Τι προβλέπουν τα μοντέλα για την πανδημία

Για το υπόλοιπο του Ιουνίου η διασπορά των Ο-4 και Ο-5 συνεχίζει να κλιμακώνεται σε όλη τη χώρα με έντονη την πίεση σε τουριστικές περιοχές όπως η Μύκονος, η Σαντορίνη, η Ζάκυνθος, το Ηράκλειο, τα Χανιά, η Πάρος, η Κέρκυρα και η Ρόδος. Τα μεγάλα αστικά κέντρα (Αττική και Θεσσαλονίκη) βρίσκονται σε καθαρά αυξητική πορεία που θα συνεχιστεί μέχρι τουλάχιστον το τέλος του μήνα. Ο πραγματικός αριθμός αναπαραγωγής (Rt) έχει ανεβεί στο 1,39 και στις επόμενες ημέρες προβλέπεται να φτάσει το 1,66 για να ξαναπέσει κοντά στη μονάδα προς το τέλος του μήνα και μετά να κυμανθεί ανάμεσα στο 0,9 και το 1,1 σε όλη τη διάρκεια του Ιουλίου.

Η αύξηση της διασποράς των μολύνσεων δεν προβλέπεται να κάμπτεται στη Μύκονο, τη Σαντορίνη, τη Ζάκυνθο, την Κέρκυρα, την Πάρο, τη Ρόδο, όλες τις περιοχές της Κρήτης,  τη Λέσβο, ενώ αρνητική είναι η μελλοντική πορεία και στη Μεσσηνία,  η οποία αυτή τη στιγμή βρίσκεται στην απαρχή της κλιμάκωσης της διασποράς.

Από το τέλος της ερχόμενης εβδομάδας το μοντέλο CORE προβλέπει αύξηση των αναγκών για διασωλήνωση σε ΜΕΘ και από το τέλος Ιουνίου ήπια αύξηση και στους θανάτους που μπορούν να φτάσουν περί τους 20 ημερησίως στο τέλος Ιουλίου. Ηδη καταγράφεται αύξηση στις νοσηλείες σε απλές κλίνες COVID η οποία προβλέπεται να συνεχιστεί μέχρι τις 20 Ιουλίου.

Η υπολογιστική πλατφόρμα CORE δείχνει ότι αν δεν κάνουμε τίποτε,  μπορούμε να έχουμε αύξηση της διασποράς κατά 65% πάνω από τα σημερινά επίπεδα μέχρι το τέλος του μήνα φτάνοντας στις 11.000 μολύνσεις την ημέρα (ως μ.ό. των τελευταίων 7 ημερών) και μετά να παραμείνουμε σε αυτά τα υψηλά επίπεδα με μικρές διακυμάνσεις (ανάμεσα στις 9.000 και 11.000 μολύνσεις/ημέρα) μέχρι το τέλος Ιουλίου. Αυτό θα σημάνει περίπου τον διπλασιασμό των ημερήσιων θανάτων, δηλαδή αθροιστικά κοντά σε 600 παραπάνω θανάτους από COVID-19 στον επόμενο 1½ μήνα.

Επειτα από αυτήν την κύμανση σε υψηλό επίπεδο διασποράς, αναμένεται να έχει επιτευχθεί τοπικά ικανοποιητική επιπρόσθετη ανοσία η οποία, αν δεν υπάρξουν σημαντικές εισροές λόγω τουρισμού, θα μπορούσε να οδηγήσει σε μια σχετική αποκλιμάκωση κατά τη διάρκεια του Αυγούστου.

Καθώς τα στελέχη Ο-4 και Ο-5 διαφεύγουν σε σημαντικό βαθμό από την ανοσία (ακόμα και από τη φυσική ανοσία που αποκτάται έπειτα από μόλυνση με τα στελέχη Ο και Ο-2), είναι απαραίτητη η χρήση μάσκας σε εσωτερικούς χώρους και σε εξωτερικούς χώρους όπου υπάρχει συγχρωτισμός (δηλαδή δεν μπορεί να τηρηθεί απόσταση 1,5-2 μέτρων από άνθρωπο σε άνθρωπο), η χρήση συσκευών απολύμανσης του αέρα σε εσωτερικούς χώρους και ΜΜΜ, σε αεροπορικές και ακτοπλοϊκές συγκοινωνίες, συναυλίες, θέατρα, κινηματογράφους κ.λπ. Σημειώστε ότι σχετικές μελέτες σε πειραματόζωα φαίνεται να καταδεικνύουν πιο έντονη παθογόνο δράση των στελεχών Ο-4 και Ο-5 σε σχέση με το στέλεχος Ο-3.

Και, ίσως το σημαντικότερο, είναι απαραίτητη  η αύξηση των τεστ που γίνονται ημερησίως από τον ΕΟΔΥ και από τα φαρμακεία. Τα παιδιά που πηγαίνουν σε οποιουδήποτε τύπου κατασκηνώσεις θα πρέπει να κάνουν 1-2 τεστ την εβδομάδα υποχρεωτικά για να αποφύγουμε περιπτώσεις εκτεταμένων μολύνσεων όπως αυτές που παρατηρήθηκαν το 2020.

Τα παραπάνω μέτρα περιορισμού της διασποράς μπορούν να μην είναι οριζόντια και να ληφθούν με στοχευμένο τρόπο στις περιοχές που δείχνουν ιδιαίτερα έντονη αυξητική δυναμική όπως οι τουριστικές περιοχές που ανέφερα παραπάνω. Γενικότερα, αν θέλουμε να λειτουργήσουμε με ανοικτή οικονομία και τουρισμό θα πρέπει να δρούμε προληπτικά και στοχευμένα ώστε να σταματάμε την αυξητική δυναμική της διασποράς των στελεχών Ο-4 και Ο-5 πριν αυτή αναπτυχθεί σε μεγάλο βαθμό.

Ο Δημοσθένης Σαρηγιάννης είναι καθηγητής Περιβαλλοντικής Μηχανικής στο ΑΠΘ και Υγειονομικής και Περιβαλλοντικής Μηχανικής στο Πανεπιστήμιο της Παβία (Ιταλία)