«Η ΕΕ πρέπει να δώσει στην Ουκρανία θετικό σήμα για ένταξη»

Η ΕΕ θα πρέπει να δώσει θετικό σήμα στην Ουκρανία για την ενταξιακή διαδικασία, δηλώνει ο πρωθυπουργός της Κροατίας Αντρέι Πλένκοβιτς, ενόψει της αναμενόμενης εντός του Ιουνίου σχετικής απόφασης της Κομισιόν. Στη συνέντευξη που παραχώρησε στα «ΝΕΑ», την ημέρα που η Κομισιόν έδωσε το πράσινο φως για την ένταξη της Κροατίας στο ευρώ, ο κροάτης πρωθυπουργός μίλησε για τα Δυτικά Βαλκάνια, τις σχέσεις της χώρας του με την Ελλάδα, τη συνεργασία στη Νοτιοανατολική Ευρώπη, την αντιμετώπιση των υψηλών τιμών ενέργειας.

Η υιοθέτηση του έκτου πακέτου κυρώσεων αποδείχθηκε μια δύσκολη υπόθεση. Κάνει αρκετά η Ευρώπη για να στηρίξει την Ουκρανία;

Μετά τη βάναυση επιθετικότητα της Ρωσίας στην Ουκρανία, την παράβαση του διεθνούς δικαίου και των αξιών, που συνιστούν το παγκόσμιο σύστημα, η Ευρώπη αντέδρασε ενωμένη, γρήγορα και δυνατά. Η ρωσική προσπάθεια να προσαρτήσει διάφορα μέρη του ουκρανικού εδάφους δεν συνιστά μόνο επιθετικότητα κατά της εδαφικής ακεραιότητας, αλλά και ξεκάθαρη προσπάθεια να αναιρέσει την ουκρανική ταυτότητα. Αυτό είναι κρίσιμο για να κατανοήσει κανείς τι συμβαίνει. Η αλληλεγγύη προς την Ουκρανία, η απίστευτη κινητοποίηση της διεθνούς κοινότητας είναι πρωτοφανής. Το έκτο πακέτο κυρώσεων, η πολιτική στήριξη, οι διπλωματικές προσπάθειες, η οικονομική και ανθρωπιστική βοήθεια, η βοήθεια στην άμυνα, η αποδοχή των ουκρανών προσφύγων δείχνουν ότι η Ευρώπη μπορεί να αντιδρά γρήγορα με ηθικές επιλογές, στη σωστή μεριά της ιστορίας.

Χρειάζεται έβδομο πακέτο κυρώσεων ή είναι δύσκολο;

Πρόκειται για διαδικασία που εξελίσσεται. Οταν θα είναι κατάλληλη η κατάσταση θα υπάρχουν περισσότερες πρωτοβουλίες. Ηταν κάπως μη αναμενόμενο να φτάσουμε στο έκτο πακέτο. Είμαι σίγουρος ότι θα υπάρξουν νέα μέτρα αν συνεχιστεί η επιθετικότητα.

Πώς αξιολογείτε το ζήτημα γύρω από το αν θα δοθεί πράσινο φως στην Ουκρανία για ενταξιακές διαδικασίες;

Θα πρέπει να αξιολογήσουμε με προσοχή τη γνώμη της Κομισιόν. Δεν την έχουμε δει ακόμη, αλλά η Κροατία ως το πιο πρόσφατο μέλος της ΕΕ είμαστε υπέρ τού να δώσουμε ένα σήμα στην Ουκρανία. Οι συμβολισμοί είναι σημαντικοί, όχι μόνο για την πολιτική ηγεσία, αλλά και για τους Ουκρανούς, που περιμένουν να δουν ότι η Ευρώπη τους κατανοεί, να δουν τη μακροπρόθεσμη προοπτική της ύπαρξής τους εντός της ΕΕ.

Κάποιοι υποστηρίζουν ότι προτεραιότητα έχουν χώρες των Δυτικών Βαλκανίων.

Θα ικανοποιηθούμε να δούμε ότι ξεμπλοκάρει η υπόθεση της Βόρειας Μακεδονίας. Υποστηρίζουμε τη θέση αυτή εδώ και καιρό. Αναμέναμε ότι μετά τη διευθέτηση του ζητήματος μεταξύ Βόρειας Μακεδονίας και Ελλάδας οι εξελίξεις θα ήταν ταχύτερες. Βρίσκεται σε καθεστώς υποψήφιας προς ένταξη χώρας δεκαεπτά χρόνια. Πρόκειται για έναν εξαιρετικά απογοητευτικό φάκελο για όλους μας και πρέπει να καταβάλουμε μέγιστες προσπάθειες να βρεθεί μια συμφωνία μεταξύ Βουλγαρίας και Βόρειας Μακεδονίας. Οταν συγκρίνονται Ουκρανία, Μολδαβία και Γεωργία με τις χώρες της Νοτιοανατολικής Ευρώπης χρειάζεται να πούμε ότι Μαυροβούνιο και Σερβία βρίσκονται ήδη σε προχωρημένη φάση της διαδικασίας, Αλβανία και Βόρεια Μακεδονία είναι υποψήφιες χώρες, ενώ οι μόνες χώρες που περιμένουν για το καθεστώς αυτό είναι η Βόσνια και Ερζεγοβίνη και το Κόσοβο. Πρέπει να στηρίξουμε όλες τις χώρες στη διαδικασία όταν πληρούν τα κριτήρια, και ιδιαίτερα όσον αφορά τη Βοσνία και Ερζεγοβίνη, τη μεταρρύθμιση Συντάγματος και εκλογικού νόμου.

