Ποια κοινωνία θέλουμε για τους νέους την επόμενη δεκαετία

Οι κρίσεις διευρύνουν τις ανισότητες. Και οι ανισότητες δημιουργούν συνθήκες διάρρηξης της κοινωνικής συνοχής και περιορίζουν το αναπτυξιακό δυναμικό της κάθε χώρας. Πρώτος στόχος κάθε συγκροτημένης πολιτείας θα πρέπει να είναι να αμβλύνονται οι διαφορές με ενεργές δημόσιες πολιτικές που θα δίνουν ίσες ευκαιρίες σε όλους τους πολίτες, ιδιαίτερα όσους ανήκουν σε ευάλωτες κοινωνικές ομάδες λόγω κοινωνικών στερεότυπων, διαχρονικής υποεκπροσώπησης ή προϊούσας αδιαφορίας της πολιτείας. Οι ενεργές αυτές πολιτικές θα πρέπει να στηρίζονται σε οριζόντια επιχειρησιακά σχέδια που αφορούν δράσεις όλων των υπουργείων, με συντονιστή, χρονοδιαγράμματα και χρηματοδοτική πηγή, όπου απαιτείται.

Κατεξοχήν οριζόντια πολιτική για την καταπολέμηση της επίκαιρης και διαγενεακής ανισότητας είναι αυτή που αφορά τους νέους. Θα πρέπει να διασφαλιστεί η πραγματική δυνατότητα να σπουδάσουν σε ένα υγιές ακαδημαϊκό περιβάλλον με επαγγελματικές προοπτικές, να μείνουν στην πατρίδα τους και να εργαστούν με αξιοπρεπείς και αντάξιους των δεξιοτήτων τους όρους και να οικοδομήσουν την προσωπική τους ζωή σε συνθήκες ασφάλειας και προβλεψιμότητας. Σημαντικά βήματα ήδη δρομολογούνται.

Ως προς τις σπουδές, αναβαθμίστηκε συνολικά η επαγγελματική εκπαίδευση και κατάρτιση, τα δημόσια ΙΕΚ με νέες σύγχρονες ειδικότητες κέρδισαν την εμπιστοσύνη των υποψήφιων σπουδαστών, η ασφάλεια των φοιτητών και του ακαδημαϊκού προσωπικού κατέστη προτεραιότητα, ξεκινάει το ελληνικό «Erasmus» για την εσωτερική κινητικότητα των φοιτητών των ελληνικών πανεπιστημίων, καθιερώνονται επαγγελματικά μεταπτυχιακά και βιομηχανικά διδακτορικά για τη σύνδεση με την αγορά εργασίας, ξεκίνησαν τα ξενόγλωσσα προπτυχιακά προγράμματα σπουδών, εξελίσσονται οι συμπράξεις με πανεπιστήμια του εξωτερικού, δημιουργούνται προγράμματα εφαρμοσμένων επιστημών και τεχνολογίας στα ΑΕΙ, ενώ οι ακαδημαϊκοί τίτλων σπουδών του εξωτερικού θα αναγνωρίζονται αυτόματα.

Ως προς την εργασία, εισήχθησαν ο «ατομικός κουμπαράς» στις επικουρικές συντάξεις των νέων ασφαλισμένων, τα ειδικά κίνητρα μειωμένου φόρου εισοδήματος για 7 χρόνια για την αναστροφή του brain drain, η διπλή αύξηση κατώτατου μισθού μέσα στο 2022, η μείωση του ειδικού φόρου κινητής τηλεφωνίας για τους νέους, η κατάργηση φόρου γονικών παροχών-δωρεών έως 800.000 ευρώ, η μείωση κατά 3 μονάδες των ασφαλιστικών εισφορών στους εργαζόμενους του ιδιωτικού τομέα και το «Πρώτο Ενσημο» που επιδοτεί ουσιαστικά νέους που δεν διαθέτουν προϋπηρεσία στον ιδιωτικό και τον δημόσιο τομέα.

Ως προς την προσωπική ζωή, υπήρξε σημαντική αύξηση του επιδόματος στέγασης, καταρτίζεται ειδικό πρόγραμμα του ΟΑΕΔ για τη νεανική στέγη, αυξήθηκε το επίδομα παιδιού και καθιερώθηκε το ειδικό επίδομα 2.000 ευρώ για κάθε παιδί που γεννιέται, αυξήθηκε το αφορολόγητο όριο για κάθε παιδί, διευρύνθηκε ο αριθμός των ωφελούμενων από την επιδοτούμενη πρόσβαση σε βρεφονηπιακούς σταθμούς, εισήχθη το πρόγραμμα «Νταντάδες της Γειτονιάς» για τη φύλαξη βρεφών και νηπίων, επεκτάθηκε  το ολοήμερο σχολείο και καθιερώθηκαν για πρώτη φορά η ευέλικτη διευθέτηση του χρόνου εργασίας με συμφωνία του εργαζόμενου και το δικαίωμα αποσύνδεσης εκτός του εργασιακού ωραρίου.

Μένουν ακόμη πολλά να γίνουν σε αυτά και άλλα επίπεδα που κατεξοχήν συνδέονται με τη νεότητα, όπως το περιβάλλον, οι τεχνολογίες και ο πολιτισμός. Διότι δεν αρκεί μόνο να περιμένουμε προσφορά από τους νέους αλλά οφείλουμε να τους παρέχουμε και εκείνα που θα κάνουν τη ζωή τους πιο ευτυχισμένη και θα ικανοποιήσει τις προσδοκίες τους. Οι νέοι, το μεγαλύτερο κεφάλαιο της χώρας, αποτελούν την πιο ασφαλή επένδυση για το μέλλον. Θα πρέπει να επαναπατριστούν τα παιδιά που μετανάστευσαν προς αναζήτηση καλύτερης επαγγελματικής τύχης ή όσα διέπρεψαν σε σπουδαία πανεπιστήμια του εξωτερικού και ξεκινούν τώρα να κεφαλαιοποιούν γνώσεις και ικανότητες εκτός πατρίδας. Θα πρέπει όμως να δώσουμε και στους νέους που παρέμειναν εδώ κίνητρα και ευκαιρίες. Και, πάνω απ’ όλα, να εμπεδώσουμε ένα αίσθημα ασφάλειας και αξιοκρατίας. Δεν είναι μόνο υποχρέωση της πολιτείας απέναντι στα νέα παιδιά. Είναι και όρος επιβίωσης και ανάπτυξης για την Ελλάδα.

Ο Γιώργος Γεραπετρίτης είναι υπουργός Επικρατείας και βουλευτής Επικρατείας της ΝΔ