Ολου του κόσμου οι ταξιτζήδες

Επί χρόνια, ο ρωσοελβετός συγγραφέας Μίκαελ Σίσκιν, ένα από τα σημαντικότερα ονόματα της σύγχρονης ρωσικής λογοτεχνίας, αντιμετώπιζε την ίδια κατάσταση. Οπου και αν βρισκόταν στον κόσμο, μόλις ένας οδηγός ταξί μάθαινε πως είναι Ρώσος, η αντίδραση ήταν η ίδια: ένα πλατύ χαμόγελο, ένας σηκωμένος αντίχειρας και ένα βροντερό «Πούτιν!». Αυτή η αγάπη των ταξιτζήδων για τον Πούτιν πάντα έκανε τον Σίσκιν, που γεννήθηκε στη Μόσχα το 1961 και ζει στην Ελβετία από το 1995, να απορεί. Ενα πράγμα ήταν ξεκάθαρο στα μάτια του: Δεν μιλούσαν για τον ίδιο Πούτιν. Ηταν αδύνατο να αγαπάει κανείς τον δικό του Πούτιν.

Ο δικός του Πούτιν ήταν ένας πράκτορας της KGB που ξεκίνησε την προεδρική του θητεία με μια αιματηρή θυσία συμπατριωτών του: Προκειμένου να αποκτήσει ένα άλλοθι για τον πόλεμο της Τσετσενίας, Μοσχοβίτες χάθηκαν μέσα στις εκρήξεις των κτιρίων τους. Και στον ίδιο δρόμο συνέχισε, ο δικός του Πούτιν, μέχρι που εισέβαλε στην Ουκρανία, στις 24 Φεβρουαρίου. Ομως, στη διάρκεια όλων αυτών των χρόνων, άλλοι Πούτιν ενέπνεαν θαυμασμό σε έναν σωρό ανθρώπους ανά τον κόσμο. Προφανώς, ο ταξιτζής με το πλατύ χαμόγελο και τον υψωμένο αντίχειρα δημιουργούσε έναν Πούτιν κατ’ εικόνα του.

Τους συμπατριώτες του που αγαπούν τον Πούτιν ο Μίκαελ Σίσκιν μπορεί να τους καταλάβει. Είναι η νοοτροπία του «Ρούσκι Μιρ», εξηγεί στη γαλλική εφημερίδα Le Monde, σημαίνει «ρωσικός κόσμος» αλλά να μην ξεχνάμε πως η λέξη «μιρ» σήμαινε αρχικά την κοινότητα του ρωσικού χωριού. Και η νοοτροπία του μεσαιωνικού χωριού είναι ακόμα ριζωμένη στην ψυχή μεγάλων τμημάτων του ρωσικού πληθυσμού. Αρκούσε κάποιος να φωνάξει: «Χτυπάνε τους δικούς μας!», για να τρέξουν όλοι, κραδαίνοντας δίκρανα και μαγκούρες, χωρίς να αναρωτηθούν αν οι «δικοί τους» έχουν δίκιο ή άδικο. Ετσι γεννήθηκε η προπαγανδιστική εικόνα του παντοδύναμου ηγέτη, του σωτήρα του λαού του, του καλού τσάρου που μπορούσε, μόνο αυτός, να σώσει το «Ρούσκι Μιρ» από τη μοχθηρή Δύση. Αυτό φώναζε για χρόνια η ρωσική προπαγάνδα: «Χτυπάνε τους δικούς μας στην Ουκρανία!».

