«Παραδώσαμε όρθια τη χώρα, ζήσαμε διακινδυνεύσεις στα σιωπηρά»

«Θα μπορούσαμε να έχουμε ανεβάσει ροκ όπερα με τον Αντώνη. Δεν το κάναμε». Με αυτή τη φράση, ο Ευάγγελος Βενιζέλος έδωσε την ουσία του βιβλίου του, της ιστορικής διαδρομής που περιγράφει στις συναντήσεις του με τον Γιώργο Κουβαρά. Ουσία γιατί οι δύο κεντρικοί ομιλητές που πήραν τον λόγο, ο Γιώργος Ζανιάς που βρέθηκε πλάι στον Βενιζέλο τις πιο δύσκολες στιγμές της διαπραγμάτευσης, και ο Χρήστος Χωμενίδης, που είχε την ευκαιρία να διαβάσει το βιβλίο πριν αυτό τυπωθεί, εξήγαγαν το ίδιο συμπέρασμα. Οταν βρέθηκε στη θέση του υπουργού Οικονομικών – και αργότερα, στον σχηματισμό της συγκυβέρνησης – ο Βενιζέλος θα μπορούσε να έχει υποκύψει στο «ουάου» που ήρθε τον Ιανουάριο του 2015, όμως δεν το έκανε.

Και οι δύο ομιλητές μίλησαν για τη σημαδιακή συνάντησή του με τον Βόλφγκανγκ Σόιμπλε, τον Σεπτέμβριο του 2011 στο περιθώριο της άτυπης συνόδου, όταν με μάρτυρες μόνο τον Ζανιά και τον Ασμουνσεν αρνήθηκε και να συζητήσει την πιθανότητα Grexit.

ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΜΕ ΤΗΝ ΑΛΗΘΕΙΑ. «Λυπάμαι που δεν είχαμε τον Λάνθιμο στο ξενοδοχείο» είπε ο Ζανιάς, περιγράφοντας τη δική του οπτική εκείνης της νύχτας. «Βρήκαμε μια άκρη σε ένα μπαρ, μόνο ένας μπάρμαν ήταν μέσα. Εκείνη τη στιγμή ο σκηνοθέτης θα μπορούσε να δείξει μια κάτοψη, των 27 χωρών να διασκεδάζουν και τη δική μας εθνική μοναξιά» είπε. «Εκεί ο Βενιζέλος πήρε τηλέφωνο τον πρωθυπουργό, γιατί ξέραμε πως ό,τι έλεγε τότε ο Σόιμπλε θα γινόταν σε λίγο πολιτική της ερωζώνης. Γιατί δεν δημοσιοποιήθηκε η συνάντηση; Γιατί αν την είχαμε δημοσιοποιήσει, την επόμενη μέρα θα είχαν αδειάσει οι τράπεζες». Μιλώντας για τον Βενιζέλο, ο Ζανιάς  μιλάει για τον τρόπο που ο πρώην πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ περιέγραψε την περίοδο της κρίσης, ως εργαστήριο στο οποίο οι Ευρωπαίοι έμαθαν να συμπληρώνουν την ατελή κατασκευή τους, και ως εκκολαπτήριο της πλατείας των Αγανακτισμένων. «Επιχειρεί σε ολόκληρο το βιβλίο μια συνάντηση με την αλήθεια», είπε, παρότι «ο κάθε λαός απαιτεί την αλήθεια, αλλά προτιμάει στο τέλος ένα ωραίο ψέμα (…) Ελπίζω να μάθαμε να μιλάμε μεταξύ μας». Μιλώντας για την ίδια φθινοπωρινή βραδιά του 2011, ο Χρήστος Χωμενίδης τις περιέγραψε ως τις προσωπικές Θερμοπύλες του Βενιζέλου, τις οποίες φύλαξε ένας πολιτικός «κάθε άλλο από πορφυρογέννητος, κάθε άλλο από γόνος». Σύμφωνα με τον Χωμενίδη, «κρατικό στοιχείο της πολιτικής είναι πως χτίζεις πάνω σε κινούμενη άμμο. Τι μένει; Μια αίσθηση προσωπικής ικανοποίησης, πως έπραξες το σωστό, πως άντεξες».

ΣΥΝΑΙΣΘΗΣΗ ΤΗΣ ΕΥΘΥΝΗΣ. Ο ίδιος ο Βενιζέλος, μιλώντας για εκείνες τις ημέρες, τόνισε πως «είχαμε συναίσθηση της ευθύνης μας, παραδώσαμε όρθια τη χώρα, ζήσαμε διακινδυνεύσεις στα σιωπηρά». Εξηγώντας γιατί διάλεξε τη συγκεκριμένη ημερομηνία για την παρουσίασή του, ενέταξε το βιβλίο «εντός του πλαισίου των εορτασμών για το τέλος της επταετίας, ως ευκαιρία να τα ξανασκεφτούμε όλα». Οπως είπε «αυτή είναι η δοκιμασία της Μεταπολίτευσης και ο έλεγχός της. Κανείς δεν θέλει να θυμάται την οικονομική κρίση, κανείς δεν θέλει να έχει το βάρος της δημοσιονομικής επίγνωσης. Η δημοκρατία και ο λαϊκισμός έχουν μια γενετική σχέση και μοιραία».