Εχει ασκηθεί κριτική στη Σερβία για τη στάση της έναντι της Ρωσίας.

Είναι η στιγμή που κάθε χώρα πρέπει να κάνει επιλογές. Δεν γίνεται να κάθεται κανείς σε δύο καρέκλες. Αν η Σερβία θέλει να κινηθεί προς την ΕΕ πρέπει να αποφασίσει.

Ακούσατε τον έλληνα Πρωθυπουργό να μιλά στο Συνέδριο του ΕΚΛ και νωρίτερα στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο για την τουρκική προκλητικότητα.

Παρακολουθούμε τη γενικότερη κατάσταση στη Νοτιοανατολική Ευρώπη και κυρίως τις σχέσεις Τουρκίας και Ελλάδας, που είναι σημαντικές για τη σταθερότητα και τις καλές σχέσεις γειτονίας, για την καλή λειτουργία της ΕΕ και του ΝΑΤΟ. Ελπίζουμε ότι η τουρκική θέση στο πλαίσιο της ρωσικής επιθετικότητας και του πολέμου στην Ουκρανία, ως χώρα της Μαύρης Θάλασσας, που έχει σημαντικό περιφερειακό ρόλο και έχει διευκολύνει τις συνομιλίες μεταξύ αντιπροσωπειών της Ουκρανίας και της Ρωσίας, να είναι ουσιαστική, και επίσης ο ρόλος της στη γενικότερη αρχιτεκτονική ασφαλείας της Ευρώπης και της Μεσογείου.

Προς ποια κατεύθυνση πρέπει να κινηθεί η συνεργασία στη Νοτιοανατολική Ευρώπη;

Χώρες, όπως η Ελλάδα και η Κροατία, που έχουν φιλικές σχέσεις, όχι μόνο λόγω των καλών σχέσεων ως χώρες, αλλά και σε επίπεδο κομμάτων, της Νέας Δημοκρατίας με τη Δημοκρατική Ενωση, και χάρη στην καλή σχέση μεταξύ εμού και του Κυριάκου Μητσοτάκη, είναι σημαντικές για τη σταθερότητα στην περιοχή. Πιέζουμε όλες τις χώρες να εφαρμόσουν μεταρρυθμίσεις και να κινηθούν προς την ΕΕ, προσπαθούμε να δώσουμε ώθηση ώστε οι έξι χώρες μεταξύ Κροατίας και Ελλάδας, που περιβάλλονται από Κ-Μ της ΕΕ να μην παραμείνουν μια μαύρη τρύπα. Δεύτερον, πρέπει να ενισχύσουμε τη συνεργασία στη Μεσόγειο. Είναι σημαντική για το Μεταναστευτικό, την ενέργεια, τη ναυτιλία και τις μεταφορές, την οικονομία, τον πολιτισμό, τα πανεπιστήμια. Χρειαζόμαστε σταθερή Μέση Ανατολή, Ανατολική Μεσόγειο, Βόρεια και Υποσαχάρια Αφρική. Πρέπει να αναλάβουμε κοινές προσπάθειες προς την κατεύθυνση αυτή.

Θα προχωρήσει η ΕΕ σε κοινή αντιμετώπιση των τιμών ενέργειας;

Εχουμε ήδη περάσει πακέτο αξίας 700 εκατ. ευρώ για να ανακουφίσουμε τους Κροάτες από τις υψηλές τιμές ενέργειας, με κοινωνικές παροχές στους πιο ευάλωτους, σε επιχειρήσεις, ειδικά ΜΜΕ, σε αγρότες, αλιείς, κάναμε εφάπαξ παροχή σε συνταξιούχους. Θα συνεχίσουμε με αυτόν τον τρόπο, αλλά επίσης θα πρέπει να εξετάσουμε τρόπους να παρέμβουμε στην αλυσίδα μεταξύ παραγωγής, μεταφοράς και τιμολογιακής πολιτικής, να διασφαλίσουμε ότι δεν υπάρχουν κερδοσκόποι. Βρισκόμαστε σε κρίσιμη στιγμή και θα εξετάσουμε τη δυνατότητα επιβολής πλαφόν στην τιμή ή να φορολογήσουμε όσους κερδίζουν υπερβολικά.

Βρίσκεστε πλέον στην τελική ευθεία προς το ευρώ.

Καλωσορίζω τη θετική αξιολόγηση από την Κομισιόν. Είναι το τελευταίο πράσινο φως που χρειαζόμαστε πριν από την τελική υιοθέτηση της απόφασης για να ενταχθεί η Κροατία στην ευρωζώνη. Δουλέψαμε σκληρά για να υιοθετήσουμε τη στρατηγική ένταξης στο ευρώ. Αναμένουμε τώρα τη θετική γνωμοδότηση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και τελικά την απόφαση του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου και του Συμβουλίου των υπουργών και τότε θα ενταχθούμε στο ευρώ την 1η Ιανουαρίου 2023. Κάνουμε τα μέγιστα για να γίνει το ίδιο με τη ζώνη Σένγκεν.