Η παγκόσμια ημέρα υποκρισίας

Πριν από πενήντα χρόνια, το 1972, ο Οργανισμός Ηνωμένων Εθνών όρισε μία ημέρα τον χρόνο να είναι η Παγκόσμια Ημέρα Περιβάλλοντος, με σκοπό να στρέψει την προσοχή των ανθρώπων (ηγετών και λαών) στα περιβαλλοντικά προβλήματα του πλανήτη πάνω στον οποίο ζούμε. Η 5η Ιουνίου έχει καθιερωθεί ως Παγκόσμια Ημέρα Περιβάλλοντος. Ψάχνοντας μέσω Διαδικτύου πληροφορήθηκα, με κατάπληξη, ότι υπάρχουν πάνω από εκατό παγκόσμιες ημέρες για διάφορα θέματα. Υπάρχει π.χ. παγκόσμια ημέρα της μητέρας, του πατέρα, κατά του καρκίνου, αλλά και της γάτας, των αριστερόχειρων, κατά της αυτοκτονίας, και ακόμη παγκόσμια ημέρα του οργασμού, απίστευτο κι όμως αληθινό. Αυτό το τελευταίο με έκανε να αναρωτηθώ πότε θα έχουμε, ως λογική συνέχεια, την παγκόσμια ημέρα της κλειτορίδας.

Το ζήτημα, όμως, δεν είναι πόσες και ποιες παγκόσμιες ημέρες έχουμε, αλλά η υποκρισία που κρύβεται πίσω απ’ όλα αυτά. Τα Ηνωμένα Εθνη και οι κυβερνήσεις των χωρών που τα αποτελούν, προσφέρουν παχιά και ψεύτικα λόγια (lip service, όπως λέγεται στην έδρα του ΟΗΕ) χωρίς πραγματικές προθέσεις να κάνουν κάτι για το αναφερόμενο πρόβλημα. Συγκεκριμένα, τα Ηνωμένα Εθνη και άλλοι παγκόσμιοι οργανισμοί, καθώς και οι κυβερνήσεις (πολιτικοί και τεχνοκράτες σύμβουλοι) υπόσχονται πράσινη ανάπτυξη για να σωθεί ο πλανήτης, ενώ είναι γνωστό ότι «πράσινη ανάπτυξη» είναι το θεώρημα του αδυνάτου. Η διεθνής βιβλιογραφία είναι πλήρης μελετών διακεκριμένων και ανεξάρτητων ερευνητών που βεβαιώνουν ότι η ανάπτυξη δεν μπορεί να αποσυνδεθεί από τις επιζήμιες επιπτώσεις που έχει στο περιβάλλον. Η επιβάρυνση του περιβάλλοντος κατά παραγόμενη μονάδα προϊόντος έχει πράγματι μειωθεί λόγω τεχνολογικών βελτιώσεων, αλλά η συνολική επιβάρυνση αυξάνεται κάθε χρόνο. Συνεπώς το «πράσινη ανάπτυξη» είναι διαφημιστικό τέχνασμα, είναι το gimmick, με το οποίο επιδιώκεται η κάλυψη των ευθυνών των κυβερνήσεων και των τεχνοκρατών.

Η επιστημονική έρευνα και τα στατιστικά δεδομένα υποδεικνύουν, μεταξύ άλλων, δύο σημαντικούς παράγοντες, οι οποίοι, σε τελική ανάλυση, προκαλούν τα προβλήματα από τα οποία υποφέρει ο πλανήτης, δηλαδή η ανθρωπότητα: (α) την υπερκατανάλωση και (β) τον υπερπληθυσμό. Η υπερκατανάλωση είναι το γνωστό αμάρτημα του πολιτισμού μας στο οποίο συμμετέχουμε όλοι, εν γνώσει ή εν αγνοία μας. Μια ματιά στο άπειρο πλήθος των διαφημίσεων θα σας πείσει. Τα δεδομένα του πληθυσμού δεν είναι γνωστά σε πολλούς. Λίγοι γνωρίζουν ότι ο παγκόσμιος πληθυσμός είναι 8 δισεκατομμύρια και ακόμη λιγότεροι γνωρίζουν ότι αυξάνεται κατά 83 εκατομμύρια κάθε χρόνο ή κατά 227.000 κάθε μέρα.

Αυτά είναι τα πραγματικά προβλήματα του κόσμου σήμερα και οδηγούν σε άλλα, όπως η απίστευτη οικονομική ανισότητα και η καταστροφή του περιβάλλοντος. Υπερπληθυσμός και υπερκατανάλωση, αυτά είναι τα ζητήματα που πρέπει να θέσουν οι διεθνείς οργανισμοί και οι κυβερνήσεις, και όχι η μη πραγματοποιήσιμη «πράσινη ανάπτυξη». Δυστυχώς για όλους, οι κυβερνήσεις του κόσμου δεν τολμούν να μιλήσουν την αλήθεια και να ενημερώσουν τους λαούς διότι το μεγάλο κεφάλαιο, που στην πραγματικότητα κυβερνάει τον κόσμο, χρειάζεται εργάτες και καταναλωτές για να αυξήσει τα κέρδη του.

Εχοντας στον νου μου τα παραπάνω, προτείνω στα Ηνωμένα Εθνη, αφού δεν μπορούν να κάνουν κάτι χρήσιμο, να προσδιορίσουν μια ημέρα του χρόνου ως παγκόσμια ημέρα υποκρισίας των κυβερνήσεων και των ισχυρών του κόσμου.

Ο Θεόδωρος Π. Λιανός είναι ομότιμος καθηγητής Πολιτικής Οικονομίας του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών