Σεβασμός

Yπάρχει ένα οικουμενικό και διαχρονικό αξίωμα, που είναι ακόμη πιο χρήσιμο στην εποχή των social media και των fake news: όταν δεν ξέρουμε κάτι, δηλαδή στην πλειονότητα των περιπτώσεων, ανατρέχουμε στους ειδικούς. Φοβόμαστε τα εμβόλια; Διαβάζουμε τι λένε οι λοιμωξιολόγοι και καταλαβαίνουμε ότι οι φόβοι μας είναι αβάσιμοι. Ανησυχούμε για τις αιμοβόρες μέδουσες και τους επικίνδυνους καρχαρίες; Αναζητούμε τη θέση του Ινστιτούτου Θαλάσσιας Προστασίας «Αρχιπέλαγος» και μαθαίνουμε ότι όλοι οι σοβαροί κίνδυνοι στις θάλασσές μας είναι ανθρωπογενείς.

Με την ίδια λογική, όταν συμβαίνει ένα τόσο ασυνήθιστο γεγονός όσο η θανάτωση ενός χιμπαντζή που διέφυγε από ένα «πάρκο», καλό είναι να μην παρασυρόμαστε από προκατασκευασμένες βεβαιότητες («σίγουρα έπρεπε να θανατωθεί γιατί ήταν επικίνδυνος», «είναι έγκλημα η θανάτωσή του, έπρεπε να ναρκωθεί»), αλλά να κοιτάμε τι λένε οι ειδικοί. Και ειδικοί δεν είναι αυτοί που κερδίζουν χρήματα από την έκθεση των ζώων στο φιλοθέαμον κοινό, αλλά εκείνοι που έχουν αφιερώσει τη ζωή τους στην προστασία τους.

Στο Καταφύγιο Αδέσποτων Ζώων, για παράδειγμα, υπάρχουν επίσης κλειστά κλουβιά, αλλά εκεί φιλοξενούνται για ένα διάστημα άρρωστα και ταλαιπωρημένα ζώα. «Αυτό που μας σκοτώνει είναι μην ξεμείνουν ζώα ισόβια κλεισμένα. Το ίδιο μας σκοτώνει ο ισόβιος εγκλεισμός όλων των ζώων, όταν δεν γίνεται από ανάγκη, αλλά είναι είδος εμπορίου», τονίζουν οι υπεύθυνοι σε ανακοίνωσή τους. «Αν θέλουμε τα παιδιά να αναπτύξουν φιλοζωικά αισθήματα», συμπληρώνει η διευθύντρια του Zero Stray Project Σταματίνα Σταματάκου, «μπορούμε να τα πάμε στα καταφύγια με τα αδέσποτα ζώα και όχι να βλέπουν την άγρια ζωή πίσω από μία γυάλα».

Ορθώς λοιπόν παρενέβη στην υπόθεση ο υφυπουργός Περιβάλλοντος Γιώργος Αμυράς, και θα έπρεπε να το είχε κάνει πριν ξεσπάσει σάλος. Το ζήτημα όμως δεν είναι αν τηρήθηκαν τα μέτρα για τη μη διαφυγή των ζώων από το Αττικό Ζωολογικό Πάρκο ή αν είναι εγγυημένη η ασφάλεια των επισκεπτών. Αλλά αν είναι νόμιμο, αν είναι πρέπον και αν είναι εν τέλει πολιτισμένο να λειτουργούν χώροι με σκοπό το κέρδος όπου, όπως έγραψε χαρακτηριστικά η διαδικτυακή φίλη Αννα Μπιτσάνη, δελφίνια κάνουν τούμπες σε πισίνες και εκεί πεθαίνουν, λιοντάρια περνούν τα βράδια κλεισμένα σε δωμάτια, καμηλοπαρδάλεις έχουν για σκιά ένα στέγαστρο όπου ίσα-ίσα χωράνε από κάτω και φλαμίνγκο δεν αποδημούν γιατί τα φτερά τους έχουν ακρωτηριαστεί.

Το ζήτημα είναι αν οι ζωολογικοί κήποι συνάδουν με τον ανθρώπινο πολιτισμό. Και αυτό δεν έχει σχέση με τον χιμπαντζή ή τα τζάγκουαρ που θανατώθηκαν βάσει διεθνούς πρωτοκόλλου επειδή «κατάφεραν» να διαφύγουν, αλλά με όλα τα υπόλοιπα άγρια ζώα που παραμένουν αιχμάλωτα ή, όπως προτιμά να λέει ο ιδρυτής του Πάρκου, «σε ελεγχόμενο περιβάλλον».

Προσπαθώντας να δικαιολογήσουν τη βαρβαρότητα που συνοδεύει τις δημοφιλείς ταυρομαχίες τους, οι Ισπανοί επικαλούνται την παράδοση. Κι αυτοί άδικο έχουν. Γιατί το πραγματικό ζήτημα είναι ο σεβασμός.