Οταν οι Γάλλοι τιμούν τους… Γάλλους

1               Ο απαγορευμένος έρωτας που κρύβεται πίσω από ένα από τα διασημότερα μνημεία της Γαλλίας είναι το θέμα της ταινίας «Αϊφελ» που αποκαλύπτει την άγνωστη ιστορία που έπαιξε καθοριστικό ρόλο στην κατασκευή του Πύργου του Αϊφελ από τον Αλφρέντ Αϊφέλ. Η ταινία του Μαρτίν Μπουρμπουλόν στην οποία πρωταγωνιστεί ο Ρομέν Ντουρί στον ρόλο του τίτλου δίπλα στην ανερχόμενη Εμα Μάκι του «Sex Education» και του «Εγκλημα στον Νείλο», προβάλλεται από την περασμένη Πέμπτη στις αίθουσες και είναι ένας «φόρος τιμής» στον άνθρωπο που άλλαξε για πάντα τον παριζιάνικο ουρανό. Το γαλλικό σινεμά αποφασίζει κατά καιρούς να τιμά τέτοια εμβληματικά πρόσωπα και η αλήθεια είναι ότι όταν οι Γάλλοι τιμούν του Γάλλους, δεν «πιάνονται» από κανέναν…

Η παρακάτω λίστα μας θυμίζει γιατί.

2               Καμίλ Κλοντέλ, Ογκίστ Ροντέν «Καμίλ Κλοντέλ» (Camille Claudel, 1988)

Η Ιζαμπέλ Ατζανί κέρδισε τη δεύτερη μέχρι σήμερα υποψηφιότητά της για το Οσκαρ Α’ γυναικείου ρόλου, υποδυόμενη τη χαρισματική γλύπτρια αλλά τραγική προσωπικότητα Καμίλ Κλοντέλ (1864 – 1943) η καριέρα της οποίας ξεκίνησε στο πλευρό του Ογκίστ Ροντέν (1840 -1917) που στην ταινία φέρει τη μορφή του Ζεράρ Ντεπαρντιέ. Η θυελλώδης αλλά και τοξική σχέση τους είναι που ενδιαφέρει κατά κύριο λόγο τον σκηνοθέτη Μπρουνό Νιτιέν, ενώ ο εγκλεισμός της Κλοντέλ σε ψυχιατρική κλινική ήταν η βάση μιας άλλης ταινίας, της «Camille Claudel 1915» (2013) του Μπρουνό Ντιμόν με τη Ζιλιέτ Μπινός στον ρόλο. Η «Καμίλ Κλοντέλ» προτάθηκε και για το Οσκαρ διεθνούς ταινίας.

3               Πολ Σεζάν, Εμίλ Ζολά «Σεζάν και Ζολά» (Cezanne et moi, 2016)

Καταγραφή του χρονικού της μακρόχρονης αλλά και ανορθόδοξης φιλίας ανάμεσα σε δύο μεγάλες μορφές της Γαλλίας, τον ζωγράφο Πολ Σεζάν (1839 – 1906) και τον συγγραφέα Εμίλ Ζολά (1840 –  1902). Με βαρόμετρο τον αυτοκαταστροφικό χαρακτήρα του Σεζάν (Γκιγιόμ Γκαγιέν) η σκηνοθέτρια Ντανιέλ Τομσόν καταγράφει όλα τα στάδια αυτής μιας πραγματικά ιδιάζουσας σχέσης που μάλιστα είχε τις ρίζες της στα σχολικά τους χρόνια των Σεζάν – Ζολά καθώς και τη ζωή τους στο Παρίσι. Σημαντικό ρόλο στον κλονισμό της φιλίας τους έπαιξε η απότομη καλλιτεχνική επιτυχία που βρήκε εν ζωή ο Ζολά (Γκιγιόμ Κανέ), κάτι που δεν συνέβη ποτέ με τον Σεζάν.

