«Μπορούμε να σας βομβαρδίσουμε όποτε θέλουμε»

Με οργή και απειλές αντέδρασε το Κρεμλίνο απέναντι σε τρεις βαλκανικές χώρες που αρνήθηκαν να επιτρέψουν στο αεροπλάνο που μετέφερε τον ρώσο υπουργό Εξωτερικών Σεργκέι Λαβρόφ να περάσει στον εναέριο χώρο τους, κατευθυνόμενο για προγραμματισμένη επίσημη επίσκεψη στη Σερβία, τη Δευτέρα. Εκπρόσωπος του Κρεμλίνου χαρακτήρισε την απόφαση της Βουλγαρίας, του Μαυροβουνίου και της Βόρειας Μακεδονίας ως «εχθρική πράξη», ενώ σε συνέντευξη Τύπου ο Λαβρόφ χαρακτήρισε «αδιανόητο» το γεγονός ότι οι τρεις χώρες έκλεισαν τον εναέριο χώρο τους, καταγγέλλοντας την απόφαση ως «σκανδαλώδη». Εκτός από την έντονη δυσαρέσκεια εκφράστηκαν και ευθείες απειλές. Ο επικεφαλής της ρωσικής υπηρεσίας διαστήματος Roscosmos Nτμίτρι Ρογκόζιν υποστήριξε ότι, ανά πάσα στιγμή, μπορεί να εκτοξεύσει εναντίον τους τον διηπειρωτικό βαλλιστικό πύραυλο Satan-2. Εκτός από Βουλγαρία, Βόρεια Μακεδονία και Μαυροβούνιο, ο Ρογκόζιν έβαλε στο στόχαστρο και τη Ρουμανία. Δήλωσε χαρακτηριστικά ότι, ενώ η Βουλγαρία, η Ρουμανία και το Μαυροβούνιο μπορούσαν να σταματήσουν το αεροπλάνο του Λαβρόφ, δεν θα σταματήσουν έναν βαλλιστικό πύραυλο Sarmat 208 τόνων, γνωστό και ως Satan-2, που μπορεί να φέρει πυρηνικές κεφαλές. Σε μήνυμά του στο Twitter έγραψε χαρακτηριστικά: «Ξέρετε τι είναι τόσο καλό για τον Sarmat; Δεν θα ζητήσει πτητική άδεια από δειλούς Βούλγαρους, εκδικητικούς Ρουμάνους και Μαυροβούνιους – που πρόδωσαν την κοινή μας ιστορία».

Σε υψηλούς τόνους κινήθηκαν και οι δηλώσεις του εκπροσώπου του Κρεμλίνου Ντμίτρι Πεσκόφ, ο οποίος τόνισε ότι «τέτοιες εχθρικές ενέργειες προς τη χώρα μας είναι ικανές να προκαλέσουν ορισμένα προβλήματα, αλλά δεν μπορούν να εμποδίσουν τη διπλωματία μας να συνεχίσει το έργο της». Οι σερβικές Αρχές επιβεβαίωσαν ότι η επίσκεψη Λαβρόφ δεν θα πραγματοποιηθεί και, αντ΄ αυτού, ο Λαβρόφ κάλεσε στη Μόσχα τον σέρβο ομόλογό του. «Κανείς δεν θα μπορέσει να χαλάσει τις σχέσεις μας με τη Σερβία», τόνισε.

