Σε δίνη νέας κρίσης η Ιταλία μετά την παραίτηση Ντράγκι

Η ιταλική κυβέρνηση κέρδισε χθες την εμπιστοσύνη της Γερουσίας σχετικά με τα νέα μέτρα που αποσκοπούν στην αντιμετώπιση της κρίσης του κόστους ζωής, με 172 υπέρ έναντι 39 κατά. Ο Μάριο Ντράγκι, ωστόσο, υπέβαλε αργά το βράδυ την παραίτησή του, υλοποιώντας την απειλή του ότι δεν επρόκειτο να συνεχίσει στην περίπτωση που το Κίνημα Πέντε Αστέρων μποϊκοτάριζε την ψηφοφορία – όπως και έγινε. «Δεν υφίσταται, πλέον, η σχέση εμπιστοσύνης που αποτελεί τη βάση της κυβερνητικής δράσης. Ο συνασπισμός εθνικής ενότητας που στήριζε αυτή την κυβέρνηση δεν υφίσταται πια», όπως είπε ο 74χρονος πολιτικός και πρώην πρόεδρος της ΕΚΤ.

Σημειώνεται ότι αμέσως μετά την ψηφοφορία στη Γερουσία, ο Ντράγκι έσπευσε στο Κυρηνάλιο, όπου συναντήθηκε με τον πρόεδρο της χώρας, Σέρτζιο Ματαρέλα. Στη συνέχεια, επέστρεψε στο γραφείο του χωρίς να κάνει οποιοδήποτε σχόλιο, ενώ ακολούθησε συνεδρίαση του υπουργικού συμβουλίου. Εκεί, ανακοίνωσε την απόφασή του να παραιτηθεί, κάτι που έκανε αργότερα – διευκρινίζοντας, παράλληλα, ότι θα παραμείνει στη θέση του ως τις αρχές της επόμενης εβδομάδας, για την κρίσιμη διακυβερνητική διάσκεψη με την Αλγερία.

Ο Ματαρέλα καλείται, πλέον, να αποφασίσει πώς θα επιλύσει τη νέα κρίση, εκμεταλλευόμενος τις αρμοδιότητες που του δίνει το σύνταγμα. Η πρώτη του επιλογή είναι να ζητήσει από τον Ντράγκι να κάνει μια νέα προσπάθεια για να σχηματίσει κυβέρνηση. Γι’ αυτό, άλλωστε, δεν έκανε δεκτή την παραίτησή του, οδηγώντας τον πρακτικά εκ νέου στη Βουλή, για να εξηγήσει την απόφασή του και να διαπιστωθούν στην πράξη οι πολιτικοί συσχετισμοί που υπάρχουν, σε νέα ψήφο εμπιστοσύνης, πιθανότατα την ερχόμενη Τετάρτη.

Το σενάριο της συνέχειας, όμως, μοιάζει δύσκολο για την ώρα. Τόσο εξαιτίας της στάσης του ίδιου του Ντράγκι, ο οποίος εμφανίζεται απρόθυμος να συνεχίσει στον ίδιο ρόλο αποδυναμωμένος όσο και επειδή και άλλα κόμματα του κυβερνητικού συνασπισμού είχαν προειδοποιήσει ότι θα αποχωρήσουν από την κυβέρνηση εάν τα Πέντε Αστέρια μποϊκόταραν την ψηφοφορία στη Γερουσία, επιλέγοντας την προσφυγή στις κάλπες.

«Η Ιταλία και ο Ντράγκι έπεσαν θύματα της άρνησης των Πέντε Αστέρων και του ιδεολογικού καταναγκασμού του Δημοκρατικού Κόμματος», δήλωσε με τη σειρά του ο Ματέο Σαλβίνι, επικεφαλής της Λέγκας του Βορρά, κηρύττοντας ουσιαστικά την έναρξη της προεκλογικής περιόδου. Σε αντίστοιχο μήκος κύματος εμφανίστηκε και η επικεφαλής του ακροδεξιού Αδέλφια της Ιταλίας, Τζόρτζια Μελόνι, που έτσι κι αλλιώς ήταν στην αντιπολίτευση.