4               Πολ Γκογκέν «Γκογκέν» (Gauguin – Voyage de Tahiti, 2017)

Στην περίοδο που ο μεταϊμπρεσιονιστής γάλλος ζωγράφος Πολ Γκογκέν (Βενσάν Κασέλ) πέρασε στην Πολυνησία όπου πήγε στις αρχές της τελευταίας δεκαετίας του 19ου αιώνα και εκεί πέθανε το 1903 σε ηλικία 54 ετών είναι εξ ολοκλήρου αφιερωμένη η βιογραφική ταινία του Εντουάρ Ντελίκ. Το στενάχωρο «πορτρέτο» ενός γνήσια ασυμβίβαστου καλλιτέχνη που πνιγόταν στα ουτοπικά οράματα της επιτυχίας και έπεφτε διαρκώς σε τοίχο. Αλλά και που παρά τις απανωτές απογοητεύσεις δεν το έβαζε ποτέ κάτω. O «Γκογκέν» είναι επίσης μια ερωτική ιστορία, καθώς ο σκηνοθέτης εξετάζει με ενδιαφέρον τη σχέση του ζωγράφου με μια νεαρή Ταϊτινή, η οποία έγινε μούσα του.

5               Εντίθ Πιαφ «Ζωή σαν τριαντάφυλλο» (La vie en rose, 2007)

Η σπαρακτική, εντελώς ανορθόδοξα φτιαγμένη κινηματογραφική βιογραφία της σπουδαίας αλλά και αυτοκαταστροφικής γαλλίδας τραγουδίστριας Εντίθ Πιαφ (1915 – 1963), «μετακινείται» με φοβερή άνεση στον χρόνο και έχει ως μεγάλο πλεονέκτημα την ερμηνεία μιας καταπληκτικής Μαριόν Κοτιγιάρ που στην κυριολεξία μεταμορφώνεται, παίζοντας την Πιαφ σε αρκετές περιόδους της ζωής της. Δικαιότατα, αυτή η ταινία που σκηνοθέτησε ελεύθερα και με φαντασία ο Ολιβιέ Νταάν (σκηνοθέτης των «Πορφυρών ποταμιών») οδήγησε την Κοτιγιάρ στις υποψηφιότητες των βραβείων Οσκαρ. Η Κοτιγιάρ απέσπασε το Α’ γυναικείου ρόλου, στην πρώτη μάλιστα υποψηφιότητά της.

6               Ζακ Υβ Κουστό «Οδύσσεια» (L’ Odyssey, 2016)

Το όχι και τόσο φωτεινό «πορτρέτο» του διάσημου ωκεανολόγου, συγγραφέα και κινηματογραφιστή Ζακ Υβ Κουστό (1910 -1997) με τον Λαμπέρ Γουιλσόν στον ρόλο και σκηνοθετημένο πλουσιοπάροχα από τον Ζερόμ Σαλ (ανήκει στις ακριβότερες παραγωγές του γαλλικού κινηματογράφου). Θέαμα χορταστικό, με την «Καλυψώ», το αγαπημένο σκάφος του Κουστό, στα νερά της Νοτίου Αφρικής, της Κροατίας, ακόμα και της  Ανταρκτικής (απουσιάζει ωστόσο η Ελλάδα, τα νερά της οποίας επίσης εξερεύνησε ο Κουστό). Στην καρδιά της ιστορίας, η σχέση αγάπης – μίσους του Κουστό με τον μικρότερο γιο του, τον Φιλίπ (Πιερ Νινέ), ορίζει το σενάριο.

7               Ζαν Λικ Γκοντάρ «Γκοντάρ, αγάπη μου» (Le Redoutable, 2017)