Τους πολυάριθμους δυτικούς επαγγελματίες λιβανιστές του Πούτιν που κέρδιζαν και συνεχίζουν να κερδίζουν τα προς το ζην (και κάτι παραπάνω) ως ειδικοί στη Ρωσία, ο Μίκαελ Σίσκιν επίσης μπορεί να τους καταλάβει, αδιαφορεί όμως για αυτούς, όπως και για τους διεφθαρμένους πολιτικούς: Σήμερα είσαι καγκελάριος του Πούτιν, αύριο λακές του Πούτιν. Αντιθέτως, θεωρεί πως η αφιλοκερδής αγάπη για τον Πούτιν δικαιούται μερικές εξηγήσεις. Οι ψηφιακές πλατφόρμες της Ινδίας και της Λατινικής Αμερικής δεν είναι οι μόνες που παρουσιάζουν τον Πούτιν σαν έναν ήρωα που επιτέλους αντιστέκεται στην ιμπεριαλιστική Αμερική. Και οι ηγέτες του Ιράν και της Βόρειας Κορέας δεν είναι οι μόνοι που άκουσαν τον Πούτιν να εκφράζει το βάθος της σκέψης τους σε εκείνη τη διάσημη πια ομιλία του στο Μόναχο, το 2007: «Τι είναι ένας μονοπολικός κόσμος; Είναι ένα μοναδικό κέντρο εξουσίας, ένα μοναδικό κέντρο δύναμης, ένα μοναδικό κέντρο αποφάσεων… Ενας κόσμος όπου δεν υπάρχει παρά ένας μόνο ηγέτης, μία μόνο εθνική κυριαρχία…, είναι στο τέλος της ημέρας ολέθριος, όχι μόνο για εκείνους που βρίσκονται εντός του συστήματος, αλλά και για τον ίδιο τον ηγέτη».

Σε ολόκληρο τον κόσμο, η αρχή «ο εχθρός του εχθρού μου είναι φίλος μου» κάλυψε το χάσμα ανάμεσα στην Αριστερά και τη Δεξιά. Δεν έλειπαν όμως, ούτε από τις δυτικές δημοκρατίες, οι λόγοι να αγαπούν κάποιοι τον Πούτιν: Αυτός ο άνθρωπος ενσάρκωνε τις ηθικές αξίες, τον χριστιανισμό, την προστασία της οικογένειας, τη μάχη κατά των γάμων ομοφύλων και των Gay Pride. Θαύμαζαν την προκλητική του ελευθερία απέναντι στο «πολιτικά ορθό», όποιο κι αν είναι αυτό, την «antiwoke» πλευρά του. Η Μπριζίτ Μπαρντό έβλεπε στον Πούτιν τον άνθρωπο που είχε κάνει περισσότερα για τη φύση και τα άγρια ζώα από όλους τους γάλλους προέδρους μαζί. Κάποιοι εντυπωσιάστηκαν από τις αθλητικές του πόζες με το γυμνό στέρνο, τη μυώδη αρρενωπότητά του. Οσο για τους απανταχού ταξιτζήδες, ο ελβετός δημοσιογράφος Ρότζερ Κεπέλ εξήγησε επαρκώς τον θαυμασμό τους: «Ο Πούτιν ξεσκεπάζει την κενή ηθικολογία των αντιπάλων του και την παρακμή της Δύσης». Ο πράκτορας των μυστικών υπηρεσιών με τη «μυστηριώδη ρωσική ψυχή» δεν ήταν παρά μια αντανάκλαση των δυτικών επιθυμιών.

Ο Μίκαελ Σίσκιν κάνει όμως ένα λάθος. Θεωρεί πως με τον πόλεμο στην Ουκρανία, τους βομβαρδισμούς, τους βιασμούς, τις σφαγές, ο Πούτιν έχει πια απογοητεύσει τους θαυμαστές και τις θαυμάστριές του ανά τον κόσμο. Ισως να μην έχει μπει ακόμα σε ελληνικό ταξί – ας μας συγχωρήσει την υπερβολή η μειοψηφία. Εχει πάντως απόλυτο δίκιο όταν λέει πως ακόμα και όταν εξαφανιστεί ο Πούτιν, ένας άλλος Πούτιν, με νέο όνομα, θα προκαλέσει αναπόφευκτα τον ενθουσιασμό (μέρους) της Δύσης, με τη μάτσο εικόνα, τους τρόπους και τα λόγια του. Στο κάτω κάτω, χρειάζεται πάντα κάποιος να εναντιωθεί στους γάμους ομοφύλων και να αντισταθεί στο ΝΑΤΟ και την αμερικανική ηγεμονία. Η ανθρώπινη όρεξη για τοξική πολιτική αρρενωπότητα είναι ακόρεστη.