Μούντζα: τροχαία παράβαση ή ποινικό αδίκημα;

Πολύ μελάνι και τηλεοπτικός χρόνος καταναλώθηκε τις τελευταίες ημέρες σε σχέση με τη φήμη που κυκλοφόρησε και ανέφερε ότι ο νέος Κώδικας Οδικής Κυκλοφορίας (ΚΟΚ) που επεξεργάζεται το υπουργείο Μεταφορών θα τιμωρεί με αφαίρεση της άδειας οδήγησης και 100 ευρώ πρόστιμο τους οδηγούς που θα μουντζώνουν άλλους οδηγούς ή πεζούς! Ωστόσο, κάτι τέτοιο δεν φαίνεται να ευσταθεί, καθώς από το υπουργείο Μεταφορών – επισήμως τουλάχιστον – δηλώνουν ότι δεν υπάρχει πρόθεση για ψήφιση νέου ΚΟΚ, πόσω μάλλον για την καθιέρωση ενός νέου προστίμου που θα αφορά ειδικά τις μούντζες κατά την οδήγηση!

Αλλωστε, διοικητικό πρόστιμο (ύψους 100 ευρώ) «για αγενή συμπεριφορά οδηγού» εφαρμόζεται ήδη ως ποινή εδώ και χρόνια, τόσο με τον ισχύοντα ΚΟΚ όσο και με τον προηγούμενο. Οπότε, σε αυτό το ευρύ  πλαίσιο της «απρεπούς συμπεριφοράς» εντάσσεται και η μούντζα, χωρίς ωστόσο να κατονομάζεται ρητά…

Παρότι το θέμα της μούντζας πήρε μεγάλες διαστάσεις, κανένας ειδικός (π.χ. οι δικηγορικοί σύλλογοι ή κάποιος ποινικολόγος) δεν βγήκε να πει τι θα σήμαινε τελικά η μούντζα – μια καθόλα απαράδεκτη πράξη που συνιστά ποινικό αδίκημα – να μετατραπεί μέσω του ΚΟΚ σε μια απλή τροχαία παράβαση που θα επισύρει μόνο διοικητικό πρόστιμο!

Ως γνωστόν, μέχρι τη δεκαετία του ’90 η μούντζα αποτελούσε την πλέον διαδεδομένη χειρονομία του Ελληνα, όχι μόνο κατά την οδήγηση αλλά και σε άλλες εκφάνσεις της καθημερινότητας, όπως φιλονικίες σε δημόσιους ή ιδιωτικούς χώρους (π.χ. στις συνελεύσεις των πολυκατοικιών, στα γήπεδα, σε πολιτικές-συνδικαλιστικές συγκεντρώσεις κ.λπ.).  Ειδικότερα στους δρόμους, το «βραβείο της ανοιχτής παλάμης» ήταν κάποτε ο πιο ανώδυνος τρόπος «στολίσματος» των άσχετων οδηγών. Μεγάλη… συλλογή από μούντζες σήμαινε παντελώς άσχετο οδηγό! Ωστόσο, μια μούντζα φαίνεται ότι ήταν πιο… ανώδυνη από μια μπουνιά (συνηθισμένη πρακτική σήμερα στη ζούγκλα των δρόμων).

Σε κάθε περίπτωση, το ποινικό δίκαιο έχει προβλέψει ότι πράξεις όπως η μούντζα και άλλες απρεπείς χειρονομίες θα πρέπει να τιμωρούνται πολύ αυστηρά. Η πρόβλεψη υπάρχει από το 1951 στο άρθρο 361 του Ποινικού Κώδικα που αναφέρει ότι «όποιος με λόγο ή με έργο προσβάλλει την τιμή άλλου τιμωρείται με ποινή φυλάκισης έως ένα έτος και χρηματικό πρόστιμο». Ετσι κάποιος, με μια μούντζα μπορεί να βρεθεί εύκολα στο κρατητήριο της Αστυνομίας, αρκεί το «θύμα» να του κάνει μήνυση.

Στην περίπτωση λοιπόν που η μούντζα εντασσόταν ονομαστικά στον ΚΟΚ ως ξεχωριστή παράβαση, όπως ανέφερε η φημολογία των τελευταίων ημερών, θα γινόταν… τροχαία παράβαση, η οποία θα επέσυρε μόνο διοικητικό πρόστιμο, ενώ θα έπαυε να είναι ποινικό αδίκημα!

Τι σημαίνει αυτό; Ως γνωστόν, τα διοικητικά πρόστιμα βεβαιώνονται μόνο εφόσον διαπιστωθούν από τον αρμόδιο δημόσιο υπάλληλο, στα καθήκοντα του οποίου έχει ρητά ανατεθεί η βεβαίωση των διοικητικών παραβάσεων (Κώδικας Διοικητικής Δικαιοσύνης). Δηλαδή, την παράβαση θα βεβαίωναν μόνο οι αστυνομικοί της Τροχαίας, οι λιμενικοί και κανένας άλλος. Κάτι που ήδη ισχύει σήμερα για άλλες παραβάσεις, όπως όταν π.χ. ένας πολίτης βλέπει κάποιον οδηγό να περνάει με «κόκκινο»: στην περίπτωση αυτή… δεν τρέχει τίποτα για τον παραβάτη, γιατί απλώς η παράβαση δεν διαπιστώθηκε από το αρμόδιο «όργανο»! Με βάση το Σύνταγμα και τον Ποινικό Κώδικα, που προβλέπουν ότι για τον κατηγορούμενο ισχύει ο ευμενέστερος νόμος, η μούντζα ως τροχαία πλέον παράβαση, εφόσον διαπιστωνόταν στους χώρους εφαρμογής του ΚΟΚ (ουσιαστικά παντού, εκτός κτιρίων), θα έπαυε να αποτελεί ποινικό αδίκημα!

Ετσι, θα είχαμε την αποποινικοποίηση μέσω του ΚΟΚ μιας καθ’ όλα παράνομης πράξης στο όνομα της «συμμόρφωσης»… Στην περίπτωση αυτή, υποθέσεις έργω εξύβρισης που ήδη εκκρεμούν στη Δικαιοσύνη θα κατέληγαν στο αρχείο, γιατί ως γνωστόν ισχύει ο ευμενέστερος νόμος…