Οι έντρομες δημοκρατίες

Το ερώτημα έχει πλέον καταστεί περίπου… υπαρξιακού επιπέδου: Υπάρχει ζωή μετά τον (κάθε) Ντράγκι; Φυσικά, είναι ρητορικό. Αλλά έτσι προκύπτει ένα άλλο, ακόμα πιο επώδυνο και πολύ πιο δύσκολο να απαντηθεί ερώτημα: Αφού προδήλως υπάρχει ζωή, τι είναι αυτό το κακό που έχει πάθει η Ευρώπη και τρέμει και τη σκιά της; Γιατί την πιάνει σύγκρυο κάθε φορά που ένας εκ των διαφόρων κατά καιρούς άνωθεν σωτήρων για τον α ή β λόγο τελικά πηγαίνει σπίτι του; Γιατί η Γηραιά Ηπειρος, που κάποτε βρισκόταν στην αιχμή της δημοκρατίας, σήμερα έχει πέσει εθελοντικά μάλιστα στα γόνατα και προσκυνά από μόνη της διαφόρους «πατερούληδες» που χωρίς αυτούς της κόβεται η ανάσα; Είναι δυνατόν; Και, όπως ήδη έγινε σαφές, δεν αφορά μόνο την Ιταλία, που μάλιστα αυτή τη στιγμή δείχνει μάλλον πιο ψύχραιμη από άλλες χώρες, που ανησυχούν σαν να τους έπεσε ο ουρανός στο κεφάλι. Μα είμαστε καλά; Σε τι πρωτόγνωρη παραλυτική ανυπαρξία έχουμε βυθιστεί και δεν μπορούμε να πάρουμε ανάσα; Τις πταίει;

Αυτή η τραγική συμπτωματολογία δείχνει με τον πιο απόλυτο τρόπο το πώς η Ευρώπη έχει τεθεί πλέον οριστικά στην ομηρεία ενός συστήματος κανόνων, οι οποίοι την έχουν δέσει χειροπόδαρα. Γιατί ο προσεκτικός παρατηρητής θα έχει μέχρι τώρα επισημάνει ότι εκείνοι που πρώτοι απ’ όλους τρέμουν δεν είναι άλλοι από αυτούς που δεν είναι σε θέση να τα βγάλουν πέρα με τον λεγόμενο «ζουρλομανδύα» του συμφώνου σταθερότητας και τους όρους του. Οι υπόλοιποι αρχίζουν και τρέμουν πιο μετά. Και κάποιοι, εκείνοι δηλαδή που το χειρίζονται όλο αυτό και εισπράττουν τα οικονομικά και πολιτικά οφέλη του, δεν τρέμουν καθόλου: Εν προκειμένω, φυσικά, το Βερολίνο. Με τα κτηνώδη αποθεματικά του και με τα παγίως αρνητικά ή σχεδόν αρνητικά εθνικά επιτόκια των ομολόγων του, τα οποία φυσικά και ουδέποτε θα εγκατέλειπε προς χάριν ενός ενιαίου «ευρωπαϊκού» ομολόγου. Σωστά: Τρελοί είναι οι Γερμανοί; Οχι βέβαια. Τρελοί είναι όμως όσοι πίστεψαν, και πιστεύουν, ότι έχουν πραγματικά κοινή οικονομία μαζί τους και δεν έχουν ακόμη αντιληφθεί πού πατάνε και πού βρίσκονται.

Η αδιανόητη τρομολαγνεία σχετικά με τους σωτήρες που φεύγουν όχι απλώς παραβιάζει τις βασικές αρχές της δημοκρατίας, αλλά και της λογικής. Βέβαια, ο Ντράγκι είπε ότι απλώς ήθελε να λάβει «νέα συμφωνία» και ψήφο εμπιστοσύνης. Και όχι υπερεξουσίες. Στην πραγματικότητα όμως, ήθελε κάτι άλλο: Ηθελε να είναι μονόδρομος. Να αποτελεί λύση σωτηρίας. Κάτι που το είδαμε και εμείς εδώ, όπως και άλλες χώρες. Αυτό που αποκαλεί «ψήφο εμπιστοσύνης» δεν έχει αμιγώς κοινοβουλευτικό περιεχόμενο: Συνδέεται κυρίως με την έννοια του τρόμου. Χωρίς αυτήν, έρχεται η κατάρρευση. Πρόκειται για άμεσες απόρροιες των παρανοϊκών όρων του συμφώνου σταθερότητας και του Μάαστριχτ. Και αυτό είναι που εκμεταλλεύονται τα πολιτικά άκρα.

Το Ηνωμένο Βασίλειο άλλαξε σειρά πρωθυπουργών. Και πέρασε το Brexit, για το οποίο πολλοί διεθνώς απειλούσαν ψευδώς και τρομοκρατούσαν ευθέως τους πολίτες του ότι θα βουλιάξει στον πάτο της θάλασσας. Φυσικά, δεν συνέβη. Ασφαλώς ουδείς απολογήθηκε για τα ψεύδη και τις απειλές που δεν είχαν προηγούμενο. Ομως απέδειξε κάτι που οι πολίτες των κρατών της ΕΕ και ειδικά της ευρωζώνης θα έπρεπε να σκεφτούν: Υπάρχει ζωή μετά την τρομοκρατία, μετά τις απειλές, μετά το χάος που υποτίθεται ότι καραδοκεί αν δεν γίνουν όλα όπως τα επιθυμεί το Βερολίνο και τα εκφράζουν εκ μέρους του συνήθως οι Βρυξέλλες. Και μάλιστα, ένα Βερολίνο βαριά πλέον ένοχο για την ενεργειακή καταιγίδα που ήδη ζει η Ευρώπη και για την ακόμα μεγαλύτερη λαίλαπα που την απειλεί. Και για την οποία ουδείς είχε το σθένος να πει έστω μία κουβέντα, να απαιτήσει εξηγήσεις, αλλά και μια πραγματικά νέα, αληθινά ευρωπαϊκή πολιτική.