Νέο ευρωπαϊκό χαστούκι στην Αγκυρα για τον Οσμάν Καβάλα

Ολο και πιο κοντά στην αποβολή της από το Συμβούλιο της Ευρώπης έρχεται η Τουρκία: το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (ΕΔΑΔ) έκρινε χθες πως η Αγκυρα παραβίασε την Ευρωπαϊκή Σύμβαση για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα αρνούμενη να απελευθερώσει τον Οσμάν Καβάλα, όπως της είχε ζητήσει να κάνει ήδη από τον Δεκέμβριο του 2019. Ο 64χρονος επιχειρηματίας και φιλάνθρωπος κρατούνταν επί τεσσεράμισι χρόνια στις τουρκικές φυλακές χωρίς να έχει καταδικαστεί ποτέ για τίποτα – μέχρι που καταδικάστηκε σε ισόβια, τον περασμένο Απρίλιο, για απόπειρα ανατροπής της κυβέρνησης. Την υπόθεση παρέπεμψε πίσω στο ΕΔΑΔ, για δεύτερη φορά, η Επιτροπή Υπουργών του Συμβουλίου της Ευρώπης: η χθεσινή απόφαση είναι το πιο πρόσφατο βήμα στην επονομαζόμενη «διαδικασία επί παραβάσει», που μπορεί να οδηγήσει στην αποβολή της Τουρκίας από το Συμβούλιο της Ευρώπης.

Η υπόθεση του Οσμάν Καβάλα είναι το χαρακτηριστικότερο ίσως παράδειγμα του κράτους αδικίας στο οποίο έχει μετατρέψει την Τουρκία ο πρόεδρός της, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν. Από τους κορυφαίους φιλανθρώπους της χώρας, δραστήριος υποστηρικτής οργανώσεων για τα πολιτικά και τα ανθρώπινα δικαιώματα κατά την πρώτη δεκαετία του Ερντογάν στην εξουσία, ο Καβάλα συνελήφθη τον Οκτώβριο του 2017 και πέρασε 16 μήνες στη φυλακή προτού καν μάθει για τι τον κατηγορούσαν: ως έναν από τους εγκεφάλους του κύματος διαδηλώσεων που είχε ξεσπάσει το 2013 στην Τουρκία με αφορμή την καταστροφή του πάρκου Γκεζί για την οικοδόμηση ενός εμπορικού κέντρου – «μιας προσπάθειας ανατροπής της κυβέρνησης μέσω της βίας». Ο Καβάλα αθωώθηκε στις 18 Φεβρουαρίου 2020, την ίδια κιόλας ημέρα ωστόσο συνελήφθη ξανά για «προσπάθεια ανατροπής της συνταγματικής τάξης», συμμετοχή δηλαδή στην απόπειρα πραξικοπήματος του 2016. Αθωώθηκε και για αυτή την κατηγορία στις 20 Μαρτίου 2020, είχε ήδη όμως συλληφθεί ξανά για κατασκοπεία – μια νέα κατηγορία με σκοπό την παράκαμψη της εντολής που είχε δώσει το ΕΔΑΔ τον Δεκέμβριο του 2019 για άμεση απελευθέρωσή του. Τελικά, ο 64χρονος επιχειρηματίας και φιλάνθρωπος καταδικάστηκε σε ισόβια, τον Απρίλιο, για απόπειρα ανατροπής της κυβέρνησης.

Το ΕΔΑΔ έκρινε χθες πως οι νέες κατηγορίες που απαγγέλθηκαν σε βάρος του Καβάλα μετά την προγενέστερη δική του απόφαση δεν στηρίζονταν «σε εύλογες υποψίες» και είχαν τον ίδιο σκοπό με τις προηγούμενες, «να τον φιμώσουν και να αποθαρρύνουν άλλους υπερασπιστές των ανθρωπίνων δικαιωμάτων». Το Δικαστήριο κάλεσε μάλιστα την Αγκυρα να καταβάλει στον Καβάλα αποζημίωση ύψους 7.500 ευρώ. Από την πλευρά του, το τουρκικό υπουργείο Εξωτερικών χαρακτήρισε την απόφαση απογοητευτική, υποστηρίζοντας πως «θέτει εν αμφιβόλω την αξιοπιστία του ευρωπαϊκού συστήματος ανθρωπίνων δικαιωμάτων». Τον λόγο έχει πλέον η Επιτροπή Υπουργών του Συμβουλίου της Ευρώπης. Νομικοί έχουν προειδοποιήσει πως μια αποβολή της Τουρκίας από αυτό θα ήρε την προστασία που παρέχουν (επισήμως) στους πολίτες η Ευρωπαϊκή Σύμβαση για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα καθώς και το ΕΔΑΔ. Αλλά ο Ερντογάν έχει ήδη ξεκαθαρίσει πως δεν πρόκειται να σεβαστεί το Συμβούλιο της Ευρώπης αν αυτό δεν σεβαστεί τις αποφάσεις των τουρκικών δικαστηρίων.