Η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία έχει ήδη προκαλέσει απαγόρευση της χρήσης από ρωσικά αεροσκάφη του εναέριου χώρου σε ολόκληρη την ΕΕ. Φιλορωσική εφημερίδα στη Σερβία δημοσίευσε φωτογραφίες από τα επίσημα έγγραφα που απέρριπταν τα αιτήματα υπερπτήσης του ρωσικού αεροσκάφους που μετέφερε τον Λαβρόφ. Η εκπρόσωπος του ρωσικού υπουργείου Εξωτερικών Μαρία Ζαχάροβα κατηγόρησε τη Δύση ότι έκλεισε τις γραμμές επικοινωνίας αναγκάζοντας τον Λαβρόφ να ακυρώσει την προγραμματισμένη επίσκεψή του. Η Σερβία διατηρεί στενούς ιστορικούς, θρησκευτικούς και πολιτιστικούς δεσμούς με τη Ρωσία, παρά τον πόλεμο στην Ουκρανία, αρνούμενη να πάρει μέρος σε κυρώσεις κατά της Μόσχας. Η Μόσχα έχει παράσχει κρίσιμη υποστήριξη στο Βελιγράδι στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ, εμποδίζοντας την αναγνώριση της ανεξαρτησίας του Κοσσυφοπεδίου. Η Σερβία εξαρτάται πλήρως από το ρωσικό πετρέλαιο και φυσικό αέριο. Τον Απρίλιο ο σέρβος πρόεδρος Βούτσιτς είχε κατηγορήσει την Ουκρανία και μια άλλη χώρα της ΕΕ, την οποία δεν κατονόμασε, ότι ενορχήστρωσαν σειρά απειλών για φάρσες με βόμβες σε αεροσκάφη της Air Serbia. Δεν παρείχε στοιχεία για τον ισχυρισμό, τον οποίο η Ουκρανία χαρακτήρισε «αβάσιμο». Ο Βούτσιτς μίλησε πρόσφατα με τον ρώσο πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν στο τηλέφωνο προκειμένου να καταλήξουν σε μια νέα συμφωνία για την προμήθεια φυσικού αερίου για τα επόμενα τρία χρόνια. Ο Σεργκέι Λαβρόφ είπε στους δημοσιογράφους: «Αν μια επίσκεψη του ρώσου υπουργού Εξωτερικών στη Σερβία θεωρείται στη Δύση ως κάτι που προσομοιάζει με απειλή παγκόσμιας κλίμακας, τότε τα πράγματα στη Δύση είναι σαφώς πολύ άσχημα». Ο υπουργός Εσωτερικών της Σερβίας Αλεξάνταρ Βουλίν δήλωσε ότι λυπάται βαθιά «για την παρεμπόδιση» της επίσκεψης Λαβρόφ, τον οποίο περιέγραψε ως «μεγάλο και αποδεδειγμένο φίλο της Σερβίας». «Ενας κόσμος στον οποίο οι διπλωμάτες δεν μπορούν να επιδιώξουν την ειρήνη είναι ένας κόσμος στον οποίο δεν υπάρχει ειρήνη. Οσοι εμπόδισαν την άφιξη του Σεργκέι Λαβρόφ δεν θέλουν ειρήνη, ονειρεύονται να νικήσουν τη Ρωσία», ανέφερε ο Βουλίν. «Η Σερβία είναι περήφανη που δεν αποτελεί μέρος της αντιρωσικής υστερίας και οι χώρες που συμμετέχουν σε αυτήν θα έπρεπε να ντρέπονται».

Ο σέρβος αναλυτής Σλόμπονταν Στούπαρ περιέγραψε την απόπειρα επίσκεψης του Λαβρόφ στο Βελιγράδι ως «παράσταση» που θα είχε χρησιμοποιηθεί από τη Μόσχα για να δυσφημήσει περαιτέρω τη Δύση. «Πιστεύω ότι οι Ρώσοι προσκάλεσαν τον εαυτό τους» στη Σερβία, ανέφερε. «Είναι τρομερά απομονωμένοι. Μπορούν τώρα να πουν ότι η Ευρώπη και ο κόσμος δεν είναι δημοκρατικοί και επέτρεψαν μια απλή πτήση».

Αναλυτές στο Βελιγράδι έχουν επισημάνει ότι η επίσκεψη του Λαβρόφ θα διαβρώσει περαιτέρω τη θέση της Σερβίας στη Δύση, αφού το Βελιγράδι απέρριψε την επιβολή κυρώσεων στη Μόσχα. Ο Στούπαρ προσθέτει ότι ο πρόεδρος Βούτσιτς έχει τοποθετηθεί «ανάμεσα» στη Ρωσία και τη Δύση, επιχειρώντας να διατηρήσει δεσμούς με τη Μόσχα, ενώ η Σερβία επιδιώκει την ένταξη στην Ευρωπαϊκή Ενωση την ίδια στιγμή. «Αυτή είναι η χειρότερη δυνατή θέση που μπορεί να φανταστεί κανείς», σχολιάζει.