Το γεράκι του συντηρητισμού

Ο Κλάρενς Τόμας είναι, από το 2018, το μακροβιότερο μέλος του Ανώτατου Δικαστηρίου των Ηνωμένων Πολιτειών, στις τάξεις του οποίου βρίσκεται επί 31 χρόνια. Είναι, επίσης, ο 106ος κατά σειρά που έδωσε τον όρκο να υπερασπίζεται το Σύνταγμα από εκεί και μόλις ο δεύτερος Αφροαμερικανός που έχει αναλάβει ανάλογη θέση στην ιστορία της χώρας (από προχθές προστέθηκε και η Κετάντζι Μπράουν

Τζάκσον). Σε αντίθεση με τον πρώτο όμως, τον οποίο και αντικατέστησε το 1991, με απόφαση του Τζορτζ Μπους του πρεσβύτερου – τον Θάργκουντ Μάρσαλ, ο οποίος θεωρούνταν από τους πλέον φιλελεύθερους δικαστές στην πυραμίδα της αμερικανικής Δικαιοσύνης -, ο Τόμας θεωρείται από τη συντριπτική πλειοψηφία ένα «γεράκι» του συντηρητισμού. «Είναι, με διαφορά, ο πιο συντηρητικός δικαστής σε ένα κατά τεκμήριο πολύ συντηρητικό δικαστήριο» όπως χαρακτηριστικά έγραφε γι’ αυτόν το «The Atlantic» τον Σεπτέμβριο του 2019.

Αντικειμενικά λοιπόν – και δικαίως, παρά τους νεανικούς του αγώνες για τα δικαιώματα των μαύρων – ο 74χρονος σήμερα δικαστής βρέθηκε για μια ακόμη φορά στο επίκεντρο της δημοσιότητας μετά την πρόσφατη απόφαση-σταθμό, με την οποία ουσιαστικά αίρεται η κατοχύρωση σε ομοσπονδιακό επίπεδο του δικαιώματος στην άμβλωση. Πολύ περισσότερο καθώς ήταν αυτός ο οποίος, εμμέσως πλην σαφώς, άφησε να εννοηθεί ότι η παραπάνω απόφαση είναι απλώς η αρχή ενός νομικού πογκρόμ απέναντι σε εδώ και χρόνια (αν όχι δεκαετίες) κατακτήσεις. Οπως είναι, ανάμεσα στα άλλα, οι γάμοι και το σεξ σε ομόφυλα ζευγάρια – ακόμη και πλευρές της ελευθερίας των ΜΜΕ, που αποτελεί ένα από τα σύμβολα της φιλελεύθερης Αμερικής.

Συγκεκριμένα, ο Τόμας έγραψε ότι το Ανώτατο Δικαστήριο θα έπρεπε να αναθεωρήσει και να καταρρίψει μια απόφαση που θεωρείται ορόσημο του 20ού αιώνα στο θέμα αυτό: «”New York Times” εναντίον Σάλιβαν». «Μην πλανάστε. Η ακύρωση αυτής της ετυμηγορίας, έτσι ώστε να καταστεί πολύ πιο εύκολο για τους παράγοντες της δημόσιας ζωής να μηνύουν τους επικριτές τους, θα οδηγούσε στον στραγγαλισμό της δυνατότητας των μίντια να κάνουν ελεύθερα το ρεπορτάζ τους και να εκφράζονται επικριτικά για τους παράγοντες αυτούς, ειδικά τους εκλεγμένους αξιωματούχους» σημειώνουν με ιδιαίτερη ανησυχία οι Λόρενς Τράιμπ και Ντένις Αφτεργκατ σε άρθρο τους που δημοσιεύτηκε στην «Guardian» την περασμένη Τετάρτη.

«Η φήμη του οφείλεται, εν μέρει, στο γεγονός ότι είναι έτοιμος να σταθεί μόνος του» σημείωνε πρόσφατα και η «USA Today», για να προσθέσει ότι «ο Τόμας, αν και συγκαταλέγεται ανάμεσα στα πολυγραφότερα μέλη του δικαστηρίου, υπογράφει πολύ συχνότερα μόνο τα άρθρα του σε σύγκριση με τους συναδέλφους του». Κάτι που μπορεί ευλόγως να μας οδηγήσει στο συμπέρασμα ότι λειτουργεί συχνά ως «εμπροσθοφυλακή» – ως ένας «σέρπα» ο οποίος ανοίγει δρόμο προς τις πιο απόκρημνες κορυφές του συντηρητισμού, όπως θα έλεγαν οι ορειβάτες. Κι αυτό είναι κάτι που φοβίζει πολλούς, ειδικά καθώς η «επιστροφή στον Μεσαίωνα» που μοιάζει να επιδιώκεται από πολλούς στις ΗΠΑ, σε συνδυασμό με τη συντηρητική πλειοψηφία στο Ανώτατο Δικαστήριο που εδραιώθηκε επί Ντόναλντ Τραμπ, διευκολύνει τα μέγιστα το έργο του.

