Ούτε στο Διάστημα ούτε πουθενά: Οι Ρώσοι τερματίζουν την παρουσία τους στον ISS

Στις 15 Ιουλίου, δηλαδή λιγότερο από δύο εβδομάδες νωρίτερα, η αμερικανική NASA και η ρωσική διαστημική υπηρεσία Roscosmos ανακοίνωναν την υπογραφή μιας συμφωνίας για την πραγματοποίηση κοινών πτήσεων από και προς τον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό. Ετσι, οι ρώσοι αστροναύτες θα είχαν τη δυνατότητα να πετούν με κατασκευασμένα στις ΗΠΑ διαστημικά οχήματα (δημόσια και ιδιωτικά), ενώ οι Αμερικανοί θα συνέχιζαν να κάνουν χρήση του θρυλικού Soyuz.

«Η συμφωνία είναι προς το συμφέρον της Ρωσίας και των Ηνωμένων Πολιτειών και να προωθήσει την ανάπτυξη της συνεργασίας εντός του πλαισίου του προγράμματος του ISS» σημείωνε τότε η σχετική ανακοίνωση της Roscosmos. Από αυτή την άποψη, λοιπόν, είναι λογική η έκπληξη που ένιωσαν αρκετοί με τις δηλώσεις του επικεφαλής της ρωσικής υπηρεσίας Γιούρι Μπορίσοφ, ο οποίος δημοσιοποίησε την απόφαση για τερματισμό της ρωσικής παρουσίας στον ISS μετά το 2024. Το έτος, δηλαδή, που λήγει η τρέχουσα περίοδος πιστοποίησης της ασφαλούς λειτουργίας του – αν και η NASA έχει διαμηνύσει ότι μπορεί άνετα να παραταθεί μέχρι το 2030.

«Η απόφαση να εγκαταλείψουμε τον σταθμό μετά το 2024 έχει ληφθεί. Εκτιμώ ότι μέχρι τότε θα έχουμε αρχίσει να κατασκευάζουμε έναν ρωσικό διαστημικό σταθμό σε τροχιά» σημείωσε ο ίδιος κατά τη συνάντησή του με τον Βλαντίμιρ Πούτιν. Οπως θα θυμούνται πολλοί, ο Μπορίσοφ είχε διοριστεί από τον πρόεδρο της Ρωσίας στη θέση του επικεφαλής της Roscosmos στις αρχές του μήνα – αποδεικνύεται δε ότι πίσω από την κίνησή του αυτή κρυβόταν ένα συγκεκριμένο σχέδιο.

Αλλωστε, ο ISS είχε εξαρχής αποτελέσει ένα σύμβολο αρμονικής συνύπαρξης μεταξύ Δύσης και Ρωσίας μετά το τέλος του Ψυχρού Πολέμου και αποτελούσε, μέχρι προχθές τουλάχιστον, ένα από τα τελευταία πεδία συνεργασίας μεταξύ τους. Κι αυτό, προφανώς, εκτιμήθηκε ότι δεν μπορεί να συνεχιστεί στο φόντο του πολέμου στην Ουκρανία, των κυρώσεων κατά της Μόσχας και του ρήγματος που έχει προκληθεί. Πολύ περισσότερο καθώς το Διάστημα θα αποτελέσει ένα από τα πεδία ανταγωνισμού μεταξύ των δύο πλευρών για τα επόμενα χρόνια και δεκαετίες – με αποτέλεσμα να μοιάζει πολύ μακρινό το 1975, όταν αμερικανοί και σοβιετικοί κοσμοναύτες έδωσαν για πρώτη φορά τα χέρια ευρισκόμενοι σε τροχιά.

Από την πλευρά της, η NASA εξέφρασε τη λύπη της για την εξέλιξη, σημειώνοντας ότι δεν έχει ενημερωθεί επισήμως για τις προθέσεις του εταίρου της. Αξίζει να σημειωθεί, επίσης, ότι αρκετοί αμφισβητούν τη δυνατότητα των Ρώσων να στηρίξουν ένα δικό τους διαστημικό πρόγραμμα (κάτι για το οποίο μιλούν εδώ και πολύ καιρό) λόγω των προβλημάτων στην οικονομία τους και των κυρώσεων που τους στερούν την πρόσβαση σε κρίσιμη τεχνολογία και απαραίτητα υλικά. Ορισμένοι, μάλιστα, κάνουν λόγο για μπλόφα του Πούτιν, στην προσπάθειά του να κερδίσει ανταλλάγματα – «θυμηθείτε ότι το καλύτερο παιχνίδι των Ρώσων είναι το σκάκι» δήλωσε με νόημα ο πρώην καναδός αστροναύτης Κρις Χάντφιλντ.