΝΑΤΟ, το οποίο έχει σχεδόν 4.000 στρατιώτες σταθμευμένους στο Κοσσυφοπέδιο και έχει αυξήσει την παρουσία του εκεί τους τελευταίους μήνες, είναι έτοιμο να ενισχύσει τις δυνάμεις του εάν χρειαστεί, υποστηρίζοντας ότι η παρουσία τους βοηθά στη σταθεροποίηση της περιοχής και στην αποτροπή της κλιμάκωσης. Στρατιώτες υπό την επίβλεψη του ΝΑΤΟ, υποστηριζόμενοι από ελικόπτερα, επέβλεψαν την αφαίρεση των οδοφραγμάτων που είχαν στηθεί από τους Σέρβους του Κοσόβου σε ένδειξη διαμαρτυρίας για τους νέους νόμους στις αρχές του μήνα.

Μιλώντας στο Politico πριν από τη χθεσινή συνάντηση, ο κοσοβάρος πρωθυπουργός  Κούρτι τόνισε ότι «υπάρχει αυξημένος κίνδυνος» κλιμάκωσης στην περιοχή και πρόσθεσε ότι ελπίζει πως η, υπό την ηγεσία του ΝΑΤΟ, δύναμη του Κοσσυφοπεδίου θα αποτρέψει «οποιαδήποτε επανάληψη αυτών των οδοφραγμάτων, που εμποδίζουν την ελευθερία κινήσεων αλλά και την ασφάλεια των αστυνομικών δυνάμεων και των πολιτών μας».

Ο πόλεμος της Ρωσίας στην Ουκρανία έχει προσθέσει μια νέα διάσταση στην κατάσταση. Ο ρώσος πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν εξισώνει εδώ και καιρό τις επιθέσεις του στην Ουκρανία με τον βομβαρδισμό της Γιουγκοσλαβίας από το ΝΑΤΟ και την υποστήριξη του Κοσόβου. Εν τω μεταξύ, η συνεχιζόμενη σχέση του Βελιγραδίου με τη Μόσχα έχει εκνευρίσει τις περισσότερες χώρες της Ευρωπαϊκής Ενωσης, με τον Κούρτι να χαρακτηρίζει πρόσφατα τον Βούτσιτς «μικρό Πούτιν». Η Σερβία απέρριψε με οργή τις κατηγορίες ότι βρίσκεται πολύ κοντά στο Κρεμλίνο, παρά το γεγονός ότι είναι μια από τις λίγες ευρωπαϊκές χώρες που δεν παίρνουν μέρος στις δυτικές κυρώσεις εις βάρος της Μόσχας.

Παρά τις τρέχουσες δυσκολίες, η ΕΕ έχει σημαντική επιρροή στις συνομιλίες Πρίστινας – Βελιγραδίου. Αλλωστε, τόσο η Σερβία όσο και το Κόσοβο βρίσκονται στην ενταξιακή πορεία στην ΕΕ και θέλουν να γίνουν τελικά μέλη της Ενωσης. Ωστόσο πολλοί Σέρβοι έχουν απογοητευθεί με τον αργό ρυθμό των ενταξιακών διαπραγματεύσεων στην ΕΕ και  αρκετές χώρες της ΕΕ εξακολουθούν να μην αναγνωρίζουν το Κοσσυφοπέδιο – προφανώς ένα τεράστιο εμπόδιο στις φιλοδοξίες του για ένταξη στην Ενωση.