Πληθωρισμός – δηλητήριο για την ανάπτυξη

Ανάπτυξη 3,5%-4% και πληθωρισμό 9%-9,6% βλέπει για φέτος το ΙΟΒΕ, χτυπώντας καμπανάκι για πληθωρισμό και επιτόκια. Ο πληθωρισμός τρέχει πιο γρήγορα τώρα στην Ελλάδα και «είναι μια δηλητηριώδης ουσία που έχει μπει στο σώμα της οικονομίας» ανέφερε χθες ο γενικός διευθυντής του ΙΟΒΕ, καθηγητής Νίκος Βέττας, προσθέτοντας ότι η Ελλάδα έχει υψηλότερο πληθωρισμό από τον μέσο όρο της ευρωζώνης, γεγονός που δημιουργεί ζητήματα ανταγωνιστικότητας της οικονομίας. Τόνισε, μάλιστα, ότι η έξαρση του πληθωρισμού δεν συνδέεται μόνο με την επίδραση του πολέμου στην Ουκρανία, αλλά και με ανισορροπίες της οικονομίας που προϋπήρχαν, κυρίως δηλαδή με το γεγονός ότι δόθηκαν μεγάλες επιδοτήσεις στους καταναλωτές κατά τη διάρκεια της πανδημίας και με τη λήξη της αυξήθηκε απότομα η κατανάλωση, πριν ακόμη «τρέξει» επαρκώς η πλευρά της προσφοράς.

Η… ΣΠΙΘΑ. «Ο πόλεμος στην Ουκρανία ήταν η σπίθα που πυροδότησε τον πληθωρισμό, όμως αυτός βρήκε προσάναμμα για να γιγαντωθεί στην προηγούμενη κατάσταση της παγκόσμιας οικονομίας, όπου υπήρχαν ισχυρές ανισορροπίες» σημείωσε χαρακτηριστικά ο Νίκος Βέττας.

Σύμφωνα με τον επικεφαλής του ΙΟΒΕ «οικονομίες όπως η δική μας, με χρόνιες δομικές υστερήσεις, δεν μπορούν να αντιμετωπίσουν το πρόβλημα του πληθωρισμού κυρίως με επιδοματικές πολιτικές. Αν και είναι απαραίτητα μέτρα υποστήριξης προς τα ευάλωτα νοικοκυριά και πολιτικές προσαρμογής της ρύθμισης σε βασικές αγορές, είναι επείγον να υπάρξει υποστήριξη της παραγωγής, με απλούστευση διαδικασιών και κανόνων και μεταρρυθμίσεις για αύξηση του ανταγωνισμού στις αγορές προϊόντων».

Με βάση τη νέα τριμηνιαία έκθεση του ΙΟΒΕ, η κατανάλωση θα περιοριστεί στο 3%-4% φέτος από 8,8% πέρυσι και οι εξαγωγές στο 12%-14% από 24,1% το 2021. Οι επενδύσεις θα διαμορφωθούν στο 13%-15% από 24% την περσινή χρονιά. Η ανεργία προβλέπεται ότι θα συνεχίσει την πτωτική της πορεία, φτάνοντας στο 12% έως και 12,4%. Ο καθηγητής Νίκος Βέττας υπογράμμισε ακόμη ότι:

Φέτος, οι ρυθμοί πραγματικής μεγέθυνσης αναμένονται ισχυροί, παρά τον πολύ υψηλό πληθωρισμό.

Μεσοπρόθεσμα γίνεται επιτακτική η ανάγκη αναστροφής των δίδυμων ελλειμμάτων, του δημοσιονομικού και εμπορικού ισοζυγίου, εν μέσω ιδιαίτερα υψηλών τιμών ενέργειας και ευρύτερων διαταραχών στην παγκόσμια οικονομία.

H αύξηση της κατανάλωσης, παρά τον υψηλό πληθωρισμό, στηρίζεται εν μέρει σε πολιτικές επιδοτήσεων, προηγουμένως για τη στήριξη εισοδημάτων λόγω της πανδημίας και πλέον για την αντιμετώπιση των υψηλών τιμών ενέργειας.

Η άνοδος της κατανάλωσης αναμένεται να μετριαστεί κατά το υπόλοιπο του έτους. Επίσης σημαντικό μέρος της κατανάλωσης προκαλεί αυξημένες εισαγωγές. Για τη διατήρηση των ρυθμών μεγέθυνσης σε υψηλό επίπεδο είναι κρίσιμο να αυξάνονται συστηματικά οι επενδύσεις και οι εξαγωγές.

Κρίσιμη σημασία έχει και η μεγάλη αύξηση του κόστους χρηματοδότησης της χώρας, όπως και της απόστασης από τον μέσο όρο στην ευρωζώνη. Η κατάσταση δεν είναι η ίδια με το 2010. Η ρύθμιση για το δημόσιο χρέος έχει μεταφέρει το μεγαλύτερο βάρος του σε επόμενα χρόνια. Οι πολιτικές στην Ευρώπη, μέσω του Ταμείου Ανάκαμψης και γενικότερα, σηματοδοτούν πως δεν υπάρχει πρόθεση να αφεθούν οι αδύναμες οικονομίες να αντιμετωπίζουν τους κινδύνους μόνες. Συνεπώς, οι κίνδυνοι για την οικονομία δεν είναι άμεσοι, είναι όμως ισχυροί.

Το παράθυρο ευκαιρίας που διαγράφεται για τα επόμενα δύο ή τρία χρόνια μπορεί να χρησιμοποιηθεί για τον αναγκαίο εκσυγχρονισμό του κράτους και των επιχειρήσεων. Αν αυτό συμβεί, η χρηματοδότηση στη συνέχεια δεν θα είναι πρόβλημα και η ανάπτυξη θα είναι ισχυρή.