Προχώρησε στη μεγαλύτερη αύξηση επιτοκίων από το 1994

Η Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ προχωράει ολοταχώς σε αυξήσεις επιτοκίων σε μια προσπάθεια να ελέγξει τον πολύ υψηλό πληθωρισμό. Ο πρόεδρος της Fed Τζερόμ Πάουελ ανακοίνωσε χθες αύξηση των επιτοκίων κατά 0,75%, η οποία συνιστά τη μεγαλύτερη μεμονωμένη αύξηση από το 1994 και μετά. Μάλιστα, η Fed έδωσε σήμα ότι θα συνεχίσει στον ίδιο δρόμο τη φετινή χρονιά για να ανακοπούν οι ανατιμήσεις. Πλέον τα αμερικανικά επιτόκια διαμορφώνονται σε εύρος από 1,5% έως 1,75%, ενώ σύμφωνα με προβλέψεις αναμένεται να φτάσουν στο 3,4% έως το τέλος του έτους σηματοδοτώντας επερχόμενες νέες αυξήσεις κατά 1,75%. Νωρίτερα μέσα στο 2022, η αμερικανική τράπεζα είχε προχωρήσει σε άλλες δύο αυξήσεις βασικών της επιτοκίων, για πρώτη φορά από το 2018, αρχικά κατά 25 μονάδες βάσης και στη συνέχεια κατά 50 μονάδες βάσης, σε μια προσπάθεια να τηρήσει τη δέσμευσή της να επαναφέρει τον πληθωρισμό στον στόχο του 2%. Η άνοδος κατά 75 μονάδες βάσης πάντως συνιστά μια μικρή έκπληξη, με βάση τα τελευταία στοιχεία για τον πληθωρισμό. Μάλιστα, στην τελευταία του συνέντευξη Τύπου τον Μάιο ο Τζερόμ Πάουελ είχε απορρίψει μια πιθανότητα αύξησης κατά 75 μονάδες βάσης ως επιλογή, λέγοντας ότι «δεν ήταν κάτι που εξετάζει ενεργά η επιτροπή». Πολλοί αναλυτές και γνωστοί οικονομολόγοι όπως ο Μοχάμεντ ελ Εριάν είχαν κατ’ επανάληψη ασκήσει κριτική για καθυστερημένη αντίδραση στην αντιμετώπιση του πληθωρισμού. Μάλιστα, είπε ότι τα χειρότερα είναι μπροστά μας, χωρίς να αποκλείει ακόμη και την αύξηση του πληθωρισμού στο 9% από 8,6% που ήταν τον Μάιο (υψηλό 40 ετών).

Η χθεσινή απόφαση της Fed ήταν μια ακόμη κίνηση κεντρικής τράπεζας να υιοθετήσει πιο αυστηρή νομισματική πολιτική, προκειμένου να αναχαιτίσει το κύμα της ακρίβειας που καλπάζει λόγω της πανδημίας και του πολέμου στην Ουκρανία. Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα από την πλευρά της αναμένεται να προετοίμασε από την προηγούμενη εβδομάδα τις αγορές για πιο αυστηρή νομισματική πολιτική τον Ιούλιο και στη συνέχεια τον Σεπτέμβριο. Αυτό αποφασίστηκε καθώς ο πληθωρισμός καλπάζει. Τον Ιούλιο αναμένεται αύξηση κατά 0,25% ενώ για τον Σεπτέμβριο είναι ανοικτά όλα τα ενδεχόμενα, ακόμη και αύξηση της τάξης του 0,50%. «Αν οι μεσοπρόθεσμες προοπτικές για τον πληθωρισμό συνεχιστούν ή επιδεινωθούν, μια μεγαλύτερη αύξηση θα είναι ενδεδειγμένη στη συνεδρίαση του Σεπτεμβρίου» ανέφερε σε ανακοίνωσή της η ΕΚΤ.

Για να συμπληρώσει: «Μετά τον Σεπτέμβριο, με βάση την τρέχουσα αξιολόγησή του, το Διοικητικό Συμβούλιο προβλέπει ότι η ενδεδειγμένη πορεία θα είναι μια σειρά σταδιακών αλλά συνεχών περαιτέρω αυξήσεων των επιτοκίων. Σύμφωνα με τη δέσμευση του Διοικητικού Συμβουλίου για στόχο 2% μεσοπρόθεσμα, ο ρυθμός με τον οποίο το Διοικητικό Συμβούλιο προσαρμόζει τη νομισματική πολιτική του θα εξαρτηθεί από τα εισερχόμενα στοιχεία και το πώς αξιολογεί την εξέλιξη του πληθωρισμού σε μεσοπρόθεσμο ορίζοντα».

ΟΜΌΛΟΓΑ. Χθες σε έκτακτη συνεδρίαση η ΕΚΤ ανακοίνωσε μεταξύ άλλων ότι θα προχωρεί με ευελιξία στην επανεπένδυση των κεφαλαίων από ομόλογα του έκτακτου προγράμματος για την πανδημία (PEPP) που λήγει τον άλλο μήνα. Πρακτικά αποφάσισε να εξουσιοδοτήσει τις αρμόδιες επιτροπές να επιταχύνουν την ολοκλήρωση του σχεδιασμού νέου εργαλείου κατά του κατακερματισμού της αγοράς ομολόγων. Ως κατακερματισμό εννοεί τη μεγάλη διαφορά στις αποδόσεις μεταξύ των χωρών. Το τελευταίο διάστημα τα επιτόκια των κρατικών ομολόγων χωρών όπως η Ιταλία, η Ισπανία, η Πορτογαλία αλλά και η Ελλάδα έχουν πραγματοποιήσει μεγάλη άνοδο λόγω των προσδοκόμενων αυξήσεων των επιτοκίων. Είναι ενδεικτικό ότι τα επιτόκια για τα κρατικά ομόλογα 10ετούς διάρκειας στην ευρωζώνη έχουν φτάσει σε πολύ υψηλά επίπεδα. Τα επιτόκια της Ελλάδας είχαν φτάσει το 4,5% πριν από τη συνεδρίαση της ΕΚΤ, για να υποχωρήσουν στη συνέχεια στο 4,25%. Της Ιταλίας ήταν αρχικά 3,9% και διαμορφώθηκαν στο 3,8%. Της Πορτογαλίας έφτασαν το 2,85% και της Ισπανίας το 2,9%. Τα ομόλογα της Γερμανίας διαμορφώθηκαν στο 1,6% και της Γαλλίας στο 2,2% δείχνοντας τη μεγάλη διαφορά που έχουν οι μεγαλύτερες αυτές οικονομίες από τις υπόλοιπες λιγότερο ισχυρές οικονομικά χώρες.