Το Ισραήλ δεν βιάζεται {LF}να εξομαλύνει {LF}τις σχέσεις του {LF}με την Τουρκία

Κατώτερη των προσδοκιών αποδείχθηκε η πρόσφατη επίσκεψη Τσαβούσογλου στο Ισραήλ. Επρόκειτο για μια επίσκεψη που προετοιμαζόταν από τον περασμένο Μάρτιο, όταν οι πρόεδροι Χέρτσογκ και Ερντογάν αποφάσισαν να τερματίσουν μία 12ετία διπλωματικής ψυχρότητας. Είχε καλλιεργηθεί η αίσθηση ότι οι ΥΠΕΞ Τσαβούσογλου και Λαπίντ θα ανακοίνωναν πανηγυρικά ποια μέρα ο τούρκος πρέσβης θα επανατοποθετείτο στο Τελ Αβίβ και, αντίστοιχα, πότε θα επέστρεφε ο ισραηλινός ομόλογός του στην Αγκυρα. Παρ’ όλα αυτά, επιβεβαιώθηκαν οι πληροφορίες που δημοσίευσε εν είδει διαρροής η έγκυρη ισραηλινή εφημερίδα «Γιεντιότ Αχαρονότ», έξι μόλις ώρες πριν από τις κοινές δηλώσεις των δύο υπουργών.

Το εμφανώς ένθερμο κλίμα μεταξύ Τσαβούσογλου και του παλαιστίνιου ομολόγου του Αλ-Μάλικι στη Ραμάλα το προηγούμενο βράδυ έδωσε τη σκυτάλη στις βιντεοσκοπημένες κοινές δηλώσεις του Τούρκου ΥΠΕΞ με τον Γιαΐρ Λαπίντ, απουσία δημοσιογράφων. Αντί πανηγυρικών ανακοινώσεων ημερομηνιών ανάληψης πρεσβευτικών καθηκόντων, συμφωνήθηκε να αρχίσουν διαβουλεύσεις που θα καθορίσουν έναν οδικό χάρτη επαφών που θα οδηγήσει στην ευκταία εξομάλυνση των διπλωματικών σχέσεων χωρίς συγκεκριμένα χρονοδιαγράμματα. Οι τουρκικές προτάσεις για ενεργειακές συμπράξεις δεν θίχτηκαν, μιας και ο τούρκος υπουργός Ενέργειας Φατίχ Ντονμέζ τελικά δεν συνόδευσε τον Τσαβούσογλου, όπως ανακοίνωνε η Αγκυρα στα μέσα Μαρτίου. Ακούστηκαν ευχές για αύξηση του ισραηλινού τουριστικού ρεύματος. Μέχρι να προσγειωθούν ξανά ισραηλινά αεροπλάνα στην Τουρκία θα πρέπει προηγουμένως να υπογραφεί νέα συμφωνία, που θα ορίζει ότι ισραηλινά κλιμάκια ασφαλείας θα έχουν ρόλο στα τουρκικά αεροδρόμια – όπως συμβαίνει διεθνώς.

Οι Ισραηλινοί δηλώνουν απογοητευμένοι από τους Τούρκους. Ανέμεναν την απομάκρυνση της αντιπροσωπείας της Χαμάς από την Κωνσταντινούπολη – πράγμα που δεν συνέβη. Οσο για την προσέγγιση της Τουρκίας προς την Παλαιστινιακή Αρχή, δεν ήταν αυτό ακριβώς που συμφώνησαν οι Χέρτσογκ και Ερντογάν, παρότι η διπλωματική ενίσχυση της Φατάχ έναντι της Χαμάς αποτελεί ισραηλινή προτεραιότητα.

Από την άλλη, ακούσθηκε με ικανοποίηση η απόφαση της Τουρκίας να ελέγξει τη Βόρεια Συρία, εξέλιξη που ενδεχομένως θα αποδυναμώσει την παρουσία του Ιράν στην περιοχή. Θετικές εντυπώσεις αποκόμισε και η διαρροή της εντυπωσιακής πληροφορίας ότι η Τουρκία «δεν θα φέρει αντιρρήσεις στο ενδεχόμενο εισδοχής του Ισραήλ στο ΝΑΤΟ», εάν και εφόσον προκύψει τέτοιο θέμα. Αλλά οι καλές τουρκικές προθέσεις δεν αρκούν. Το Ισραήλ θέλει να δει πράξεις.

Αλλοτε οι Ισραηλινοί βιάζονταν να χτίσουν γέφυρες με την Αγκυρα. Τώρα συμβαίνει μάλλον το αντίθετο, με την Τουρκία να ζητά διευκρινίσεις περί του «αληθούς χαρακτήρα» της ισραηλινοκυπριακής στρατιωτικής άσκησης «Αγαπήνωρ-2022», που άρχισε προχθές.

Ο δρ Γαβριήλ Χαρίτος διδάσκει Ιστορία Ελληνοϊσραηλινών σχέσεων στο Πάντειο Πανεπιστήμιο και είναι επιστημονικός συνεργάτης του ΡΙΚ για ζητήματα Μέσης Ανατολής.