Σκηνοθετημένη από τον Μισέλ Χαζαναβίσιους (The Artist) η ταινία πραγματεύεται μια μεταβατική περίοδο της ζωής του εκκεντρικού Ελβετού – αν και ταυτισμένου βεβαίως με τη Γαλλία – σκηνοθέτη Ζαν Λικ Γκοντάρ (1930 – ). «Ο Γκοντάρ πέθανε» έλεγε ο ίδιος ο Πάπας της Nouvel Vague στη δεκαετία του 1960 αμέσως μετά την ταινία του «Η Κινέζα». Ο Χαζαναβίσιους αναλύει τη σχέση του Γκοντάρ με τη γερμανίδα ηθοποιό Αν Βιαζέμσκι (Στέισι Μάρτιν), την οποία γνώρισε καλύτερα στα γυρίσματα της «Κινέζας» και παντρεύτηκε στα 17 της. Με «οδηγό» την αυτοβιογραφία της Βιαζέμσκι, ο σκηνοθέτης έφτιαξε ένα διασκεδαστικό πορτρέτο του μοναδικού ήρωά του δίνοντας την ευκαιρία στον Λουί Γκαρέλ να φτιάξει έναν «δικό του» Γκοντάρ.

8               Πιερ-Ογκίστ Ρενουάρ, Ζαν Ρενουάρ «Renoir» (2012)

To βιογραφικό δράμα του Ζιλ Μπουρντό εστιάζει στη σχέση του ζωγράφου Πιερ-Ογκίστ Ρενουάρ (1841- 1919) με τον γιο του, σπουδαίο κινηματογραφικό σκηνοθέτη Ζαν (1894 – 1979) τους οποίους υποδύονται αντιστοίχως οι Μισέλ Μπουκέ – Βενσάν Ροτιέ. Η ιστορία τοποθετείται στην Κυανή Ακτή το 1915 όταν ο Ζαν, τραυματίας Α’ Παγκοσμίου Πολέμου, είχε τις πρώτες κινηματογραφικές ανησυχίες του. Την ώρα όμως που η παλιά τέχνη δίνει τη σκυτάλη στην καινούργια, η μορφή στην οποία αποκρυσταλλώνεται η έμπνευση των δύο καλλιτεχνών είναι η ίδια, μια «αέρινη» γυναίκα (Κριστά Τερέ), καταλυτικό σύμβολο ζωής και έρωτα.

9               Φρανσουά Μιτεράν «Μιτεράν, ο περιπατητής του Πεδίου του Αρεως» (Le promeneur du Champ de Mars, 2005)

Ο Μισέλ Μπουκέ που τον περασμένο Απρίλιο πέθανε πλήρης ημερών στα 96 του στο Παρίσι, υπήρξε η κατάλληλη επιλογή για τον ρόλο του γάλλου πολιτικού ηγέτη Φρανσουά Μιτεράν (1916 – 1996) σε αυτή την ήρεμη ταινία του Ρομπέρ Γκεντγιάν που με βάση το βιβλίο του Ζορζ Μαρκ Μπεναμού «Le dernier Mitterrand» (Ο τελευταίος Μιτεράν) γίνεται κάτι σαν απολογισμός της ζωής του. Οι περίπατοι του προέδρου (το όνομα Μιτεράν δεν ακούγεται στην ταινία) γίνονται μαζί με τον δημοσιογράφο (Τζαλίλ Λεσπέρ) που τον βοηθά να συνθέσει τα απομνημονεύματά του και πάνω στη σχέση των δύο ανδρών αντανακλάται μια ολόκληρη εποχή επιτυχιών και αποτυχιών.

10               Σαρλ Ντε Γκωλ «De Gaulle» (2020)

Δεύτερη πρόσφατη επιτυχία του Λαμπέρ Γουιλσόν, που μετά τον ρόλο του Ζακ Υβ Κουστό στην «Οδύσσεια» (2016), ανέλαβε να ενσαρκώσει μια ακόμη μεγαλύτερη προσωπικότητα της πολιτικής ιστορίας της  πατρίδας του, τον Σαρλ Ντε Γκωλ (1890 – 1970). Η ταινία του Γκαμπριέλ Ντε Μπομέ περιορίζεται στο 1940, όταν ο Ντε Γκωλ, από χαμηλόβαθμος αξιωματικός στον οποίο δεν έδινε κανείς ιδιαίτερη σημασία  κατάφερε να γίνει η φωνή της Γαλλίας μέσω των ραδιοφωνικών εκπομπών του στο BBC στο Λονδίνο, οι οποίες ενθάρρυναν εκατομμύρια Γάλλους στον αγώνα κατά της κυριαρχίας των ναζιστών.