Σκληρές αλήθειες για τη μοναξιά

Ηταν κάπως διαφορετικό το βράδυ της Παρασκευής στο φουαγέ της Εθνικής Λυρικής Σκηνής. Και δεν έφταιγε η κινητικότητα των ανδρών ασφαλείας, καθώς ανέμεναν την άφιξη της Προέδρου της Δημοκρατίας Κατερίνας Σακελλαροπούλου. Ηταν κάποιες κυρίες – πολύ περισσότερες από όσες θα συναντούσαμε σε μια άλλη πρεμιέρα – με μικρά μπουκέτα και γλαστράκια στο χέρι. Ηταν εκείνες οι έφηβες που τις άκουσα να λένε «ήρθαμε να κάνουμε κερκίδα στον παππού». Ηταν κι εκείνες ηλικιωμένες κυρίες που είχαν φορέσει τα καλά τους και γελώντας έλεγαν «πού να το φανταζόταν πως θα ανέβαινε στο σανίδι…». Ολα θύμιζαν μια γιορτή που έμοιαζε λίγο παράταιρη με όσα αναμενόταν να συμβούν επί σκηνής στην όπερα του Αγγελου Τριανταφύλλου (ανάθεση της ΕΛΣ) «Μέσα Χώρα» – σε λιμπρέτο του Γιάννη Αστερή και σκηνοθεσία Νίκου Καραθάνου – που έχει ως κεντρικό άξονα τη μοναξιά, την τρίτη ηλικία, το άγγιγμα του θανάτου.

Ενας άνδρας στη σκηνή – που θα μπορούσε να είναι ο παππούς μας – περπατούσε μόνος κι ενώ η πολυμελής χορωδία στεκόταν με την πλάτη γυρισμένη, επιτείνοντας τη μοναχική του πορεία, μια βροχή ονομάτων θα εμφανιζόταν ως προβολή: Παντελής, Στέλλα, Ελένη, Σταυρούλα. Μια βροχή που εν συνεχεία θα γινόταν καταρράκτης από γάργαρο νερό, σαν τη ζωή που κυλά, και συχνά πυκνά θα ήταν παρούσα, είτε στο φόντο της σκηνής είτε σε μια οθόνη τηλεόρασης, να μας υπενθυμίζει τη ροή της ζωής.

Χωρίς γραμμική πλοκή, αλλά με μικρά επεισόδια, εν συνεχεία έμπειροι λυρικοί ερμηνευτές στάθηκαν πλάι σε ταλαντούχους, άπειρους, αλλά τολμηρούς καλλίφωνους άνω των 65 ετών και «ντυμένοι» με τις μελωδίες του συνθέτη – που κυμαίνονταν από νοσταλγικού ύφους κομμάτια έως πιο σύγχρονα δυναμικά ή άλλα με πινελιές από την Ανατολή (με τη συμμετοχή της Διαπολιτισμικής Ορχήστρας) – προσκάλεσαν το κοινό στον κόσμο της τρίτης ηλικίας.

ΕΙΛΙΚΡΙΝΕΙΑ ΧΩΡΙΣ ΥΠΕΡΒΟΛΗ. Μια πόρτα που άνοιξαν όλοι οι συντελεστές με πολλή ειλικρίνεια, αλλά χωρίς υπερβολή. Αλήθειες πολλές και σκληρές ειπώθηκαν στα τρία χωριστά επί σκηνής δωμάτια. Για τους ανθρώπους της διπλανής πόρτας που πεθαίνουν μόνοι χωρίς οι γείτονες να γνωρίζουν το όνομά τους. Για τους υπέργηρους γονείς που σκέφτονται – φτάνοντας ακόμη και σε ακραίες λύσεις – το μέλλον των ΑμεΑ παιδιών τους. Για τους συντρόφους που εξακολουθούν να βλέπουν την ομορφιά στον ασθενή αγαπημένο τους. Για εκείνους που πέθαναν μόνοι κι έγινε το σπίτι τους μνήμα. Για τους παρεξηγημένους και βυθισμένους στη σιωπή ηλικιωμένους που οι νέοι δεν τους καταλαβαίνουν. Για τη μοναξιά εκείνων που δεν βρέθηκε ούτε ένα μυρμήγκι να αγγίξει ένα ψίχουλο από το πιάτο τους.

Ολες αυτές οι διαφορετικές, αλλά καθημερινές ιστορίες τραγουδήθηκαν με πολύ χιούμορ (κορυφαία η σκηνή της χαρτοπαιξίας που κολπική μαρμαρυγή κερδίζει την αναιμία), κάποιες φορές σπαρακτικά (υπέροχη η μοναχική απάντηση της Μαρίνας Κρίλοβιτς στην «επίθεση» της κόρης της Θεοδώρας Μπάκα), κάποιες άλλες με διάθεση αισιοδοξίας (όπως ο χορός με τα βραδινά ενδύματα και τα ερωτικά σκιρτήματα στη γραμματεία της αιμοκάθαρσης) και με κάποιες μικρές αστοχίες που όμως έδωσαν το δικό τους χρώμα και ξεπεράστηκαν γρήγορα με τη βοήθεια του έμπειρου αρχιμουσικού Ηλία Βουδούρη.

Το πρόσημο του εγχειρήματος δεν μπορεί παρά να είναι θετικό. Οχι μόνο για την ιδέα, την πρωτοβουλία, το βήμα που δόθηκε σε ηλικιωμένους (μονωδούς και μέλη της χορωδίας 65+ της ΕΛΣ) για τη συνάντησή τους με έμπειρους καλλιτέχνες, καθώς εκτός από τους ερμηνευτές της Λυρικής συμμετείχαν η Ελλη Πασπαλά και η Σαβίνα Γιαννάτου. Κυρίως για το μήνυμα ότι η τρίτη ηλικία και η μοναξιά γίνονται ταμπού όταν εμείς το επιτρέπουμε. Το επί μακρόν και ολόθερμο χειροκρότημα στο φινάλε άλλωστε ήταν η απόδειξη.

INFO

«Μέσα Χώρα» στην ΕΛΣ στις 12 και 13 Ιουλίου στις 19.30