Στην πράξη, λοιπόν, όλα τα σενάρια παραμένουν ανοιχτά. Το μόνο σίγουρο είναι ότι η απόφαση του Τζουζέπε Κόντε, προκατόχου του Ντράγκι και νυν ηγέτη των Πέντε Αστέρων, βυθίζει την Ιταλία σε πολιτική αβεβαιότητα, η οποία μάλιστα μπορεί να λήξει με την κυριαρχία της Ακροδεξιάς, των εθνικιστών και των ευρωσκεπτικιστών, που προηγούνται στις δημοσκοπήσεις. Σίγουρα δε, απειλεί να υπονομεύσει τις προσπάθειες για εξασφάλιση δισεκατομμυρίων ευρώ από κεφάλαια της Ευρωπαϊκής Ενωσης, αλλά και τις προσπάθειες για αντιμετώπιση της μεγάλης ξηρασίας και για μείωση της εξάρτησης της Ιταλίας από το ρωσικό φυσικό αέριο.

Οι εξελίξεις θα μπορούσαν να οδηγήσουν στη διεξαγωγή εθνικών εκλογών ακόμα και τον Σεπτέμβριο ή τον Οκτώβριο. Κι αυτό παρά το γεγονός ότι στην Ιταλία δεν έχουν πραγματοποιηθεί ποτέ, μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, εκλογές το φθινόπωρο επειδή αυτή είναι η εποχή που οι κυβερνήσεις καταρτίζουν τον προϋπολογισμό, ο οποίος πρέπει να εγκριθεί μέχρι το τέλος του έτους (πλέον και από την Κομισιόν). Υπενθυμίζεται πως η χώρα επρόκειτο να πάει στις κάλπες μέχρι το καλοκαίρι του επόμενου έτους. Είναι δε και αυτός ένας λόγος για τον οποίο οι εντάσεις έχουν αυξηθεί τον τελευταίο καιρό, μεταξύ των μελών ενός κυβερνητικού συνασπισμού που δημιουργήθηκε στις αρχές του 2021 και καλύπτει και τις δύο πλευρές του πολιτικού φάσματος.

Συναγερμός στις αγορές. Οι κίνδυνοι κατάρρευσης της κυβέρνησης Ντράγκι επηρέασαν τις χρηματοπιστωτικές αγορές όπου οι αποδόσεις των ιταλικών ομολόγων αυξήθηκαν απότομα, με τους επενδυτές να απαιτούν υψηλότερο ασφάλιστρο έναντι κινδύνου χρεοκοπίας ή αδυναμίας αποπληρωμής και τον δείκτη του χρηματιστηρίου να υποχωρεί σχεδόν κατά 3,5%.

Το αυξανόμενο κόστος δανεισμού της Ιταλίας περιπλέκει και τις προσπάθειες της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας να διατηρήσει υπό έλεγχο τον πληθωρισμό που προκαλείται από την εκτόξευση των τιμών της ενέργειας. Η δε Κομισιόν παρακολουθεί τα πολιτικά γεγονότα στην Ιταλία με ένα μείγμα ανησυχίας και έκπληξης, όπως δήλωσε χθες ο επίτροπος αρμόδιος για την Οικονομία και πρώην πρωθυπουργός της Ιταλίας, Πάολο Τζεντιλόνι, ζητώντας σταθερότητα και συνοχή. «Προσβλέπουμε σε συνέχιση της συνεργασίας με τις ιταλικές αρχές σε όλα τα θέματα που έχουν προτεραιότητα», είπε και ο εκπρόσωπος της Κομισιόν, Ερίκ Μαμέρ. Υπενθυμίζεται πως η χθεσινή ψήφος εμπιστοσύνης στη Γερουσία αφορούσε ένα πακέτο βοήθειας πολλών δισεκατομμυρίων ευρώ, το οποίο περιλαμβάνει επίσης μια διάταξη που επιτρέπει στην πόλη της Ρώμης να κατασκευάσει έναν τεράστιο αποτεφρωτήρα σκουπιδιών – ένα έργο στο οποίο ανέκαθεν ήταν αντίθετο το Κίνημα Πέντε Αστέρων.