Διαφωνούν ακόμα και σήμερα

Εχουν περάσει 56 χρόνια, και όμως το περίφημο τρίτο γκολ των Αγγλων (και δεύτερο του Τζεφ Χαρστ) στην παράταση εκείνου του τελικού του Παγκοσμίου Κυπέλλου του 1966 συζητείται ακόμα. Πέρασε ή όχι η μπάλα τη γραμμή; Αυτό είναι το αιώνιο ερώτημα που στοιχειώνει ακόμα τους Γερμανούς και κάνει τους Αγγλους να θυμούνται το μοναδικό κύπελλο μεγάλης διοργάνωσης που έχουν στην τροπαιοθήκη τους.

Η αδρεναλίνη είχε χτυπήσει κόκκινο εκείνο το βράδυ της 30ής Ιουλίου (σαν σήμερα) του 1966, με την Αγγλία να είναι ισόπαλη με τη Δυτική Γερμανία 2-2 και τον τελικό του Μουντιάλ να βρίσκεται στο 101ο λεπτό της παράτασης.

Ο Τζεφ Χαρστ παίρνει την πάσα από τον Μπολ, γυρίζει το σώμα του και πέφτοντας σουτάρει. Η μπάλα χτυπάει στο εσωτερικό της οριζόντιας δοκού και σκάει στη γραμμή του τέρματος του Χανς Τιλκόφσκι. Πέρασε όλη τη γραμμή ή μήπως όχι;

Ο έμπειρος ελβετός διαιτητής Γκότφριντ Ντινστ δεν έχει ξεκάθαρη εικόνα και κατευθύνεται προς τον Αζέρο (πολίτης της Σοβιετικής Ενωσης τότε) επόπτη Τόφικ Μπαχράμοφ, ο οποίος όμως ήδη έχει πάρει την απόφασή του και δείχνει σέντρα στην πιο αμφιλεγόμενη φάση στην ιστορία των τελικών του Παγκοσμίου Κυπέλλου. «Δεν με ενδιέφερε να δω εάν πέρασε ή όχι τη γραμμή καθώς μόλις έγινε το σουτ η μπάλα είχε σκάσει στο εσωτερικό της εστίας ψηλά. Συνεπώς δεν χρειαζόταν καν να περιμένω να δω την πορεία της στο έδαφος», είχε γράψει χρόνια αργότερα στην αυτοβιογραφία του ο αζέρος ρέφερι, αλλά οι Γερμανοί είχαν και μια άλλη ιστορία να διηγηθούν.

Εκδίκηση;

Σύμφωνα με τον… γερμανικό αστικό μύθο και με δεδομένο ότι ο Μπαχράμοφ είχε πολεμήσει με τη Σοβιετική Ενωση κατά των Γερμανών στον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, λίγο πριν πεθάνει, άρρωστος πλέον στο κρεβάτι του, ρωτήθηκε από τον γιο του Μπάχραμ.

«Πατέρα, γιατί μέτρησες τελικά αυτό το γκολ;».

Ο Μπαχράμοφ, χαμογελώντας, ψέλλισε απλά μία λέξη:

«Στάλινγκραντ»!

Η Δυτική Γερμανία στον ημιτελικό είχε αποκλείσει τη Σοβιετική Ενωση (2-1) και γερμανοί δημοσιογράφοι της εποχής υποστήριξαν ότι έπαιξε και αυτό τον ρόλο του στην απόφασή του.

«Ημουν πολύ κοντά και μπορώ να διαβεβαιώσω ότι η μπάλα δεν πέρασε ποτέ τη γραμμή», είχε δηλώσει αρκετά χρόνια μετά ο γερμανός άσος Χέλμουτ Χάλερ που είχε ανοίξει το σκορ για τη Δυτική Γερμανία σε εκείνο τον τελικό. Πολύ κοντά στη φάση όμως ήταν και ο άγγλος επιθετικός Ρότζερ Χαντ που αμέσως πανηγύρισε και δεν κυνήγησε καν τη φάση.

«Ναι, γιατί η μπάλα είχε περάσει τη γραμμή», είπε και αυτός αργότερα. Οι Γερμανοί κάποια χρόνια μετά βάσισαν τα λεγόμενά τους σε μια ερασιτεχνική λήψη από κάμερα φιλάθλου, ενώ αργότερα επιστρατεύτηκε η τεχνολογία.

Σχεδόν τριάντα χρόνια μετά τον τελικό, το 1995, μηχανολόγοι του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης έβαλαν κάτω όλα τα δεδομένα και τα επεξεργάστηκαν σε μια προσομοίωση σε υπολογιστή, χρησιμοποιώντας τα πιο εξελιγμένα μέσα της εποχής, και κατέληξαν ότι η μπάλα ποτέ δεν πέρασε ολόκληρη τη γραμμή της εστίας, χρειαζόταν άλλα 7,6 εκατοστά για να συμβεί. Ακολούθησαν ισραηλινοί επιστήμονες που αντίστοιχα υποστήριξαν με τεχνικά μέσα ότι το γκολ ήταν κανονικό, μέχρι που το 2016, μισό αιώνα μετά τον τελικό, το αγγλικό ειδησεογραφικό δίκτυο Sky Sports, μαζί με την τεχνογνωσία των Opta και EA Sports (που χρησιμοποιείται στην Πρέμιερ Λιγκ), ήρθε να δώσει την επιστημονική λύση. Ορθώς μέτρησε το γκολ, ήταν το συμπέρασμα.

Η… κατάρα

Ο Τζεφ Χαρστ πέτυχε χατ τρικ (ο μοναδικός παίκτης στην Ιστορία που έχει καταφέρει κάτι τέτοιο σε τελικό) και η Αγγλία πήρε το πρώτο (και μοναδικό μέχρι σήμερα) Παγκόσμιο Κύπελλο. Από τότε, όχι μόνο δεν κέρδισε ξανά σε νοκάουτ αγώνα σε μεγάλη διοργάνωση τη Γερμανία (μέχρι τον περσινό αγώνα στους 16 του Euro 2020), αλλά αποκλειόταν με κάθε τρόπο (με 3-2 από 2-0 που είχε προηγηθεί στον προημιτελικό του Μουντιάλ 1970, στα πέναλτι στον ημιτελικό του Μουντιάλ 1990 και του Euro 1996), με αποκορύφωμα τον αποκλεισμό στους 16 του Μουντιάλ της Νότιας Αφρικής (2010), όπου δεν μέτρησε γκολ του Φρανκ Λάμπαρντ (για το 2-2), με την μπάλα να έχει περάσει πάνω από ένα μέτρο μέσα από τη γραμμή του Νόιερ!

Οι Γερμανοί μίλησαν για εκδίκηση.

Ο Τόφικ Μπαχράμοφ έδωσε το όνομά του στο εθνικό στάδιο του Αζερμπαϊτζάν (δεσπόζει στην είσοδο το άγαλμά του) μετά θάνατον, ενώ το στάδιο ονομαζόταν αρχικά Στάδιο Στάλιν και μετά Στάδιο Λένιν.

Ηταν ο ίδιος επόπτης που δεν είδε την παράβαση των Γερμανών (χέρι του Σνέλιγκερ) στο 90ό λεπτό και στη συνέχεια της φάσης ο Βέμπερ ισοφάρισε για τους Δυτικογερμανούς στέλνοντας το παιχνίδι στην παράταση.