«Η επιθυμία να τελειώσει ο κύκλος του αίματος»

Bασισμένη στον «Αγαμέμνονα» του Αισχύλου, η «Κλυταιμνήστρα», που παρουσιάζει η φλαμανδική ομάδα tg Stan στο πλαίσιο του «Αισχύλου Project» στις 23 και 24 του μήνα, αποτελεί μια σύγχρονη, τολμηρή εκδοχή μιας ανεξάντλητης ιστορίας για την τιμή και την εκδίκηση. «Το πρόσωπο αυτό στον Αισχύλο δεν είναι ένα θετικό πρότυπο. Στη δική μας παράσταση που φτιάχνεται σήμερα και είναι μια καινούργια “μυθολογία” ψάχνουμε να βρούμε την πράξη και τι τη σταματάει και όχι μόνο ως αντεκδίκηση. Η παράσταση φεύγει από το στερεότυπο ότι το κακό συνεχίζεται και αυτό που φέρνει είναι η επιθυμία να τελειώσει ο κύκλος του αίματος. Γι’ αυτό και η Κλυταιμνήστρα δεν είναι μία» αναφέρει στο «ΝΣυν» η Μαρία Σκουλά, η οποία υποδύεται μία από τις Κλυταιμνήστρες της παράστασης, στο πλαίσιο του «2023 Ελευσίς Πολιτιστική Πρωτεύουσα της Ευρώπης».

Οι tg Stan, από τα σημαντικότερα σύνολα σύγχρονου θεάτρου στην Ευρώπη με ρηξικέλευθη αισθητική, προσεγγίζουν τις τρεις διαφορετικές εκδοχές του πρώτου μέρους της «Ορέστειας» με έναν ιδιαίτερο τρόπο. Συνδέουν την ποιητική δύναμη του πρωτότυπου έργου του Αισχύλου με την αγγλική μετάφρασή του από τον Τεντ Χιουζ με το «Λουτρό αίματος» του αυστριακού συγγραφέα Γκουστάβ Ερνστ, ένα έργο ωμής και διαμελισμένης ποίησης που ακολουθεί την οπτική της Κλυταιμνήστρας και όχι του Αγαμέμνονα. Συνδυάζοντας λόγο και χορό, η παράσταση προβάλλει το παράδοξο της διγλωσσίας των αρχαίων για τη θέση της γυναίκας στον κόσμο. «Λέμε ότι οι αρχαίοι έχουν δώσει φωνή στις γυναίκες, γιατί εκείνη την εποχή οι γυναίκες ήταν κλεισμένες μες στο σπίτι. Δεν πήγαιναν ούτε καν στο θέατρο και οι ρόλοι παίζονταν από άνδρες. Στον Αισχύλο, η Κλυταιμνήστρα, αν και είναι ένα πρόσωπο το οποίο είναι κατώτερο, παίρνει στα χέρια του δύναμη τέτοια όσο ένας άνδρας που μπορεί να έχει την εξουσία και να μιλάει δημόσια. Η Κλυταιμνήστρα μιλάει δημόσια, κάτι που είναι αλλόκοτο, ενώ θα έπρεπε να είναι μέσα. Για εμένα αυτό είναι το κλειδί» επισημαίνει η ηθοποιός, η οποία εμφανίζεται μαζί με τους Αντώνη Αντωνόπουλο, Ελένη Μολέσκη, τους Βέλγους Σάρα Χάεκ, Στινγκ Βαν Οπστάλ, τους χορευτές Σιν Ενοκσεν από τη Νορβηγία και τον Τζόσουα Σεραφίν από τις Φιλιππίνες και τη Γιολέντε ντε Κεερσμάεκερ.

ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΗ. Το πρώτο μέρος της «Ορέστειας», επικεντρώνεται στην ιστορία του Αγαμέμνονα και της Κλυταιμνήστρας. Ο βασιλιάς αποφασίζει να θυσιάσει την κόρη του Ιφιγένεια, για να εξασφαλίσει ευνοϊκό άνεμο για τα πλοία του στην Τροία. Κι όταν επιστρέφει, έχοντας κερδίσει τον Τρωικό Πόλεμο, η σύγκρουση με τη σύζυγό του είναι σφοδρή. Σε μια ιστορία όπου ο βιασμός και ο φόνος είναι πανταχού παρόντες, η Κλυταιμνήστρα δεν είναι απλά ένας χαρακτήρας που εκδικείται. Η ίδια επιλέγει να πολεμήσει τη βία με βία. Όχι από ευχαρίστηση όπως συμβαίνει στην περίπτωση του συζύγου της αλλά επειδή πιστεύει ότι είναι ο μόνος τρόπος να αμφισβητηθεί η αδικία κατά των γυναικών και των αθώων πολιτών. «Για μένα πολύ σημαντικό κομμάτι, αυτό το οποίο θα προσπαθήσω να το φέρω είναι αυτό της καταστροφής. Δηλαδή το πώς κάποιος πιστεύει ότι έχει δικαίωμα να καταστρέφει ό,τι ζωντανό υπάρχει. Θα προσπαθήσω να βρεθώ απέναντι σε αυτό, να εκθέσω αυτό το κομμάτι σε συνδυασμό με το κομμάτι της Ιφιγένειας. Το πώς δηλαδή για να μπορέσει κάποιος για να ξεκινήσει να καταστρέψει, να κάψει τον κόσμο πρέπει πρώτα να θυσιάσει ένα νέο κορίτσι, το οποίο είναι και κόρη του. Ανάμεσα στην επιθυμία για κατάκτηση, επιβολή και εξουσία όπως παρουσιάζεται και στο έργο, δεν υπάρχει καμία θηλυκή πλευρά. Πρέπει το οποιοδήποτε ζωντανό πλάσμα με δυνατότητα να φύγει από τη μέση. Αυτό είναι κάτι με ιντριγκάρει. Ας αφήσουμε τη ζωή, ας αφήσουμε τα πλάσματα μόνα τους να υπάρχουν. Πρέπει να αλλάξει ο κόσμος. Νομίζω ότι αυτό είναι που με συγκίνησε όλη αυτή την ιστορία», τονίζει η Μαρία Σκουλά και καταλήγει. «Νομίζω ότι αυτή η γυναίκα, όπως είναι στη φαντασία μου, μ’ έναν τρόπο θυσιάζει κάτι όταν κάνει κάτι κακό. Ήδη με το που το κάνει, χάνεται και η ίδια. Μ’ έναν τρόπο σταματά και τη δική της τη ζωή, αλλά είναι ο μόνος τρόπος. Νομίζω ότι και η ίδια πεθαίνει τη στιγμή του φόνου, χάνεται. Είναι σαν να γίνεται, μέσα σε δευτερόλεπτα, 500 χρονών. Δεν γίνεται να σκοτώσεις έναν άνθρωπο και να μη χαθείς. Και μάλιστα αυτό το προετοίμαζε και δέκα χρόνια. Περίμενε, λαχταρούσε να έρθει αυτή τη στιγμή».