Τα δύο πρόσωπα του Ιανού

Το παράδοξο, σύμφωνα τουλάχιστον με το ρεπορτάζ του «The Atlantic», είναι ότι το πρώτο χαρακτηριστικό του Τόμας που θα αντιληφθεί όποιος βρεθεί στο περιβάλλον του ή συνεργαστεί μαζί του είναι ότι κάνει πολύ εύκολα φίλους και είναι αγαπητός από όλους (σχεδόν) τους συνεργάτες του – ακόμη και όσους δεν συμφωνούν με τις απόψεις του. Καλεί συχνά ανθρώπους στο γραφείο του και εκεί όπου συχνάζει, με τις συζητήσεις μαζί του ενίοτε να διαρκούν ώρες και συνήθως να είναι ευχάριστες, ενώ υπάρχουν αρκετές μαρτυρίες για το βροντερό του γέλιο που ακούγεται παντού.

Σαν Ιανός, όμως, φαίνεται πως έχει και ένα δεύτερο, πολύ πιο σκοτεινό πρόσωπο, που αποκαλύπτεται με την ψήφο του και τις επίσημες θέσεις του. Οχι, όμως, κατά τη διάρκεια των ακροαματικών διαδικασιών, όπου συνήθως παραμένει σιωπηλός και πολύ δύσκολα διατυπώνει ερωτήματα – σε αντίθεση με τους συναδέλφους του, που αισθάνονται πως πρέπει να ξεψαχνίσουν μια υπόθεση προτού πάρουν θέση. Κάτι που μαρτυρά, ενδεχομένως, ότι ο ίδιος έχει αποφασίσει προτού καν ξεκινήσει η διαδικασία, με βάση τις αρχές και τις απόψεις του. «Αυτή η αντίφαση (ανάμεσα στην ιδιωτική ζωή του και την επίσημη, δημόσια στάση του) σηματοδοτεί έναν άνθρωπο, η σταδιοδρομία του οποίου ως δικαστή αποτελεί μια μελέτη γύρω από τη βαρβαρότητα» εκτιμά το εξαιρετικά ενδιαφέρον άρθρο του «The Atlantic».

Οι ψυχολόγοι και οι ψυχίατροι θα αναζητούσαν πιθανότατα τις εξηγήσεις στην παιδική του ηλικία. Τότε που ο πατέρας του Κλάρενς Τόμας εγκατέλειψε την οικογένεια όταν αυτός ήταν σε ηλικία μόλις 2 ετών, ενώ η μητέρα του αναγκάστηκε να εργαστεί ως υπηρέτρια όταν το σπίτι τους καταστράφηκε από φωτιά – προτού τελικά ξαναπαντρευτεί. Αλλοι ίσως αναρωτηθούν τι «είδε» σε αυτόν τον πιστό του Καθολικισμού ο Μπους και τον επέλεξε, όταν η θητεία του μέχρι εκείνη τη στιγμή ήταν μάλλον φτωχή, καθώς είχε υπηρετήσει ως μέλος του Εφετείου στην πρωτεύουσα και ήταν επί οκτώ χρόνια πρόεδρος της Επιτροπής Ισων Ευκαιριών στην Απασχόληση. Υπάρχουν, τέλος, εκείνοι που θα ανατρέξουν στον περιπετειώδη τρόπο με τον οποίο η υποψηφιότητά του έγινε τελικώς δεκτή από τη Γερουσία, με ψήφους 52 έναντι 48. Κι αυτό ενώ είχαν προηγηθεί θυελλώδεις συνεδριάσεις, στις οποίες εξετάστηκαν οι κατηγορίες σε βάρος του για σεξουαλική παρενόχληση από την καθηγήτρια Ανίτα Χιλ – τις οποίες ο ίδιος αρνήθηκε και η πλειοψηφία των γερουσιαστών απέρριψε.

Αυτός, σε κάθε περίπτωση, είναι ο άνθρωπος που αποφασίζει για τα δικαιώματα και τις ζωές δεκάδων εκατομμυρίων γυναικών στην Αμερική.